Việc thực thi Luật Xuất bản tại TPHCM: Nhiều vấn đề bất cập

Trên địa bàn TP hiện nay có 3 Nhà xuất bản (NXB) TP, 4 NXB thuộc các trường Đại học, 5 văn phòng đại diện của các NXB nước ngoài tại TPHCM và 29 chi nhánh NXB của trung ương và địa phương đóng trên địa bàn. Trong lĩnh vực xuất bản, theo quy định NXB được phép liên kết với các tác giả, cơ sở phát hành… để xuất bản ấn phẩm, điều này tạo điều kiện phát huy mọi nguồn lực trong xã hội cùng tham gia vào lĩnh vực xuất bản. Tuy nhiên theo ông Võ Văn Long, Phó Giám đốc Sở Thông Tin và truyền thông TPHCM, việc liên kết xuất bản còn gặp nhiều khó khăn:
Quan tâm đến sự phát triển chung của ngành, ông Nguyễn Văn Dòng, giám đốc công ty In Trần Phú kiến nghị, cần phải có quy hoạch phát triển chung cho ngành xuất bản, từ đào tạo nguồn nhân sự, hỗ trợ hoạt động xuất bản. Còn theo bà Huỳnh Thị Xuân Hạnh, giám đốc NXB Văn hoá Văn nghệ TP thì không nên quá đặt nặng vấn đề doanh thu bởi áp lực doanh thu sẽ dẫn đến bất cập trong việc thực hiện Luật xuất bản. Về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Nhựt, giám đốc NXB Trẻ TP có ý kiến:
Bên cạnh đó, nhiều vấn đề bất cập liên quan đến lĩnh vực xuất bản cũng được đề cập nhằm góp ý, bổ sung, sửa đổi Luật xuất bản trong thời gian tới. Nhiều đại biểu đặt vấn đề, hiện nay việc đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ trong xuất bản là câu chuyện gây bức xúc của các đơn vị, công ty phát hành….đối với nạn in lậu và sách lậu. Thế nhưng Luật chưa có hướng quy trình và cách thức xử lý khi có dấu hiệu vi phạm nên chưa thể chấn chỉnh được vấn nạn này. Biện pháp chủ yếu là xử phạt hành chính, trong khi lợi nhuận mang lại từ việc in lậu lại rất lớn. Đơn cử, từ năm 2008-2011, TPHCM đã xử lý vi phạm 19 trường hợp liên kết xuất bản, 4 trường hợp in gia công xuất bản phẩm có nội dung vi phạm, 26 NXB sách có nội dung vi phạm…..với tổng số tiền phạt hơn 500 triệu đồng.
GS.TS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá Giáo dục Thanh Thiếu niên và Nhi đồng Quốc Hội cũng cho rằng, nếu chúng ta không xử lý triệt để vấn nạn này thì ngành xuất bản sẽ còn “sống dở chết dở”. Do đó, Luật cần quy định rõ công tác quản lý Nhà nước trong hoạt động xuất bản tại địa phương để địa phương nắm đầy đủ thông tin liên quan đến hoạt động xuất bản ở các cấp, có đầy đủ thẩm quyền kiểm tra và xử lý trong khâu hậu kiểm.