Tin tứcVấn đề hôm nay: Thiếu đất xây nhà cho công nhân
(VOH) - Số liệu của Liên đoàn Lao động TP. HCM, hiện có 900.000 công nhân đang làm việc tại các doanh nghiệp tại khu chế xuấ - khu công nghiêp trên địa bàn TP, trong đó lao động ngoại thành chiếm 70%. Để đáp ứng nhà lưu trú cho công nhân, TP đã xây dựng chương trình một triệu m2 nhà ở cho công nhân cho giai đoạn 2006 – 2010. Nhưng vướng mắc lớn nhất trong việc xây dựng nhà lưu trú cho công nhân là thiếu quỹ đất và các doanh nghiệp không mấy mặn mà đầu tư vào lĩnh vực này.
Theo khảo sát của các cơ quan chức năng, tỷ lệ các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở cho công nhân chỉ chiếm chưa đến 6%. Nghĩa là, cứ 100m2 xây dựng nhà lưu trú cho công nhân thì chỉ có 6m2 là do các doanh nghiệp đầu tư xây dựng. Số còn lại 94% là do các hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng. Phần lớn nhà trọ do các hộ gia đình, các cá nhân xây dựng đều mang tính tự phát. Diện tích sử dụng trung bình của công nhân thuê nhà trọ ngoài dân chỉ 2,9 m2/người, một diện tích quá nhỏ, không đảm bảo điều kiện sống tối thiểu của người lao động. Cũng theo khảo sát của Sở xây dựng, có đến 71% nhà trọ cho công nhân do hộ gia đình, cá nhân xây dựng không đạt chất lượng, chủ yếu nhà cấp 4, không đủ ánh sáng thông thoáng, không đảm bảo phòng cháy chữa cháy, không đảm bảo trang thiết bị. Thậm chí có nơi còn không có điện, không có nước máy, điều kiện vệ sinh kém.
Hiện nay TP có nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà lưu trú và đã xác định hai đối tượng chính tham gia là: công ty Đầu tư kinh doanh hạ tầng trong khu chế xuất – khu công nghiệp và các doanh nghiệp đang hoạt động trong khu chế xuất – khu công nghiệp. Tuy nhiên, các chính sách này vẫn chưa hấp dẫn các doanh nghiệp tham gia nguyên nhân chính vẫn là thiếu quĩ đất. Dù TP có chỉ đạo các quận huyện có khu chế xuất – khu công nghiệp khi qui hoạch chi tiết phải xác định quĩ đất để xây dựng nhà ở xã hội, trong đó có nhà ở cho công nhân và các tiện ích công cộng khác. Thực tế, chỉ có các khu chế xuất – khu công nghiệp được cấp phép sau này mới thực hiện đúng qui định này, còn các khu chế xuất – khu công nghiệp trước đây thì không hề có qũi đất để xây dựng nhà lưu trú cho công nhân. Mặt khác, các doanh nghiệp khi đầu tư vào xây nhà lưu trú cho công nhân thì thời gian thu hồi vốn chậm, từ 20 – 30 năm nên doanh nghiệp rất e ngại.
Từ thực tế này, TP cần có một số khuyến khích mới để thúc đẩy xây nhà lưu trú cho công nhân. Ngoài việc dành quĩ đất hợp lý, cần có các chính sách miễn, giảm thuế thời gian nhất định, như miễn giảm thuế nhập khẩu các thiết bị xây dựng công nghệ mới, được điều chỉnh tăng mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất lên 1,5 lần. Được miễn thuế sử dụng đất trong 3 năm đầu khi triển khai dự án. Với các hộ dân xây nhà trọ đạt tiêu chuẩn theo qui định khi cho công nhân lưu trú thì cũng được miễn thuế quyền sử dụng đất, miễn thuế kinh doanh nhà trọ trong 3 năm đầu. Các chính sách về hỗ trợ vay vốn ngân hàng và lãi suất cũng cần được thông thoáng hơn khi doanh nghiệp, người đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân. Nếu TP mạnh dạn có những biện pháp bổ sung này thì chính sách xây nhà lưu trú cho công nhân mới được đẩy nhanh tiến độ./.
Nguyễn Khánh