Tin tứcTrong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, giáo dục và đào tạo đang đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, tổ chức dạy học và phát triển năng lực số cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và học sinh.
Chuyển đổi số trong trường học không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin hay trang bị các thiết bị hiện đại, mà là quá trình đổi mới cách thức quản trị nhà trường, tổ chức hoạt động chuyên môn, quản lý và khai thác dữ liệu, xây dựng học liệu số, tăng cường kết nối giữa nhà trường với gia đình và xã hội.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên trong xử lý thông tin, xây dựng giáo án, thiết kế học liệu và tổ chức các hoạt động học tập. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra yêu cầu về kiểm chứng thông tin, bảo đảm chất lượng chuyên môn, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người học.
Theo bà Nguyễn Thị Bảo Trinh- Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Xóm Chiếu, với quy mô và tính đa dạng của mạng lưới giáo dục, việc đẩy mạnh chuyển đổi số có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý giáo dục.
Trong thời gian qua, các cơ sở giáo dục trên địa bàn phường đã từng bước quan tâm bố trí phòng học, phòng chức năng, phòng máy tính, thư viện và các điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục.
Các cơ sở giáo dục đã có nhiều sáng kiến, giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, giảng dạy và tổ chức hoạt động giáo dục.
"Trong năm học 2025–2026 nhiều sáng kiến đã được công nhận về hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng và phạm vi ảnh hưởng cấp cơ sở. Các nội dung nổi bật tập trung vào ứng dụng AI hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu số, tổ chức hoạt động tương tác, đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ, văn bản nhà trường", bà Nguyễn Thị Bảo Trinh cho biết.
Phó Hiệu trưởng trường Mầm non - Tiểu học Anh Việt Mỹ, Phạm Mai Công Tánh cho biết, hiện nay trường đang tiến hành đổi mới quản lý trong công tác giảng dạy, đặc biệt là ứng dụng chuyển đổi số, thông qua các ứng dụng số để tăng tính tương tác giữa giáo viên, học sinh, nhà trường và phụ huynh.
Nhà trường sử dụng ứng dụng EnetViet góp phần tăng cường kết nối giữa nhà trường, phụ huynh học sinh và xã hội. Thông qua đó, học sinh có cơ hội trao đổi trực tiếp với giáo viên, ban giám hiệu, đóng góp ý kiến qua ứng dụng nhằm đổi mới phương pháp giáo dục. Bên cạnh đó, nhà trường còn tổ chức nhiều sân chơi bổ ích như STEM, câu lạc bộ tiếng Anh và các không gian trải nghiệm.
"Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các trò chơi trực tuyến cũng góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả học tập và phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh", Phó Hiệu trưởng trường Mầm non - Tiểu học Anh Việt Mỹ, Phạm Mai Công Tánh nói.
Trong năm học 2024–2025, Trường Trung học cơ sở Vân Đồn được Ủy ban nhân dân TPHCM công nhận là trường học số. Ông Nguyễn Hoài Nam- Giáo viên tổ Lịch sử - Địa lý trường THCS Vân Đồn cho biết, hiện nay tổ Lịch sử- Địa lý của trường đã ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy môn Lịch sử- Địa lý.
“Việc ứng dụng công nghệ số giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả giảng dạy. Thay vì những bài giảng truyền thống khô khan, giáo viên có thể sử dụng bài giảng số, video minh họa, bản đồ và các hình thức trực quan sinh động để truyền tải kiến thức", thầy Nguyễn Hoài Nam nói.
Đồng thời, công nghệ giúp giáo viên theo dõi, đánh giá sát sao quá trình học tập, kịp thời nhận diện những học sinh còn hạn chế hoặc chưa nắm vững kiến thức để có phương pháp hỗ trợ phù hợp.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ còn tạo điều kiện để giáo viên tiếp cận những phương pháp, mô hình và dự án giáo dục mới, làm phong phú nội dung bài giảng. Qua đó, học sinh được phát huy tính chủ động, tích cực, nâng cao khả năng vận dụng kiến thức và tiếp thu bài học hiệu quả hơn.
Hiện nay, các cơ sở giáo dục đã có sự chủ động trong tiếp cận và ứng dụng công nghệ vào hoạt động chuyên môn. Tuy nhiên, để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến thực chất và đồng đều giữa các đơn vị, cần tiếp tục đánh giá cụ thể điều kiện hạ tầng, năng lực số của đội ngũ, hiệu quả ứng dụng công nghệ, chất lượng dữ liệu và khả năng duy trì, nhân rộng các mô hình đã triển khai. Đặc biệt là công tác bảo mật dữ liệu cho học sinh, giáo viên và nhà trường.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Quốc Minh- Giảng viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM- Đại học Quốc gia TPHCM lưu ý, việc sử dụng công nghệ không đồng nghĩa với việc sử dụng công nghệ an toàn và có trách nhiệm. Đây là hai khái niệm có nội hàm rất khác nhau.
Thực tế cho thấy, nhiều người đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, thậm chí vô tình tiếp tay cho những hành vi lừa đảo trên môi trường số.
Trong bối cảnh đó, giáo viên hiện nay đồng thời đảm nhận nhiều vai trò: người sử dụng công nghệ, người quản lý dữ liệu học sinh, người giao tiếp trên môi trường số, người làm gương và người giáo dục công dân số. Đặc biệt, trong quá trình giao tiếp trên môi trường số, giáo viên có thể vô tình vi phạm các quy tắc ứng xử hoặc chưa nhận thức đầy đủ về những rủi ro liên quan.
"Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, kỹ năng số và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ là yêu cầu cần thiết đối với mỗi giáo viên”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Quốc Minh nói.
Chia sẻ tại tọa đàm “Công tác chuyển đổi số trong trường học” trên địa bàn phường Xóm Chiếu, bà Trần Thị Thanh Thảo- Chủ tịch UBND phường Xóm Chiếu cho rằng, chuyển đổi số trong trường học không chỉ là việc ứng dụng công nghệ hay triển khai các phần mềm, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng dạy và học, chuẩn hóa dữ liệu, cải tiến quy trình làm việc và hình thành năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh.
Theo bà Trần Thị Thanh Thảo, các trường cần tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, tăng cường sử dụng các nền tảng số phục vụ điều hành, trao đổi thông tin, quản lý chuyên môn và kết nối giữa nhà trường với giáo viên, phụ huynh, học sinh. Việc ứng dụng công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, giải quyết những khó khăn cụ thể và tạo ra giá trị thiết thực cho hoạt động giáo dục.
"Đối với hoạt động dạy và học, khuyến khích giáo viên khai thác học liệu số, xây dựng bài giảng điện tử, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ thiết kế bài học, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Đồng thời, cần quan tâm phát triển các mô hình trường học số, hoạt động STEM, Robotics và các hình thức học tập trải nghiệm phù hợp với điều kiện từng trường", bà Trần Thị Thanh Thảo nói.
Chuyển đổi số trong trường học không dừng ở việc đưa công nghệ vào lớp học, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý và chất lượng giáo dục.
Khi công nghệ được ứng dụng đúng nhu cầu, dữ liệu được bảo vệ an toàn và giáo viên, học sinh được trang bị đầy đủ năng lực số, chuyển đổi số mới thực sự trở thành động lực đổi mới giáo dục, hướng đến môi trường học tập hiện đại, hiệu quả và bền vững.
