Tin tứcCàng nhiều lớp mở ra thì phụ huynh càng có nhiều sự chọn lựa, nhưng cứ mở ào ào mà không quan tâm đến chất lượng, thi nhau chạy đua đi học mà chưa kịp suy nghĩ gì, chưa kịp có sự chọn lựa xem con mình có lỗ hỏng nào để trám vào…. Chưa kể, khi đến trung tâm, các em được học bài bản nhưng về nhà bố mẹ lại làm ngược lại thì cũng không tác dụng gì.
 |
|
Một lớp học kỹ năng sống ngoài trời của Ido. Ảnh: Ido |
Thực tế hiện nay, đa số các học sinh chỉ biết đi học, rồi về nhà, đi học thêm hoặc cuốn theo các trò chơi điện tử và các mối quan hệ ảo trên mạng. Chính môi trường này khiến các bạn trẻ sống xa rời thực tế và có phần ích kỷ. Phụ huynh thì nghĩ rằng con mình đã học đủ ở trường, còn nhà trường thì oằn lưng với những kiến thức trong sách vở, đôi khi có những giáo viên tâm huyết cũng muốn truyền đạt kỹ năng sống cho học trò của mình nhưng cũng chỉ như “muối bỏ bể” mà thôi. Người lớn đôi khi quên lãng rằng: Để một đứa trẻ nên người phải cần một quá trình và cần một vòng tay khép kín. Em Nguyễn Thanh Tâm - học viên của một lớp kỹ năng sống không ngần ngại chia sẻ:
Một nghiên cứu mới đây của Viện Nghiên cứu Giáo dục cho thấy 83% học sinh thiếu các kỹ năng sống, đặc biệt là khả năng tập trung cho hành trang vào đời của mình. Và hậu quả mà những đứa bé ấy phải nhận được là khi bước ra khỏi cổng trường, mở cánh cửa vào đời bằng những bước chân khó khăn, khập khiễng, lúng túng trước mọi thử thách của công việc, cuộc sống. Nhiều chuyên gia cho biết, kỹ năng và kinh nghiệm chuyên môn chỉ chiếm tối đa 40% cho việc thành công của họ, còn chính kỹ năng sống chiếm đến hơn 60% còn lại để thành công. Liệu có phải người lớn nào cũng biết rõ điều này, đặc biệt là các bậc làm cha, làm mẹ, mà nói cho cùng, sao mà không biết được, nhưng đôi khi vòng xoáy mưu sinh cứ cuốn họ đi như thế để rồi họ quên mất giáo dục kỹ năng sống cho con trẻ đòi hỏi sự quan tâm có chất lượng chứ không phải quan tâm theo kiểu "đền bù". "Đền bù” bằng cách bỏ một khoảng tiền không nhỏ cho con đến các lớp học kỹ năng mà không cần phải sàng lọc những thành quả mà con mình sẽ nhận được. Chuyên gia tâm lí Lê Khanh - đồng thời là giáo viên của một lớp kỹ năng sống băn khoăn:
Khi tiếp xúc với nhiều vị phụ huynh, chúng tôi còn nhận thấy điều đáng buồn là, trong một thời gian dài, đa số họ đã không còn để ý gì đến việc giáo dục kỹ năng sống cho con em mình ở nhà: có gì xa lạ đâu, đó chỉ là cách mời người lớn ăn cơm, những câu chào hỏi thông thường, sự quan tâm lẫn nhau hàng ngày, nhất là khi đau ốm, hay đơn giản chỉ là sự cúi đầu khi đi qua một đám tang… họ nói: chỉ cần con em mình học giỏi để có việc làm lương cao; những điều cơ bản về ứng xử, chúng phải tự biết. Tuy nhiên, những nghiên cứu chuyên môn lại khẳng định, gia đình có vai trò quan trọng trong việc định hướng tương lại cho trẻ. Bà Nguyễn Kim Dung - Viện phó Viện nghiên cứu giáo dục, nói: có đến 66,8% học sinh cho biết “tôi học để làm vừa lòng gia đình”.
Một giảng viên đại học đã trăn trở với chúng tôi rằng: cuộc sống bây giờ phức tạp, con người có thể yếu đuối trước thiên nhiên, yếu đuối trước chính mình. Trong xã hội hiện đại, chúng ta càng trả giá nhiều, có những sự việc không phải đợi trẻ em lớn lên mới cho tiếp cận, mà sớm cho trải nghiệm sẽ tốt hơn. Và một trong những con đường dạy các em trải nghiệm là qua giáo dục. Giáo dục ngay chính trong mái ấm gia đình của các em và ngôi trường nơi các em theo học. Nhưng giáo dục sao cho có chất lượng là cả một vấn đề vì kỹ năng sống - nói cho cùng đó là học cách làm người, mà bài học này thì dài vô tận và không hề đơn giản.
Còn một vấn đề cũng đáng quan tâm rằng: Liệu khi phụ huynh bỏ tiền ra cho con đi học cách làm người, rồi những điều chúng học được ở các lớp ấy, có được bồi dưỡng thêm, nắn nót thêm cho tròn trĩnh khi chúng về nhà hay không? Hay khi về nhà, ba mẹ lại cơm bưng, nước rót, lại dành làm lấy tất cả những việc đáng lẽ con phải làm, lại cãi vã, la lối nhau trước mặt con… Vậy thì cho đi học có ích gì đâu, cái gốc của kỹ năng sống chính là ở mỗi mái ấm gia đình.
Bên cạnh đó, không ít người băn khoăn rằng: thời gian đào tạo 1 khoá của các lớp học kỹ năng thường chỉ kéo dài rất ngắn, 7 đến 10 buổi học. Khi các em chưa kịp lĩnh hội các kỹ năng thì quá trình học đã bị ngừng lại. Mặt khác, giáo trình học mỗi nơi một kiểu, một cách dạy khác nhau. Cách tổ chức lớp học kỹ năng sống tại hầu hết những trung tâm vẫn nặng về thuyết giảng kết hợp hỏi - đáp, giống như sinh hoạt chuyên đề tập thể hơn là thực hành để rèn luyện và sở hữu kỹ năng. Đặc biệt, gần đây một số công ty dạy kỹ năng sống ra đời, nhưng nội dung vẫn chỉ loanh quanh ở các kỹ năng như giao tiếp, thuyết trình, MC, thậm chí còn bao gồm cả tiếng Anh cho trẻ em... Bà Trần Thị Kim Liên - Phó Giám đốc Trung tâm Thanh Thiếu Niên Miền Nam cho rằng:
Những vụ tự tử của học sinh hay hàng loạt các vụ bạo lực học đường xảy ra trong một thời gian dài vừa qua, hay tình trạng lệch lạc về giới tính, lối sống vị kỷ ngày càng phổ biến trong giới trẻ đã được các nhà nghiên cứu, các nhà giáo, nhà quản lý xác định nguyên nhân chủ yếu là do học sinh thiếu và yếu về kỹ năng sống. Chính vì vậy, việc đua nhau cho con đi học kỹ năng sống cũng là một trong những dấu hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, dù không phủ nhận những điểm tích cực của các khóa huấn luyện, nhưng đây không phải là môn học, cứ thuộc lòng là giỏi. Kỹ năng sống của mỗi người được hình thành qua quá trình rèn luyện, phấn đấu. Nên cùng với những kiến thức có được từ các lớp học, rất cần cha mẹ đồng hành cùng con để hỗ trợ kỹ năng sống cho con phù hợp với lứa tuổi và thực tế cuộc sống.
Bài 1: Đa dạng hình thức truyền kỹ năng