Tin tứcNăm 1857, trong lúc nạo vét lòng sông Thames gần khu vực cầu Chelsea (London, Anh), các công nhân đã vớt lên một tấm bọc bằng đồng cổ đại. Thời điểm đó, nhiều vũ khí cùng xương người cũng được phát hiện rải rác xung quanh.
Ban đầu, giới nghiên cứu đặt nghi vấn, đây có thể là dấu vết của trận chiến khi Hoàng đế Julius Caesar dẫn quân La Mã xâm lược nước Anh vào năm 54 TCN. Tuy nhiên, sau khi được Bảo tàng Anh mua lại và làm sạch lớp bùn đất ngàn năm, bí ẩn thực sự mới bắt đầu lộ diện.
Chiếc khiên Battersea được trục vớt khỏi sông Thames vào năm 1857 - Ảnh: Universal History Archive/Universal Images Group qua Getty Images
Món cổ vật này nhanh chóng được đặt tên là Khiên Battersea (Battersea Shield), được xác định có niên đại khoảng năm 350 - 50 TCN. Chiếc khiên có chiều dài gần 78 cm, rộng 35,7 cm và nặng khoảng 3,4 kg. Mặt ngoài khiên được bọc đồng sáng bóng, chạm khắc các hoa văn hình xoắn ốc đối xứng theo phong cách nghệ thuật La Tène đặc trưng của người Celtic.
Đặc biệt, trên mặt khiên đính 27 viên đá màu đỏ rực rỡ. Kết quả phân tích cho thấy đây là loại thủy tinh nung cao cấp được vận chuyển từ vùng Địa Trung Hải xa xôi - một thứ tài sản xa xỉ tột cùng thời bấy giờ.
Tuy nhiên, điều khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc là tấm khiên này quá mỏng để chống đỡ gươm giáo. Thêm vào đó, bề mặt cổ vật hoàn toàn lành lặn, không hề có bất kỳ vết chém hay biến dạng nào do giao tranh gây ra.
Sau nhiều năm nghiên cứu, nhà khảo cổ Sophia Adams (Bảo tàng Anh) nhận định chiếc khiên được chế tác không phải cho quân sĩ mang ra chiến trường, mà làm ra để phục vụ một nghi lễ hiến tế cho dòng sông hoặc một vị tổ tiên quan trọng.
Bà Adams phân tích: "Những viên thủy tinh đỏ được bố trí giống như những con mắt đang nhìn thẳng vào kẻ thù. Đặc biệt, chính những họa tiết hình xoáy, hình cuộn trên khiên đã mang yếu tố gợi nhớ đến nước. Nhiều khả năng người xưa đã có chủ đích chế tác chiếc khiên này chỉ để nó kết thúc cuộc đời dưới làn nước."
Vào thời Kỷ nguyên Sắt, người Celtic cổ đại tin rằng sông hồ, đầm lầy là cổng kết nối với thế giới tâm linh. Họ có tục lệ dâng nộp các tài sản giá trị làm "nguyện vật" để cúng tế.
Chiếc khiên Battersea nhiều khả năng là biểu tượng quyền lực của một tù trưởng. Để cầu xin sự bảo hộ hoặc tạ ơn các vị thần, người xưa đã gieo kiệt tác này xuống dòng nước xiết của sông Thames.
Sau hơn 2.000 năm nằm dưới lòng sông, chiếc khiên huyền thoại này hiện đang được trân trọng trưng bày tại Bảo tàng Anh (British Museum) ở London, trở thành một trong những cổ vật Celtic nổi tiếng nhất thế giới từng được tìm thấy.
