9 điều tưởng chừng vô hại nhưng từng bị cấm hoặc hạn chế bằng luật

Mặc trang phục theo ý thích, đón Giáng sinh hay đá bóng ngoài phố ngày nay là chuyện thường, nhưng trong lịch sử, nhiều hoạt động như vậy từng bị luật pháp cấm hoặc hạn chế gắt gao.

Trong tiến trình lịch sử, nhiều hoạt động và thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại trong thời hiện đại lại từng bị đưa vào vòng cấm cản của pháp luật vì những lý do đặc thù về văn hóa, an ninh hay chính trị.

Mặc trang phục không đúng tầng lớp

Tại châu Âu thời Trung cổ và cận đại, các "đạo luật xa xỉ" được ban hành để kiểm soát trang phục của người dân dựa trên địa vị xã hội.

Những loại vải, màu sắc, lông thú hay trang sức đắt tiền chỉ được dành riêng cho giới quý tộc nhằm phân định ranh giới giai cấp. Tại Anh, chính quyền từng nhiều lần ra luật nhằm kìm hãm thói quen ăn mặc xa hoa của tầng lớp thấp.

Tổ chức lễ Giáng sinh

9-dieu-tuong-chung-vo-hai-nhung-tung-bi-cam-hoac-han-che-bang-luat-1
Ảnh minh họa: Gemini

Vào thế kỷ 17, Giáng sinh từng bị cấm tại một số vùng của nước Anh và các thuộc địa ở Bắc Mỹ.

Giới chức Thanh giáo thời bấy giờ coi các hoạt động ăn mừng dịp lễ này là "tiệc tùng chè chén" thái quá và không phù hợp với chuẩn mực tôn giáo. Lệnh cấm được thực thi nghiêm ngặt tại Anh vào thập niên 1640 và tại bang Massachusetts (Mỹ) trong thời kỳ thuộc địa.

Nhai kẹo cao su tại Singapore

Đảo quốc sư tử nổi tiếng với những quy định nghiêm ngặt về kẹo cao su. Năm 1992, việc nhập khẩu kẹo cao su thông thường bị cấm hoàn toàn nhằm giải quyết tình trạng xả rác bừa bãi và nạn bôi bẩn cơ sở hạ tầng công cộng, đặc biệt là trên cửa và cảm biến của các toa tàu điện.

Dù sau này quy định đã nới lỏng cho các loại kẹo cao su y tế, sản phẩm thông thường vẫn bị hạn chế gắt gao.

Đá bóng trên đường phố

9-dieu-tuong-chung-vo-hai-nhung-tung-bi-cam-hoac-han-che-bang-luat-2
Ảnh minh họa: Gemini

Tại nước Anh thời Trung cổ, chính quyền nhiều lần nỗ lực hạn chế hoặc cấm triệt để các hình thức đá bóng nơi công cộng.

Nguyên nhân là do các trận bóng quy mô lớn thường thu hút cả cộng đồng tham gia và dễ biến thành những cuộc ẩu đả bạo lực. Điển hình, Vua Edward II đã ban hành sắc lệnh cấm đá bóng tại London vào năm 1314 vì cho rằng môn thể thao này gây cản trở công việc và quá trình huấn luyện quân sự.

Đeo mặt nạ nơi công cộng

Việc che giấu khuôn mặt chốn đông người từng bị cấm hoặc hạn chế tại nhiều quốc gia để bảo vệ an ninh trật tự. Tại Venice (Ý), dù nổi tiếng với văn hóa hóa trang Carnival, chính quyền vẫn thường xuyên áp dụng các lệnh hạn chế đeo mặt nạ nhằm ngăn chặn tội phạm lợi dụng che giấu danh tính và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Nhập khẩu và lưu hành một số loại sách

Trong lịch sử, nhiều quốc gia đã ban hành lệnh cấm đối với các tác phẩm bị coi là mối đe dọa về chính trị, tôn giáo hoặc đạo đức.

Tại Đức Quốc xã, chính quyền tổ chức các chiến dịch đốt sách công khai và cấm đoán tác phẩm của các tác giả người Do Thái, những người theo chủ nghĩa xã hội và nhóm đối lập. Liên Xô trước đây cũng duy trì hệ thống kiểm duyệt, khiến một cuốn sách có thể trở thành hàng cấm chỉ vì xuất thân của tác giả hoặc tư tưởng mà nó truyền tải.

Khiêu vũ

9-dieu-tuong-chung-vo-hai-nhung-tung-bi-cam-hoac-han-che-bang-luat-3
Ảnh minh họa: Gemini

Hoạt động giải trí này từng bị hạn chế hoặc cấm đoán trong nhiều giai đoạn vì lý do tôn giáo và đạo đức. Tại một số địa phương ở Mỹ vào thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, chính quyền kiểm soát chặt chẽ các buổi khiêu vũ, đặc biệt là sự kiện có phục vụ thức uống có cồn hoặc tập trung đông nam nữ. Trong những thời kỳ phục hưng tôn giáo, nhiều hình thức khiêu vũ bị lên án là suy đồi đạo đức.

Bán bơ thực vật (margarine)

Dù nghe có vẻ phi lý, bơ thực vật từng là tâm điểm của hàng loạt đạo luật khắt khe. Tại Mỹ và Canada, các nhà sản xuất bơ sữa vì lo sợ cạnh tranh đã tạo áp lực buộc chính quyền phải kiểm soát mặt hàng này.

Nhiều địa phương áp thuế đặc biệt, hạn chế mua bán, thậm chí yêu cầu phải nhuộm màu nhân tạo cho bơ thực vật. Các nhà hàng và hộ gia đình cũng phải tuân thủ quy định riêng về cách phục vụ loại thực phẩm này.

Hành nghề bói toán

Các hoạt động bói toán, chiêm tinh từng bị pháp luật nhiều nơi nghiêm cấm nhằm chống lại hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, trong một số giai đoạn lịch sử, giới chức trách còn coi bói toán là mối đe dọa đối với trật tự tôn giáo và chính trị.

Do hệ thống pháp luật khác biệt, một hình thức giải trí vô hại ở nơi này hoàn toàn có thể trở thành tội hình sự ở nơi khác.