Ngọc lục bảo “gây choáng” với loạt kỷ lục thế giới

Nhân dịp ra mắt Guinness World Records 2027 với sắc xanh lá, Guinness điểm lại 5 kỷ lục ấn tượng về ngọc lục bảo, từ viên đá đắt giá đến mỏ ngọc cổ nhất thế giới.

Ngọc lục bảo thuộc họ beryl, cùng "họ hàng" với aquamarine xanh lam và morganite hồng phấn. Màu xanh đặc trưng của loại đá này đến từ một lượng nhỏ các nguyên tố như sắt, crom và vanadi trong quá trình hình thành kéo dài hàng triệu, thậm chí hàng tỷ năm. Loại được ưa chuộng nhất có màu xanh lục tươi, thuần khiết, thiên về xanh lam hơn xanh vàng.

Ngọc lục bảo đạt 7,5-8 trên thang độ cứng Mohs, trong khi kim cương là 10. Tuy nhiên, các vết nứt và tạp chất bên trong, gọi là "jardins" (khu vườn), khiến chúng khá giòn, dễ vỡ khi va đập, nên phải cẩn thận khi chạm khắc và đeo.

Ngọc lục bảo Colombia trên tinh thể thạch anh
Ngọc lục bảo Colombia trên tinh thể thạch anh - Ảnh: Géry Parent

Ngọc lục bảo hiện được khai thác chủ yếu tại Colombia, Zambia và Brazil. Riêng Colombia chiếm tới 55% lượng xuất khẩu ngọc lục bảo chất lượng cao hằng năm, trở thành nước xuất khẩu lớn nhất.

Những viên ngọc lục bảo trên tay người, phần lớn được khai thác tại Colombia
Phần lớn ngọc lục bảo chất lượng đá quý được khai thác tại Colombia - Ảnh: Jeff Cremer/Shutterstock

Viên ngọc lục bảo đắt nhất từng bán đấu giá

Viên Aga Khan Emerald nặng 37 carat là tâm điểm của một chiếc trâm bạch kim và vàng viền kim cương. Tác phẩm được bán với giá 7.765.000 franc Thụy Sĩ (khoảng 8,83 triệu USD), đã bao gồm phí người mua, cho một người đặt giá qua điện thoại tại Christie's ở Geneva ngày 12/11/2024.

Chiếc trâm do Cartier chế tác năm 1960 theo đặt hàng của Hoàng tử Sadruddin Aga Khan dành cho vợ lúc bấy giờ, bà Nina Dyer. Năm 1969, viên đá được đưa ra đấu giá tại chính nhà đấu giá này để gây quỹ cho các hoạt động bảo vệ động vật. Hãng trang sức Van Cleef & Arpels khi đó đã mua nó với giá 900.000 franc Thụy Sĩ (khoảng 205.486 USD).

Chiếc trâm Aga Khan Emerald được bán hơn 8,8 triệu USD năm 2024
Chiếc trâm Aga Khan Emerald được bán hơn 8,8 triệu USD năm 2024 - Ảnh: Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images

Mỏ ngọc lục bảo cổ nhất

Mỏ ngọc lục bảo được biết đến sớm nhất nằm tại Wadi Sikait, một thung lũng núi ở miền đông Ai Cập, gần bờ Biển Đỏ, có niên đại từ cuối thế kỷ 1 trước Công nguyên. Hoạt động tại đây bắt đầu vào những năm cuối triều đại Ptolemy, nên nơi này còn được gọi là "mỏ của Cleopatra".

Việc khai thác phát triển mạnh dưới thời La Mã và Byzantine (thế kỷ 1-6), khi loại đá này được gọi là smaragdus. Tư liệu sớm nhất về hoạt động tại Ai Cập xuất hiện trong tác phẩm Geographica của sử gia Hy Lạp Strabo, khoảng năm 24 trước Công nguyên.

Dây chuyền gắn nhiều ngọc lục bảo nhất

Dây chuyền Satlada gắn 315 viên ngọc lục bảo và 1.971 viên kim cương
Dây chuyền Satlada gắn 315 viên ngọc lục bảo và 1.971 viên kim cương - Ảnh: Guinness World Records

Sợi dây chuyền Satlada do Shiv Narayan Jewellers ở Hyderabad (Ấn Độ) chế tác, gắn 315 viên ngọc lục bảo, được xác nhận ngày 10/5/2023. Dây dài 41cm, làm bằng vàng 18 karat và nặng 566,89g.

Ngoài 315 viên ngọc lục bảo, tác phẩm còn được đính 1.971 viên kim cương, lập thêm kỷ lục về số kim cương gắn trên một sợi dây chuyền.

Viên ngọc lục bảo hình trái tim lớn nhất

Viên ngọc lục bảo hình trái tim lớn nhất thế giới nặng 126,33 carat
Viên ngọc lục bảo hình trái tim lớn nhất thế giới nặng 126,33 carat - Ảnh: Guinness World Records

Thợ cắt đá quý chuyên nghiệp Filip Mlynarcik (Slovakia) chế tác một viên ngọc lục bảo thành hình trái tim, nặng 126,33 carat. Kỷ lục được xác nhận tại Dubai (UAE) ngày 4/9/2026.

Khối quặng hiếm nhất trong Minecraft

Quặng ngọc lục bảo trong trò chơi Minecraft
Quặng ngọc lục bảo trong trò chơi Minecraft - Ảnh: Guinness World Records

Ngay cả trong thế giới ảo, ngọc lục bảo cũng "đắt giá". Trong một "chunk" địa hình có kích thước 16 x 256 x 16 (65.536 khối), chỉ có khoảng 0,2 khối quặng ngọc lục bảo và loại quặng này chỉ xuất hiện ở vùng đồi núi. Quặng ngọc lục bảo deepslate còn hiếm hơn nữa.