![]() |
| Ảnh minh họa: news |
Do đặc thù công việc, công nhân phải tăng ca thường xuyên, chỗ học lại xa, không có phương tiện đi lại, thu nhập thấp, có gia đình, có con nhỏ nên đa số công nhân dù rất thiết tha chuyện học cũng khó có thể thực hiện được. Anh Hoàng Phan Thanh - công ty may Sài Gòn 3 cho biết: "Tôi làm khâu sau xuất hàng nên thường kéo dài thời gian, nhiều lúc hàng xuất phải tăng ca quá muộn, hàng nhiều chủ nhật cũng phải đi làm nữa cho nên muốn đi học cái gì cũng không đi được. Tôi muốn học thêm vi tính và anh văn, học để nâng cao trình độ và có bằng cấp để thuận lợi hơn trong công việc".
Bên cạnh cái khó của công nhân thì cũng có không ít doanh nghiệp cho rằng, họ tuyển công nhân vào làm việc chứ không phải tuyển về để đi học. Từ những hạn chế này, giải pháp được cho là phù hợp để nâng cao trình độ cho công nhân là phải mở lớp học ngay tại doanh nghiệp. Theo ông Hà Hữu Sang - Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên Tôn Đức Thắng, việc mở lớp học này được công nhân hưởng ứng nhiệt tình vì rất thuận tiện. Tuy nhiên, để doanh nghiệp chịu hợp tác phải mất vài tháng vận động, thuyết phục. Và như vậy, các lớp học được tổ chức khác nhau hoàn toàn về địa điểm cũng như phải lệ thuộc vào thời gian rảnh của công nhân. Ông Sang nói: "Để công nhân theo học có hiệu quả thì yếu tố quyết định vẫn là lãnh đạo của đơn vị, công ty, xí nghiệp. Chỉ có lãnh đạo quyết định thì lớp học mới hình thành. Khi lớp học hình thành rồi thì mới nâng cao hoặc là đưa lên bậc khác. Chứ còn lớp không hình thành thì cũng không thể làm gì được. Có như vậy thì người công nhân họ sẽ tự giác để đăng ký theo học. Thời khóa biểu phụ thuộc vào thời gian rảnh của người học".
Cũng nhờ tăng cường vận động, thuyết phục mà trong thời gian qua, Trung tâm đã phối hợp với công đoàn các công ty, xí nghiệp trên địa bàn thành phố mở được 230 lớp học bổ túc văn hóa cấp 1, cấp 2, cấp 3 tại nơi làm việc, thu hút gần 8.000 công nhân tham gia học tập. Đến nay, đã có 466 công nhân hoàn thành xong chương trình bổ túc trung học cơ sở và trên 1.000 công nhân tốt nghiệp bổ túc Trung học phổ thông. Các doanh nghiệp có đông công nhân tham gia học tập có thể kể đến như: PouYuen, Freetrend, Kymdan, dược Bảo Long, Vĩnh Hưng… Ngoài ra, trung tâm cũng đã liên kết với các Viện, trường đại học triển khai các chương trình đào tạo từ xa, cấp bằng cao đẳng, cử nhân cho 7 ngành học thu hút 2.500 người theo học, 60% trong số đó là công nhân của các doanh nghiệp. Đặc biệt, trung tâm cũng đã mở được 2 lớp dạy nghề tại Liên đoàn Lao động Bình Chánh và công ty PouYuen với 113 công nhân theo học.
Đồng tình với việc đào tạo tại chổ và đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp, ông Lê Văn Kiện - Giám đốc Trường trung cấp nghề kỹ thuật nghiệp vụ Tôn Đức Thắng cho rằng, doanh nghiệp phải ưu tiên phục vụ lợi ích học nghề của công nhân lao động để họ có điều kiện luyện tay nghề, nâng bậc thợ. Và lợi ích của công nhân cũng không nằm ngoài lợi ích của doanh nghiệp khi có một đội ngũ công nhân lành nghề. Và để thực hiện được điều này, trường đã chủ động cùng doanh nghiệp để mở các lớp học cho công nhân. Ông Kiện cho hay: "Để làm được điều này, bộ phận quan hệ doanh ngiệp của trường đã đi đến tận nơi miệng nói tay làm cùng doanh nghiệp, xuất phát từ nhu cầu thực của doanh nghiệp để xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với cái doanh nghiệp cần kể cả những chương trình rất chuyên biệt, đặc thù, sử dụng ngay thiết bị tại doanh nghiệp để đào tạo thông qua chương trình kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ tay nghề và xác nhận bậc thợ. Cùng với sơ cấp nghề thì đây là loại hình đào tạo phù hợp cho công nhân có nhu cầu nâng cao tay nghề".
Những năm gần đây, những doanh nghiệp lớn như công ty bia Sài Gòn, Tổng công ty công nghiệp Sài Gòn, Acecook Việt Nam, bột mì Bình Đông, Saint Gobain, in ấn RKW… đã chủ động mời trường đến tổ chức giảng dạy cho công nhân, thậm chí là mở lớp học ngay tại công trường, tại xưởng sản xuất. Ngoài những kỹ năng về nghề nghiệp cơ bản, các doanh nghiệp cũng yêu cầu nhà trường đào tạo các kỹ năng về bảo hộ lao động, an toàn vệ sinh lao động, sơ cấp cứu, kỹ năng giao tiếp ứng xử. Đặc biệt là tuyên truyền cho công nhân hiểu về Luật lao động, Luật công đoàn, giải pháp xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa… Chỉ tính trong 9 tháng đầu năm 2013, đã có trên 4.500 công nhân được tham gia các khóa đào tạo nghề ngắn hạn mà nhà trường tổ chức theo yêu cầu của doanh nghiệp. Ông Cao Siêu Lực - Giám đốc công ty cổ phần bánh kẹo Á Châu cho biết thêm về lợi ích trong việc đào tạo tay nghề cho công nhân tại doanh nghiệp mình: "Công nhân cần phải thường xuyên được đào tạo, chẳng hạn như học tập hiểu biết một số kỹ thuật mới, nắm kỹ thuật tiên tiến để học hỏi công đoạn làm như thế nào để hạn chế chi phí không cần thiết. Tất cả những điều đó sẽ rất có lợi cho việc sản xuất của công ty, giúp sản phẩm có một sự khác biệt với thị trường".
Cùng với việc tổ chức các loại hình đào tạo phù hợp, tại chổ để phục vụ nhu cầu của công nhân, nhu cầu của doanh nghiệp thì các cấp công đoàn thành phố cũng đã xây dựng nhiều chính sách khuyến khích công nhân học. Trong đó, công đoàn cơ sở đóng vai trò quan trọng trong xây dựng nguồn quỹ và giới thiệu công nhân tiếp cận các nguồn hỗ trợ khác của thành phố. Cụ thể là hình thành chương trình hỗ trợ học phí bán phần, tặng các suất học bổng, cho công nhân vay vốn đi học không lãi suất… Nhờ vậy, đã có nhiều công nhân có điều kiện học tiếp lên đại học, cao đẳng, trung cấp nghề. Và họ trở thành những nhân tố tích cực trong lao động sản xuất. Công nhân Đặng Thị Yến - Công ty Freetrend Thủ Đức 4 lần vay vốn từ Quỹ hỗ trợ công nhân thành phố để hoàn thành chương trình học trung cấp dược bày tỏ: "Tiền học phí hơi cao, dành dụm mấy tháng cũng không đủ. Đến khi tôi được công đoàn giới thiệu chương trình vay vốn này thì tôi rất mừng, tôi cũng phổ biến cho các bạn trong lớp cùng làm hồ sơ để vay. Thật sự các bạn cũng rất mừng, chương trình đã tạo động lực cho chúng tôi học hành tốt hơn".
Với loại hình đào tạo văn hóa, đào tạo nghề phù hợp cùng các chính sách khuyến khích công nhân học tập sẽ từng bước thay thế dần lực lượng lao động phổ thông tay chân đơn thuần bằng một đội ngũ công nhân lành nghề, phục vụ kịp thời yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa.


