Trong bối cảnh tăng dân số cơ học quá nhanh như TPHCM hiện nay, giải quyết bài toán thiếu trường, lớp đầu năm tiếp tục là vấn đề nan giải tại các địa bàn đông dân cư. Gò Vấp là một trong những quận có số dân nhập cư đông nhất nhì TP.HCM nhưng đất công để xây trường đã “bão hòa”. Xét mặt bằng chung thì Q.Gò Vấp vẫn là địa phương có nhiều phường “trắng” trường khi vẫn còn 3 phường chưa có trường mầm non công lập, 3 phường chưa có trường tiểu học và 6 phường chưa có trường THCS. Đặc biệt phường 6 và phường 12 không có một trường công lập nào ở 3 cả ba bậc học. Ngoài ra, trong năm học này, Gò Vấp còn phải gánh thêm khoảng 7 ngàn trẻ vào lớp 1, thế nhưng trong 6 năm qua quận chỉ mới xây thêm được duy nhất 1 trường tiểu học.
![]() |
Tương tự, quận 12 năm học này chỉ tính riêng bậc tiểu học là
khoảng 26 ngàn, tăng hơn 6 ngàn học sinh so với các năm trước đó. Tình hình
thiếu chỗ học càng diễn ra căng thẳng nhất là ở các lớp đầu cấp. Những ngày cuối
tháng 7, chúng tôi tìm đến phòng giáo dục đào tạo quận Thủ Đức, chứng kiến mỗi
ngày có đến hàng chục phụ huynh đến để giải quyết về vấn đề chỗ học cho con. Chị
Trương Thị
Thùy Linh, một phụ huynh ở P.Linh Chiểu, Thủ Đức búc xúc:
Giải pháp tình thế mà nhiều quận, huyện áp dụng hiện nay là tận dụng phòng chức năng làm phòng học, tăng sĩ số HS/lớp. Song song đó chế độ bán trú đang được các trường “ưu tiên cắt giảm” để tăng thêm chỗ học...Trường tiểu học Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức hiện quy mô phòng học chỉ có 15 lớp, còn thiếu đến 5 phòng học cho học sinh lớp 1 trong năm nay. Bà Trần Mỹ Lệ hiệu trưởng nhà trường cho biết:
Trường tiểu học An Hội, Gò Vấp từ nhiều năm qua luôn đứng đầu cả nước với hơn 5 ngàn học sinh trên tổng số 103 lớp, trung bình 49 học sinh/lớp. Ngay cả các trường đạt chuẩn quốc gia cũng phải “phá chuẩn” để có thể nhận thêm học sinh như trường Lương Thế Vinh lượng học sinh lớp 1 lên đến 18 lớp với 810 em, trong khi đó An Hội nhận 8 lớp với 360 em. Ông Đặng Thanh Tuấn, Trưởng phòng GD - ĐT Q.Gò Vấp tâm tư: “Với áp lực dân số tăng chóng mặt, đảm bảo cho tất cả học sinh có chỗ học đã khó, nói chi đến việc giữ chuẩn cho các trường “điểm”.
Khi dân số cơ học của TP tăng đến chóng mặt thì các công trình phục vụ giáo dục lại có tốc độ khá ì ạch, thực trạng này ở một số địa phương gần như “dậm chân tại chỗ”. Tại quận 12, có 9/10 trường học nằm trong kế hoạch xây mới nhưng đến nay vẫn chưa thấy ‘nhúc nhích”. Ông Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng GD - ĐT Q.12 cho biết:
Còn huyện Bình Chánh có 16 xã nhưng mới xây dựng 11 trường mầm non (nhận trẻ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo), còn lại 5 xã chỉ có trường mẫu giáo.
Vấn đề lấp cho đầy GV cho các môn học cũng đang gây đau đầu cho các trường. Tính đến thời điểm này, toàn thành phố đã tuyển được 3.455 giáo viên các cấp, dư 178 GV so với chỉ tiêu ban đầu. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng mất cân đối giữa các bộ môn, bậc học và các địa phương. Căng thẳng nhất là việc tuyển dụng giáo viên cho bậc tiểu học luôn thiếu nhiều so với nhu cầu. Năm học này, TP cần thêm 558 GV tiểu học. Tính đến thời điểm này các quận, huyện đã tuyển được 610 GV, cao hơn chỉ tiêu 52 GV. Nhưng số giáo viên bổ sung chỉ đảm bảo mỗi lớp có ít nhất một GV (tỉ lệ 1.05), nếu so với định biên GV/lớp của Bộ GD - ĐT với những trường tiểu học dạy 2 buổi/ ngày thì phải là 1.5. Đơn cử như quận Thủ Đức, có những trường, cả hiệu phó và hiệu trưởng đều phải đứng lớp thì việc phấn đấu 1 GV/lớp vẫn còn là niềm ao ước. Còn đối với bậc THCS, THPT lại xảy ra nghịch lý, ở một số bộ môn như: Toán, Anh văn, Ngữ Văn, Lý…vượt chỉ tiêu trong khi các môn Kỹ thuật công nghiệp, nông nghiệp, tin học, quốc phòng…lại thiếu hụt nhân sự.
Thế nhưng, đáng ngại hơn là là phần lớn GV chen nhau nộp hồ sơ vào các quận nội thành, trong khi vùng ven và ngoại thành nhu cầu nhiều nhưng người đăng ký lại ít. Ông Văn Công Sang, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở GD - ĐT TP cho biết: GV nào cũng muốn dạy ở nội thành, đăng ký ở ngoại thành chỉ là tình thế “chuột chạy cùng sào”:
Đó cũng là nỗi lo của ông Dương Văn Thư - trưởng phòng GD-ĐT Cần Giờ khi cứ vào đầu năm học lại lo tuyển không đủ giáo viên:
Ngành giáo dục năm nào cũng đưa ra chủ trương giảm sĩ số lớp, tăng lớp học 2 buổi/ngày nhưng với tiến độ xây dựng trường lớp quá chậm như hiện nay thì đành chấp nhận chưa thực hiện được để HS có chỗ học. TP sẽ có biện pháp tháo gỡ như thế nào để có đảm bảo cơ sở vật chất trường, lớp cũng như đội ngũ trong thời gian tới.


