Vấn đề hôm nay: Quản lý vỉa hè bằng biện pháp thu phí: Đừng để “lợi bất cập hại”

Vấn đề hôm nay: Quản lý vỉa hè bằng biện pháp thu phí: Đừng để “lợi bất cập hại”

(VOH) - Tự bao giờ, vỉa hè đã trở thành nơi buôn bán, kinh doanh! Viện Kinh tế TPHCM đã có đề tài nghiên cứu về kinh tế vỉa hè tại TPHCM. Kết quả khảo sát một số điểm trên 35 tuyến đường trọng điểm cho thấy: có gần 500 trường hợp buôn bán lưu động, 2.100 trường hợp buôn bán trên vỉa hè và hơn 5.000 trường hợp các hộ mặt tiền lấn ra vỉa hè buôn bán. Trên thực tế, hầu hết các địa phương đều thừa nhận sự tồn tại của kinh tế vỉa hè vì nó đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của một bộ phận dân cư thành phố. Do đó, theo nhóm nghiên cứu, trước mắt, phải chấp nhận sự tồn tại và duy trì kinh tế vỉa hè. Mặt khác, theo thống kê của Sở Giao thông vận tải TP.HCM thì thời gian qua, phương tiện giao thông cá nhân trên địa bàn TP.HCM liên tục tăng lên. Chưa kể, mỗi ngày còn có rất nhiều phương tiện giao thông từ các tỉnh - thành khác lưu thông trên địa bàn TP. Trong khi đó, các bãi đậu xe công cộng lại chưa được đầu tư. Do vậy, TP Hồ Chí Minh đang phải đối mặt với vấn đề thiếu bãi đậu xe công cộng; thiếu trầm trọng các điểm kinh doanh dịch vụ trông giữ ôtô, xe máy, nhất là tại khu vực trung tâm thành phố.

Chính vì vậy, thay vì cấm người dân buôn bán kinh doanh, để xe trên vỉa hè như lâu nay, thành phố Hồ Chí Minh sẽ quản lý vỉa hè bằng biện pháp cho thuê và thu phí sử dụng vỉa hè từ 10.000 - 70.000 đồng/m2/tháng. Với biện pháp này, thành phố hy vọng sẽ lập lại trật tự vỉa hè và có thêm nguồn kinh phí duy tu hạ tầng, giải quyết được nhu cầu của người dân.

Trong tình hình hiện nay của TP. HCM thì đây là một chủ trương đúng với nhiều điểm tích cực. Thế nhưng, song song với những ưu điểm của giải pháp quản lý vỉa hè bằng biện pháp cho thuê và thu phí sử dụng thì vấn đề đặt ra là TPHCM phải quản lý như thế nào để tránh được trình trạng “lợi bất cập hại” của giải pháp này. Bởi lẽ, cùng với quyết định này, hàng trăm bãi giữ ôtô, xe máy, điểm kinh doanh dịch vụ, tập kết hàng hoá sẽ hình thành trên vỉa hè. Khi đó, việc kiểm tra, quản lý cũng là cả một vấn đề. Mặt khác, một khi người dân đã trả tiền cho việc thuê diện tích vỉa hè - lòng - lề đường trước mặt tiền, thì khó tránh khỏi tình trạng không ít người dân lạm dụng tính hợp pháp để lấn chiếm thêm phần diện tích ngoài phạm vi cấp phép, phục vụ việc kinh doanh buôn bán, giữ xe tràn lan. Do đó, nếu việc quản lý không được siết chặt, thì trật tự vỉa hè - lòng - lề đường sẽ trở lại tình trạng bị lấn chiếm vô tội vạ, thậm chí không còn chỗ cho mục đích giao thông.

Ngoài ra, một loạt các vấn đề khác cũng theo đó mà phát sinh, chẳng hạn như: Khi vỉa hè được dùng làm nơi buôn bán, kinh doanh thì lòng đường nghiễm nhiên trở thành nơi người dân dừng lại để mua bán, xếp dỡ hàng hoá. Công thêm việc khi cho phép để xe gắn máy ở phần vỉa hè sát lòng đường, người dân sẽ dẫn xe trực tiếp xuống lòng đường… Tất cả những việc này sẽ làm cho mỹ quan đô thị ngày càng xấu đi khi người bán không có ý thức vì bán ở giữa đường, người mua cũng không có ý thức vì đang đi đường, bất chấp ở đằng sau xe cộ phải nhích từng bước do đường tắc, vẫn vô tư dừng lại để lựa hàng và mặc cả thoải mái. Đã không ít những hình ảnh thương tâm do việc lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè làm nơi buôn bán gây ra, nhiều người do mải chọn đồ không để ý xe cộ đằng sau đã vô tình để xảy ra những tai nạn đáng tiếc, ấy là chưa kể đến việc kẻ xấu lợi dụng lúc khách hàng mải mê chọn đồ đã thừa cơ ra tay "cuỗm" xe, móc túi, giật đồ...

Để tránh tình trạng “lợi bất cập hại” như đã nêu, thiết nghĩ thành phố cần phải đẩy nhanh hơn nữa việc xây dựng các bãi đậu xe công cộng với quy mô lớn, nhằm giải quyết nhu cầu thiếu chỗ đậu xe của thành phố hiện nay và trả lại đúng chức năng cho vỉa hè - lòng - lề đường. Hơn thế, chính quyền địa phương các quận - huyện cần siết chặt công tác quản lý sau khi cấp phép, tăng cường giám sát và áp dụng chế tài thật mạnh thậm chí chế tài rút giấy phép vĩnh viễn khi tổ chức, cá nhân không chấp hành cũng cần phải được đặt ra đối với những trường hợp vi phạm. Mặt khác, Sở Giao thông công chánh phải có thiết kế đồng bộ đối với vỉa hè và cây xanh cho từng loại đường, từng vỉa hè để thuận lợi cho người dân đưa xe máy, thậm chí ôtô vào trong nhà và phải chú ý đến thiết kế vỉa hè, lề đường, cây xanh một cách hợp lý của những tuyến đường trục chính, không thể để tình trạng nhếch nhác và không đồng bộ. Đồng thời các cấp các ngành chức năng của TP cần phải nhanh chóng bổ sung, chỉnh lý những điểm chưa rõ và còn bất cập của qui định sử dụng vỉa hè để chủ trương này nhanh chóng đi vào cuộc sống, đồng thời tránh được những tiêu cực trong quá trình thực hiện.

Hải Thanh