Ga ngầm Metro số 1 không chỉ là điểm đón trả khách mà còn là nơi đưa lịch sử đến gần hơn với cộng đồng. Phía sau mỗi đoàn tàu sạch đẹp là cả một quy trình phối hợp chặt chẽ và những công việc lặng thầm.
Những ngày qua, hành khách đi qua ga ngầm Nhà hát Thành phố đã có dịp dừng chân trước một không gian đặc biệt: Triển lãm chuyên đề "Trẻ em thời chiến". Triển lãm do Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 phối hợp cùng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh TP. Hồ Chí Minh tổ chức. Điểm đặc biệt là triển lãm không nằm trong một bảo tàng hay phòng trưng bày. Nó hiện diện ngay trên lối đi quen thuộc của hành khách Metro.
Gần 100 lát cắt ký ức về một thời khói lửa
Triển lãm giới thiệu gần 100 bức ảnh, cả ảnh màu lẫn ảnh đen trắng. Mỗi bức ảnh là một lát cắt ghi lại khoảnh khắc đời sống sinh hoạt thời chiến, chủ yếu ở vùng nông thôn miền Bắc. Gần 100 bức ảnh cũng là gần 100 khoảnh khắc được lưu giữ. Chúng mở ra trước mắt người xem một góc nhìn chân thực về cuộc sống của một thời đã qua.
Ga Nhà hát Thành phố vốn là nhà ga có lượng hành khách rất đông. Giữa nhịp di chuyển hối hả ấy, những hình ảnh xưa cũ khiến nhiều người chậm bước, lặng nhìn và suy ngẫm. Chỉ vài phút dừng chân trên hành trình đi lại hằng ngày cũng đủ để mỗi người có một khoảng lặng hướng về quá khứ.
Lần đầu tiên lịch sử "lên ga" Metro
Đây là lần đầu tiên hoạt động triển lãm được tổ chức tại không gian công cộng của ga ngầm Metro số 1. Hệ thống giao thông công cộng hiện đại giờ đây không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn trở thành cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với cộng đồng. Qua đó, triển lãm góp phần lan tỏa các giá trị lịch sử và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ, những người đang lớn lên trong hòa bình và cùng Thành phố bước vào kỷ nguyên giao thông hiện đại.
Nếu ga ngầm là nơi hành khách tìm về những ký ức lịch sử, thì ở phía sau hệ thống, có những công việc lặng lẽ diễn ra mỗi ngày để giữ cho từng đoàn tàu luôn sạch đẹp. Rửa tàu là một trong những công đoạn thầm lặng như thế. Hành khách hiếm khi được nhìn thấy công việc này, nhưng nó được vận hành và điều phối qua một quy trình nhiều bước, chặt chẽ và chính xác.
Mọi thứ bắt đầu từ kế hoạch của Trung tâm điều độ OCC
Theo chị Phạm Thị Thu Thảo, Đội trưởng Đội lái tàu, kế hoạch rửa tàu được xây dựng tùy theo từng ngày. Mỗi ngày, bộ phận trực ban nhận kế hoạch rửa tàu cho các đoàn tàu trong ngày từ Trung tâm điều độ OCC. Khi đã có kế hoạch, trực ban tiến hành điều phối lái tàu. Trực ban bàn giao chìa khóa tàu cùng số hiệu bãi đỗ nơi tàu đang đỗ, để lái tàu ra nhận tàu và thực hiện công tác dồn tàu theo đúng kế hoạch của OCC.
Như vậy, ngay từ những bước đầu tiên, công việc rửa tàu đã là sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba mắt xích: Trung tâm điều độ, trực ban và lái tàu. Mỗi mắt xích nắm rõ phần việc của mình để cả quy trình diễn ra thông suốt.
Từng thao tác chuẩn xác trước khi vào khu vực rửa
Tại bãi đỗ, từng đoàn tàu được xác định vị trí rõ ràng, chẳng hạn đoàn tàu 03 đang ở đường đỗ F13. Theo anh Nguyễn Xuân Thụ, Kỹ thuật viên lái tàu, sau khi nhận kế hoạch rửa tàu từ trực ban chạy tàu, lái tàu lần lượt thực hiện các bước sau:
- Xác nhận thông tin: Xác nhận chìa khóa, đường ray và số hiệu tàu, bảo đảm nhận đúng đoàn tàu theo kế hoạch.
- Kiểm tra kỹ thuật: Thử phanh và thử hệ thống điện trước khi cho tàu di chuyển.
- Xin lệnh vận hành: Xin lệnh từ Trung tâm điều độ, sau đó nhích tàu ra khỏi bãi đỗ để tiến vào khu vực rửa tàu.
Mỗi thao tác đều tuân thủ quy trình. Đoàn tàu chỉ lăn bánh khi mọi khâu kiểm tra đã hoàn tất và có lệnh từ Trung tâm điều độ.
Khi đoàn tàu đã vào khu vực rửa, mọi thao tác của người lái tàu càng cần sự chính xác. Chất lượng của cả quy trình phụ thuộc trực tiếp vào những thao tác này.
Ba chế độ rửa và 15 – 20 phút cho một đoàn tàu
Hiện hệ thống rửa tàu có ba chế độ:
- Chế độ thứ nhất: Rửa toàn bộ tàu.
- Chế độ thứ hai: Rửa hai bên hông tàu.
- Chế độ thứ ba: Tàu đi qua bãi rửa nhưng không rửa.
Thông thường, quy trình rửa toàn bộ một đoàn tàu diễn ra trong khoảng 15 đến 20 phút. Thời gian không quá dài, nhưng để hệ thống phát huy hết hiệu quả, người lái tàu phải đặc biệt lưu ý một yếu tố then chốt: tốc độ.
Chỉ một sai lệch nhỏ về tốc độ cũng có thể khiến hệ thống cảm biến bỏ sót khu vực kính trước cabin lái tàu. Vì vậy, sự tập trung và tay lái chuẩn xác của kỹ thuật viên lái tàu đóng vai trò quyết định để mỗi đoàn tàu được làm sạch kỹ lưỡng nhất.
Hoàn tất quy trình sau khi rửa
Khi tàu đã được rửa xong, công việc của kỹ thuật viên lái tàu vẫn chưa kết thúc. Lái tàu tiếp tục thực hiện thêm một số công đoạn để khép lại toàn bộ quy trình:
- Rời khu vực rửa: Di chuyển đoàn tàu ra khỏi khu vực rửa tàu.
- Đảo đầu cabin: Chuyển sang cabin ở đầu bên kia của đoàn tàu.
- Xin lệnh và đưa tàu về vị trí: Xin lệnh của Trung tâm điều độ để đưa đoàn tàu về lại bãi đỗ hoặc về xưởng bảo dưỡng định kỳ.
Từ lúc nhận kế hoạch đến khi đoàn tàu trở về vị trí, mỗi bước đều gắn với sự điều phối của Trung tâm điều độ và sự cẩn trọng của người lái tàu. Chính những nhịp vận hành thầm lặng ấy giữ cho các đoàn tàu Metro luôn sạch đẹp khi đón hành khách mỗi ngày.
Từ những bức ảnh gợi nhắc giá trị của hòa bình tại ga ngầm, đến những con người lặng lẽ giữ cho từng đoàn tàu luôn sạch đẹp, tuyến Metro số 1 không chỉ là phương tiện di chuyển. Mỗi ngày, tuyến tàu còn là nơi lưu giữ ký ức, là nơi những công việc thầm lặng được thực hiện bằng sự tận tâm, và là nơi lan tỏa những giá trị nhân văn trong lòng TP. Hồ Chí Minh.
