Tin tứcTheo Oddee, thuật ngữ "loài Lazarus" dùng để chỉ những sinh vật từng bị các nhà khoa học tuyên bố tuyệt chủng, nhưng sau đó được phát hiện vẫn còn tồn tại trong tự nhiên, hoặc được con người tìm cách đưa trở lại nhờ các chương trình bảo tồn và công nghệ sinh học. Dưới đây là 8 trường hợp tiêu biểu.
Ngựa hoang Przewalski
Ngựa Przewalski là loài ngựa hoang dã cuối cùng còn sót lại trên Trái đất. Loài này từng tuyệt chủng trong tự nhiên từ thập niên 1960 và chỉ được duy trì nhờ khoảng 130 cá thể được nuôi tại các vườn thú.
Từ cuối thập niên 1990, ngựa Przewalski bắt đầu được tái thả về tự nhiên tại nhiều khu vực châu Á. Đáng chú ý, gần đây một chú ngựa con Przewalski đã chào đời tại Kazakhstan, đánh dấu sự trở lại của loài này sau khoảng 200 năm vắng bóng.
Ong khổng lồ Wallace
Đây là loài ong lớn nhất thế giới, to gấp 4 lần ong mật thông thường. Chúng từng biến mất sau khi được phát hiện lần đầu vào năm 1858.
Năm 1981, một nhà côn trùng học người Mỹ tìm thấy 6 tổ ong tại Indonesia nhưng những tổ này lại biến mất. Mãi đến năm 2019, một nhà sinh vật học mới phát hiện một đàn ong Wallace đang ẩn mình bên trong một tổ mối đang hoạt động.
Quạ Hawaii ('alala)
Quạ Hawaii là loài chim linh thiêng trong tín ngưỡng bản địa Hawaii, được xem là loài dẫn đường cho linh hồn người đã khuất.
Cá thể hoang dã cuối cùng chết vào năm 2002 và quạ Hawaii chính thức được tuyên bố tuyệt chủng ngoài tự nhiên vào năm 2016. Đến năm 2024, 5 cá thể gồm hai con mái và ba con trống, được lựa chọn từ đàn 110 con tại Sở thú San Diego, đã được tái thả trên đảo Maui.
Thú lông nhím mỏ dài Attenborough
Đặt theo tên nhà tự nhiên học nổi tiếng David Attenborough, loài vật này chỉ được biết đến qua một mẫu vật duy nhất thu thập vào năm 1961 và bị coi là đã tuyệt chủng ngay từ khi được đặt tên.
Năm 2007, các nhà sinh vật học phát hiện dấu vết "mũi dụi đất" đặc trưng của loài trên đảo New Guinea. Đến năm 2023, một chiếc bẫy ảnh đã ghi lại được hình ảnh cá thể sống đang di chuyển trong rừng.
Kền kền California
Loài chim ăn xác thối cỡ lớn mang tính biểu tượng của miền Tây nước Mỹ tuyệt chủng ngoài tự nhiên vào năm 1987.
Nhờ chương trình nhân giống và tái thả ráo riết từ số cá thể còn sống trong các vườn thú, hiện số kền kền California sống ngoài tự nhiên đã nhiều hơn số nuôi nhốt.
Thằn lằn "kinh dị" (terror skink)
Loài thằn lằn dài khoảng 60cm với hàm răng sắc nhọn bất thường, chỉ được biết đến qua một mẫu vật nhồi bông từ năm 1876 và không ai nhìn thấy ngoài đời suốt hơn 100 năm.
Năm 1993, giới khoa học phát hiện loài này vẫn còn sống, nhưng chỉ giới hạn trên hai hòn đảo nhỏ ở Thái Bình Dương với tổng diện tích chưa tới 1,3km².
Cá vây tay coelacanth
Loài cá tiền sử từng được cho là đã tuyệt chủng cùng khủng long cách đây 65 triệu năm, chỉ được biết đến qua hóa thạch.
Năm 1938, các ngư dân Nam Phi bất ngờ kéo lưới bắt được một con cá vây tay còn sống, gây chấn động giới khoa học.
Dê núi Pyrenean ibex
Loài dê này từng sinh sống trên bán đảo Iberia, nhưng cá thể cuối cùng đã chết vào năm 2000. Nhờ ADN được lưu trữ, các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ nhân bản để tạo ra một cá thể mới vào năm 2003, đánh dấu lần đầu tiên một loài tuyệt chủng được hồi sinh bằng phương pháp này.
Tuy nhiên, cá thể dê con nhân bản chỉ sống được vài phút do biến chứng sau sinh, khiến Pyrenean ibex trở thành loài duy nhất trên thế giới tuyệt chủng tới... hai lần.
