Tin tứcKhi nói đến những chuyến đi "phượt" để đời, có lẽ không ai đọ lại được Perseverance - cỗ xe tự hành của NASA. Vừa qua, chiếc "xế hộp không gian" này đã chính thức xô đổ Kỷ lục Guinness Thế giới về quãng đường di chuyển dài nhất trên một hành tinh khác, bỏ xa các bậc tiền bối của mình với khoảng thời gian chỉ bằng một nửa.
Cụ thể, vào ngày 11/10, chiếc xe 6 bánh tự hành Perseverance của NASA di chuyển 91,31m từ khu vực "Lac de Charmes" trên vành miệng hố Jezero hướng tới vùng đá cổ bị xói mòn mang tên "Idubi". Nhờ cú nhích này, đồng hồ đo quãng đường của chiếc xe đã chính thức nhảy từ 45,13km lên 45,22km, vượt kỷ lục 45,16km do xe Opportunity thiết lập.
Lật lại hồ sơ những "quái xế" không gian
Lịch sử lái xe trên hành tinh khác vốn bắt đầu từ năm 1970 với robot Lunokhod-1 của Liên Xô (đi được 10,54 km trên Mặt Trăng). Sau đó, kỷ lục này bị phá bởi Lunokhod-2 (37 km) và tồn tại suốt 40 năm.
Đến năm 2004, NASA tung ra bộ đôi xe tự hành Spirit và Opportunity. Dù ban đầu chỉ được thiết kế để chạy vỏn vẹn... 1km rồi "nghỉ hưu", nhưng bộ đôi này đã sống dai đến khó tin.
Riêng chiếc Opportunity (hay còn gọi là Oppy) đã rong ruổi suốt 14 năm ròng rã, di chuyển tới 45,16km trước khi bị một cơn bão bụi khổng lồ che khuất ánh mặt trời, cúp nguồn điện và vĩnh viễn nằm lại sao Hỏa vào năm 2018.
Bí quyết của nhà tân vô địch: Không phải cứ "cơ bắp" là thắng!
Điều kỳ lạ là Perseverance (nặng tới hơn 1 tấn và to bằng một chiếc ô tô 4 chỗ) không hề có động cơ mạnh hơn hay chạy nhanh hơn các thế hệ trước. Nó cũng chỉ lề mề bò ở mức tối đa... 140 mét/giờ. Vậy làm sao nó phá vỡ kỷ lục của Opportunity trong khoảng thời gian chỉ bằng chưa tới một nửa?
Câu trả lời nằm ở "bộ não" siêu việt. Giao tiếp giữa Trái Đất và sao Hỏa mất tới 26 phút khứ hồi, nên các chuyên gia NASA không thể cầm cần gạt điều khiển xe như lái flycam được. Xe tự hành đời trước như Curiosity phải áp dụng chiến thuật "chậm mà chắc": đi đến mép tầm nhìn - dừng lại - chụp ảnh - nghĩ xem đi đâu tiếp - rồi mới rề rề lăn bánh.
Nhưng Perseverance thì khác! Nó được trang bị một máy tính độc lập chuyên dùng cho hệ thống tự lái (AutoNav) tích hợp AI. Điều này cho phép chiếc xe "vừa đi vừa nghĩ", tự động nhận diện chướng ngại vật từ xa và bẻ lái ngay lập tức giống y hệt ô tô tự lái trên Trái Đất. Nhờ thế, thay vì lết từng đoạn 30 - 50m như đàn anh, Perseverance có thể băng băng tới hơn 400m trong một lần di chuyển.
Không chỉ vậy, vào tháng 2/2026, các kỹ sư Trái Đất còn "độ" thêm cho nó một tính năng định vị cực ngầu. Họ tận dụng phần cứng liên lạc cũ của chiếc trực thăng Ingenuity để biến nó thành hệ thống "GPS sao Hỏa", giúp xe tự quét ảnh 360 độ, đối chiếu với bản đồ vệ tinh và định vị vị trí của mình chính xác tới từng... 25cm.
Chưa có dấu hiệu dừng lại
Dù động cơ ban đầu chỉ được thiết kế để chịu được chặng đường 20 km, các chuyên gia tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA hiện kỳ vọng "phượt thủ" này sẽ cán mốc ít nhất 100 km trong suốt vòng đời của mình.
Giám đốc dự án Steve Lee tự hào chia sẻ: "Kỷ lục khoảng cách của Perseverance sẽ còn tiếp tục tăng lên sau mỗi ngày trên sao Hỏa, giúp chúng tôi tiếp tục sứ mệnh khám phá Hành tinh Đỏ và tìm kiếm dấu vết của sự sống cổ đại".
