Tin tứcHiện thành phố đang đóng góp khoảng 30% nguồn thu ngân sách của cả nước. Tăng trưởng kinh tế của thành phố, cao hơn mức bình quân chung cả nước từ 1,5-1,7 lần.
TPHCM - Điển hình đột phá trong phát triển kinh tế (ảnh minh họa: K.Huân)
Giai đoạn 1978-1981, thành phố đừng trước hàng loạt khó khăn như: khủng hoảng kinh tế, thiếu nước và điện sinh hoạt, giá cả thị trường liên tục tăng, hàng hóa khan hiếm,..
Năm 1979, Thành ủy đã ban hành Nghị quyết 09 với mục đích thoát khỏi cơ chế cũ, thoát khỏi chế độ cấp phát, thiết lập kinh tế theo quy luật sản xuất hàng hóa, mở rộng quan hệ thị trường, tăng hiệu quả sản xuất. Từ đó, tìm kiếm những dự án, mô hình sản xuất, kinh doanh mới theo hình thức xã hội hóa, chưa có trong tiền lệ.
Nhận xét về những đột phá của thành phố, Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải nhớ lại: “Có 2 cuộc hội nghị lịch sử, lần thứ IX và lần thứ X của Ban chấp hành Đảng bộ TPHCM vào mùa hè năm 1979 và năm 1980, mở đầu những điểm đột phá theo hướng nâng cao tinh thần chủ động, sáng tạo của cơ sở, phát huy mọi khả năng phát triển sản xuất ở cơ sở. Chính trong thời điểm này, chúng ta chứng kiến sự xuất hiện hàng loạt mô hình sản xuất kinh doanh tiên tiến như: Công ty Bột giặt miền Nam, xí nghiệp thuốc lá, nhà máy bia Sài Gòn, xí nghiệp Cầu tre, dệt Thành Công, Phong Phú,…”.
Trong quá trình 30 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới thì thành phố có đến 15 mô hình sáng tạo đóng góp vào hoàn thiện thể chế chung. Phải nói rằng đó là những đóng góp rất lớn từ thực tiễn, đặc biệt là đóng góp về thể chế kinh tế. Điển hình như việc xây dựng Khu chế xuất Tân Thuận, trở thành mô hình được nhân rộng trong cả nước.
Tiếp đó là việc thành lập ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên trong cả nước- Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Công thương. Ngân hàng này được thành lập trước khi có Luật Công ty và Pháp lệnh ngân hàng.
Thành phố cũng là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện với việc cổ phần hóa Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh (REE) vào năm 1993. Gần đây hơn là chủ trương đổi đất lấy cơ sở hạ tầng, bình ổn giá, kết nối ngân hàng và doanh nghiệp…đã được thành phố khởi xướng và thực hiện hiệu quả. "Nhìn lại với tư cách là một người đã từng nghiên cứu 25 năm xây dựng thành phố và 30 năm xây dựng thể chế, từ khi có nghị quyết bung sản xuất (Hội Nghị Trung ương VI, khóa 4 năm 1979) cho đến khi chúng ta khẳng định mô hình kinh tế thị trường, một quá trình dài 15 năm, thành phố Hồ Chí Minh đã có những đóng góp rất quan trọng. Đóng góp đầu tiên là “xé rào” hay gọi là thí điểm ở giai đoạn trước đổi mới, ở đó đóng góp hình thành, thừa nhận có một nền sản xuất hàng hóa tồn tại ngay trong lòng xã hội của thành phố Hồ Chí Minh. Từ sau đổi mới thì thành phố Hồ Chí Minh đi đầu trong rất nhiều mô hình cho đến xây dựng các cơ chế”, TS. Trần Du Lịch, phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, nhận định.
Những đột phá, sáng tạo của thành phố cũng bắt nguồn từ những bức bách của thực tiễn cuộc sống, khi những quy định, lý luận về mặt quản lý nhà nước chưa theo kịp sự phát triển. Những nghị quyết đổi mới về kinh tế sau đó đã “cởi trói” và mở bung sức sản xuất. Nhờ đó, kinh tế thành phố luôn duy trì tăng trưởng ở mức cao trong nhiều năm liên tục.
Nếu trước thời kỳ đổi mới, trong 10 năm (1976- 1985), tổng sản phẩm nội địa (GDP) của thành phố chỉ tăng bình quân 2,7%/năm, thì trong giai đoạn 1991- 2010, thành phố là một trong rất ít địa phương có tốc độ tăng trưởng bình quân 2 con số trong suốt 20 năm.
Từ năm 2011 đến nay, thành phố cũng đạt mức tăng trưởng kinh tế xấp xỉ 10%/năm, gấp 1,6 lần bình quân chung của cả nước. Thành phố cũng đạt nhiều kết quả tích cực trong việc kiềm chế, kiểm soát lạm phát, bình ổn thị trường, tạo sự yên tâm đối với người tiêu dùng.
Giai đoạn 2001- 2014, mặc dù có nhiều biến động về giá nhưng chỉ số giá tiêu dùng trên địa bàn thành phố vẫn thấp hơn chỉ số giá bình quân cả nước. Trong đó, có sự đóng góp rất lớn của chương trình bình ổn thị trường.
Bà Hồ Thị Kim Thoa, Thứ trưởng Bộ Công thương, đánh giá: “Chương trình bình ổn thị trường là một trong những chương trình thương mại trọng điểm đã khẳng định vai trò là một công cụ điều tiết thị trường, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội. Trong suốt chặng đường 10 năm, chương trình bình ổn thị trường đã từng bước đổi mới, phát triển trên nhiều phương diện. Sức lan tỏa của chương trình ngày càng sâu rộng, hiện đã có 50/63 tỉnh thành cả nước thực hiện chương trình này”.
Thành tựu trong 40 năm qua của thành phố đã khẳng định được vị trí vai trò của thành phố đối với cả nước. Trong giai đoạn hiện nay, để thành phố Hồ Chí Minh có thể cạnh tranh ngang tầm với các đô thị lớn trong khu vực ASEAN thì vẫn đang là thách thức rất lớn.
Với truyền thống cách mạng kiên cường, bất khuất, với sự lãnh đạo năng động, sáng tạo của lãnh đạo thành phố, phát huy sức mạnh của nhân dân, thành phố Hồ Chí Minh sẽ đi trước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước./.
