Bình Luận: Biển Đông phải là vùng biển của hòa bình

Bình Luận: Biển Đông phải là vùng biển của hòa bình

(VOH) - Ngày 30 tháng 9 vừa qua, Indonesia vừa thông qua luật Thủy sản sửa đổi trên cơ sở bộ luật thủy sản ban hành năm 2004 cho phép tàu tuần tra Hải quân Indonesia được bắn chìm tàu đánh cá nước ngoài đánh cá trong vùng biển của mình.

Một tuần trước khi bộ luật sửa đổi được ban hành, tàu chiến Indonesia đã nã đạn vào tàu đánh cá Trung Quốc khi tàu này di chuyển trong vùng biển giữa Indonesia và Australia, khiến một thuỷ thủ chết và hai người khác trên tàu này bị thương.

Bản đồ địa hình biển Đông (Ảnh: Wikipedia)

Đây không phải là lần đầu tiên diễn ra sự kiện tàu đánh cá nước ngoài vào vùng lãnh hải của một nước. Trước đó, vào tháng 6 năm nay, Indonesia đã bắt giữ 8 tàu đánh cá cùng 75 ngư dân của tỉnh Quảng Tây đánh cá trong vùng biển gần khu vực Trường Sa của Việt Nam.

Không phải chỉ có Indonesia, Philippines cũng đã từng lên tiếng mạnh mẽ việc chính phủ Trung quốc ban hành lệnh cấm bắt cá trong khu vực biển đông. Ngay lập tức, chính quyền Philippines đã phản đối kịch liệt và nhấn mạnh "lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc không có hiệu lực đối với ngư dân nước này".

Cùng lúc ấy, hải quân Philippines đã bắt giữ 20 ngư dân Trung Quốc đang đánh bắt cá gần vỉa đá ngầm Alicia Annie mà Philippines tuyên bố thuộc chủ quyền nước này. Họ thu giữ của các ngư dân Trung Quốc trang thiết bị dùng để đánh bắt cá bằng xyanua và 2 con rùa lớn, vốn được coi là loài vật nằm trong sách đỏ, đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Trong bài viết: “Philippines yêu cầu Trung Quốc cấm đánh bắt cá bằng chất xyanua” hãng thông tấn Kyodo, Nhật Bản đã dẫn lời của Bộ trưởng Quốc phòng Philippines lúc bấy giờ là ông Orlando Mercado bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc và yêu cầu “Bắc Kinh trước tiên cần phải cấm đánh bắt cá bằng chất xyanua nếu thực sự nghiêm túc trong chiến dịch bảo vệ các nguồn tài nguyên biển.”

Nhắc lại những việc nói trên để thấy rằng, quan hệ ứng xử trên biển Đông là quan hệ nhiều chiều, phải được đặt trên cơ sở tuyên bố về cách ứng xử trên biển Đông được các nước có liên quan và Trung quốc ký kết năm 2002. Luật thủy sản sửa đổi của Indonesia cho phép tàu tuần tra của nước này được bắn và đánh chìm tàu đánh cá nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép trong vùng biển của Indonesia đã làm nóng lên tình hình ở khu vực biển Đông. Đây là một quyết định đơn phương gây lo ngại sâu sắc cho ngư dân làm nghề đánh cá xa bờ cho các nước trong khu vực.

Trong cơn bão Ketsana vừa qua, 16 tàu đánh cá của ngư dân Quãng ngãi trên đường tránh bão vào khu vực đảo Hoàng Sa của Việt Nam đang bị Trung quốc chiếm giữ, lính Trung quốc đã lục soát, lấy đi tất cả các trang thiết bị thông tin liên lạc như máy thông tin, bộ đàm, máy định vị; đập phá các trang thiết bị, ngư cụ khai thác; lấy tất cả các tư trang cá nhân có giá trị như điện thoại di động, đồng hồ, dây chuyền; ném tất cả xoong, nồi, đổ bỏ lương thực, thực phẩm xuống biển, lấy đi tất cả các sản phẩm thủy sản có giá trị. Việt Nam đã trao công hàm phản đối cho Đại sứ Trung quốc có những hành động vô nhân đạo đối với các ngư dân Việt Nam.

Ngư dân một số nước trong khu vực biển Đông, hoặc thiếu kiến thức hàng hải, hoặc thiếu thiết bị, hay do bão to gió lớn có thể vô tình chạy lạc sang vùng biển đang tranh chấp. Lâu nay, đối với những trường hợp như vậy, các nước trong khu vực đều giải quyết bằng đàm phán và đối thoại, luật pháp quốc tế cũng như của Việt Nam đều không bao giờ ủng hộ việc dùng vũ lực để giải quyết, mà luôn khuyến khích những hướng giải quyết bằng những phương pháp hòa bình, bằng đối thoại, thương lượng ngoại giao, thậm chí xử phạt nhưng không xâm phạm đến tính mạng ngư dân. Bây giờ với luật thủy sản mới của Indonesia các tàu đánh cá có thể bị bắn chìm, và nếu như các nước khác cũng sẽ làm như Indonesia để trả đũa thì tinh hình khu vực quả thật là đáng quan ngại.

Không loại trừ những tàu đánh cá cố tình đánh bắt bằng cách lạm sát các loài thủy sản như dùng chất độc xianuya hay đánh bằng thuốc nổ, việc xử phạt nghiêm minh là hợp lý. Thì các ngư dân gặp tai nạn trên biển và trú tránh bão phải được giúp đỡ đùm bọc nhau qua cơn hoạn nạn. Vì vậy, một mặt Việt Nam đang tích cực trang bị các kiến thức về hàng hải, ranh giới của những vùng tranh chấp, ý thức bảo tồn nguồn lợi thủy sản, một mặt giáo dục ngư dân Việt Nam không xâm phạm các vùng biển thuộc chủ quyền của các nước khác được quốc tế công nhận. Đối với các tàu đánh cá nước ngoài vi phạm lãnh hãi Việt Nam, chúng ta không dúng vũ lực mà giữ nguyên hiện trạng, giải quyết bằng biện pháp hòa bình Đó cũng là quan điểm nhất quán của chính phủ Việt Nam.

Về quyết định của Indonesia, người phát ngôn bộ ngoại giao Việt Nam, bà Nguyễn Phương Nga nhấn mạnh: "Chúng tôi cho rằng việc xử lý các ngư dân nước ngoài vi phạm lãnh hải của Indonesia cần được Indonesia tiến hành trên tinh thần đối xử nhân đạo với ngư dân, phù hợp với luật pháp quốc tế, tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 2002, các thỏa thuận song phương, tình đoàn kết ASEAN và quan hệ hữu nghị giữa Indonesia với các nước khác, đặc biệt là trong khi giữa Indonesia và một số nước khác chưa phân định được ranh giới các vùng biển".

Ăn miếng trả miếng hoàn toàn không phải là hành vi hợp tình, hợp lý trong một vùng biển mà từ lâu ngư dân các nước đã đối xử với nhau trong tình đoàn kết, giúp đỡ và thương yêu nhau.

vankha