![]() |
|
Các em học sinh lớp 3 Trường tiểu học Kim Đồng (Q.Gò Vấp, TP.HCM) trong giờ học tiếng Anh. Ảnh: TTO |
Mục tiêu của chương trình tiếng Anh tiểu học là HS đạt trình độ tương đương với cấp độ A1 của khung tham chiếu chung châu Âu về ngôn ngữ, thông qua 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, đặc biệt chú trọng nghe và nói. Tuy nhiên, chương trình tiếng Anh mới yêu cầu học sinh đạt trình độ quốc tế nhưng nguồn lực phục vụ đề án vẫn còn mỏng và bất cập.
Tại TP.HCM, đề án 10 năm tăng cường dạy ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân sẽ triển khai dạy thí điểm tại chín trường là Trường Tiểu học Đuốc Sống và Trường Tiểu học Hòa Bình (quận 1); Trường Tiểu học Hồ Văn Cường và Trường Tiểu học Âu Cơ (quận Tân Phú); Trường Tiểu học Nguyễn Minh Quang và Trường Tiểu học Phong Phú (quận 9); Trường Tiểu học Trương Quyền và Trường Tiểu học Phan Đình Phùng (quận 3); Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (quận Gò Vấp), trung bình mỗi trường có 3 lớp tham gia thí điểm. Đây là các trường có “thâm niên” dạy tiếng Anh tăng cường: học hai buổi/ ngày, có sẵn cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tương đối tốt. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đầu tư mua sắm thêm phương tiện nghe nhìn như máy vi tính, tivi, máy cassette…, tạo môi trường học ngoại ngữ như CLB tiếng Anh, giao lưu tiếng Anh qua mạng… Nhưng sĩ số học sinh mỗi lớp vẫn khá đông, xấp xỉ 40 em (theo quy định của Bộ GD - ĐT là 30 - 35 HS/lớp), với thời lượng 35 phút/tiết, cùng số học sinh đông như vậy, sẽ không nhiều học sinh được thực hành nghe - nói trong một tiết học. Cô Nguyễn Thị Huỳnh Thoa, Hiệu trưởng trường tiểu học Đuốc Sống chia sẻ:
Hiện nay, phân phối chương trình tiểu học không có thời gian dành cho ngoại ngữ. Tăng thêm bốn tiết tiếng Anh một tuần, đòi hỏi học sinh tiểu học phải được học hai buổi một ngày mới có đủ quỹ thời gian. Bên cạnh đó, học ngoại ngữ cần thực hành giao tiếp nhưng đa phần các trường còn dạy chay, học chay, khá hơn một chút thì học sinh được học qua hình ảnh, phương tiện nghe nhìn giúp cô - trò phát âm chuẩn. Do đó, tăng tốc đầu tư cơ sở vật chất là yếu tố rất quan trọng để thí điểm diện rộng đạt hiệu quả trong những năm học sau. Thầy Phan Văn Kèo, Trưởng phòng giáo dục huyện Hóc Môn và thầy Lê Văn Mỹ, Hiệu trưởng trường tiểu học Bạch Đằng (Q. Bình Thạnh) cho biết:
Nhưng trở ngại hàng đầu vẫn là trình độ và nghiệp vụ dạy tiếng Anh cho học sinh tiểu học. Nếu không khắc phục được trở ngại này, việc dạy tiếng Anh bắt buộc ở tiểu học sẽ là hình thức, không có hiệu quả thiết thực. Số lượng giáo viên đào tạo chuyên ngành tiếng Anh hàng năm rất lớn, nhưng chỉ một phần nhỏ đạt chuẩn trình độ 550 điểm TOEFL hoặc 6.0 IELTS. Một nghịch lí là yêu cầu giáo viên đạt trình độ cao, nhưng với mức lương giáo viên thấp như hiện nay (giáo viên hợp đồng chỉ từ 700.000đ - 1,5 triệu/tháng và không có một chế độ nào khác), thì nhiều người có chuyên môn tiếng Anh giỏi sẽ chọn nghề phiên dịch cho các doanh nghiệp, hoặc sẽ đi dạy tại các trung tâm ngoại ngữ với thu nhập cao. Cô Dương Thị Cần, Hiệu trưởng trường tiểu học Đông Ba chia sẻ: “Hiện trường có gần 1.000 học sinh nhưng chỉ có hai giáo viên ngoại ngữ. Hiện nay, môn tiếng Anh là môn học tự chọn, nên giáo viên có thể xoay xở được. Nhưng khi triển khai tiếng Anh như một môn học bắt buộc, chắc chắn trường sẽ thiếu giáo viên trầm trọng”:
Ngoài ra, hiện nay, tất cả giáo viên dạy tiếng Anh ở các trường tiểu học đều không được đào tạo để dạy... tiếng Anh cho học sinh tiểu học. Trong khi đó, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lứa tuổi này đòi hỏi giáo viên ngoại ngữ phải có những kỹ năng khác biệt so với việc dạy học cho học sinh lứa tuổi lớn hơn. Trong những năm qua, thành phố đã nhận được sự hợp tác khá tích cực của nhiều đơn vị quốc tế như nhà xuất bản Oxford, trung tâm Language Link, Hội đồng khảo thí tiếng Anh - ĐH Cambridge. Những đơn vị này không chỉ giúp các trường tiểu học về chương trình, thiết bị dạy học... mà cả về kỹ thuật dạy tiếng Anh cho học sinh tiểu học, thông qua nhiều lớp tập huấn về phương pháp giảng dạy cho giáo viên. Hiện nay Sở Giáo dục cũng đã lưu ý giáo viên tổ chức hoạt động dạy học đa dạng phong phú vì lứa tuổi tiểu học tiếp thu tốt nhất thông qua các hoạt động tương tác như: trò chơi, bài hát, đóng vai, kể chuyện, câu đố, vẽ tranh… Nhưng làm sao để tất cả giáo viên đang dạy tiếng Anh bậc tiểu học hiện nay đạt yêu cầu về kỹ thuật dạy ngoại ngữ cho trẻ em nhỏ tuổi, đó là bài toán mà Bộ GD&ĐT phải tìm ra lời giải. Cô Nguyễn Thị Lương Thanh, Hiệu trưởng trường tiểu học Phan Đình Phùng (quận 3) nhấn mạnh:
Bộ cho phép các trường lựa chọn các bộ tài liệu: Let’s Learn in English, Let’s Go, Family Friends để lên kế hoạch chương trình và tự thiết kế bài giảng. Chủ điểm chính là “Em và thế giới quanh em” được chia thành 4 chủ điểm nhỏ là “Em và bạn bè em, Em và gia đình em, Em và trường của em, Em và cộng đồng của em” được lặp lại ở từng năm học kế tiếp. Nhưng tình trạng dùng nhiều bộ sách khác nhau sẽ không kéo dài, vì yêu cầu của đề án là phải bảo đảm tính khoa học và liên thông từ lớp 3 đến lớp 12, để bảo đảm mục tiêu chương trình. Theo thông tin từ Bộ, tình trạng sử dụng nhiều bộ sách giáo khoa sẽ không kéo dài lâu, vì việc biên soạn tài liệu đã được tiến hành, chương trình và sách tiếng Anh thống nhất chắc chắn sẽ có sớm để triển khai tới các trường. Song song với chương trình dạy tiếng anh bắt buộc từ lớp 3 theo quy định của Bộ GD- ĐT, thành phố vẫn tiếp tục đẩy mạnh chương trình chương trình tiếng Anh tăng cường (8 tiết/tuần) đã thực hiện từ 12 năm nay và mở rộng khắp 24 quận huyện. Ông Lê Ngọc Điệp, Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học (Sở GD - ĐT TP) cho biết:
Trao đổi với chúng tôi, một số phụ huynh băn khoăn vì chương trình tiểu học hiện hành đã cồng kềnh đối với học sinh. Nay thêm mỗi tuần mấy tiết tiếng Anh nữa thì học sinh sẽ thêm khổ vì chương trình quá tải. Chị Nguyễn Thị Ngọc Hà, phụ huynh học sinh trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận 1) đã kiến nghị:
Mục tiêu của đề án là giúp học sinh giao tiếp một cách tự tin, tạo thành thói quen học tập từ nhỏ, trở thành công dân toàn cầu tương lai trong thời kỳ hội nhập. Nếu học nghiêm túc, hết THPT, HS có thể đi du học được. Như vậy sẽ cải thiện được vị thế tiếng Anh của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, trước thực trạng tồn tại quá nhiều khó khăn của đề án, thiết nghĩ cần kịp thời đầu tư ngân sách hoặc từ nguồn xã hội hóa nhằm hỗ trợ ngũ đội giáo viên, cơ sở vật chất nhà trường… mới có thể triển khai dự án đạt hiệu quả./.


