Bình luận: Chống tham nhũng cần nhìn thẳng vào sự thật

Một trong 4 nguy cơ mà Đảng ta đã từng cảnh báo đó chính là nạn Tham nhũng. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm triển khai công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí và đã tạo được những chuyển biến tích cực cả về nhận thức và hành động trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Tuy nhiên, trên bình diện chung đến nay công tác phòng, chống tham nhũng vẫn chưa đạt yêu cầu và mục tiêu mà chúng ta đã đề ra. Tham nhũng, lãng phí vẫn còn xảy ra nghiêm trọng ở nhiều lĩnh vực, nhiều ngành, nhiều cấp với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, gây bức xúc, bất bình trong xã hội. Gần đây nhất, tiêu cực từ 2 Tập đoàn lớn là Vinashin và Vinalines cho thấy tham nhũng đã ăn sâu và đục khoét vào bầu ngân sách nhà nước với những con số thất thoát khổng lồ. Qua vụ việc xảy ra ở 2 Tập đoàn này câu hỏi đặt ra chúng ta đã rút ra được kinh nghiệm gì trong đấu tranh phòng chống tham nhũng ở các tập đoàn, tổng công ty nhà nước!
Báo cáo của chính phủ về công tác PCTN cho thấy 5 năm qua kể từ khi luật PCTN ra đời thì công tác PCTN tuy có tiến bộ nhưng công tác phát hiện và xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng vẫn còn những hạn chế, yếu kém. Những vụ tham nhũng được phát hiện, xử lý chủ yếu ở cấp cơ sở, số vụ tham nhũng có quy mô lớn được phát hiện, xử lý còn ít. Việc xử lý các vụ án tham nhũng thường bị kéo dài, tội phạm tham nhũng được cho hưởng án treo còn chiếm tỷ lệ cao, tài sản bị tham nhũng, thiệt hại do tham nhũng thu hồi được còn thấp. Đó là những tồn tại bức xúc hiện nay trong công tác PCTN
Trong 5 năm các cơ quan chức năng khởi tố 1.458 vụ án tham nhũng, xét xử 1.455 vụ, 3.387 bị cáo. Cả nước có 678 người đứng đầu và cấp phó bị xử lý do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng, trong đó xử lý hình sự chỉ có 101 trường hợp, xử lý kỷ luật 577 trường hợp. Những con số nầy cho thấy công tác phòng chống tham nhũng còn gặp rất nhiều khó khăn! Tham nhũng, tiêu cực tiếp tục diễn ra với qui mô ngày càng lớn hơn và khi phát hiện được thì đã gậy thiệt hại nặng nề cho ngân sách nhà nước.Có thực tế đó là do nhiều cơ quan chức năng, các đơn vị ban ngành chưa thể hiện quyết tâm trong công tác phòng chống tham nhũng! Ai ai cũng thấy, ai ai cũng nói phải phòng chống tham nhũng, thế nhưng tham nhũng ở đâu… không ai chỉ rõ ra được. Chúng ta phòng chống tham nhũng vẫn ở mức “Nói nhiều-làm ít ! ” Tệ nạn tham nhũng đang là thách thức lớn đối với sự tồn vong của chế độ ta.
Trong công tác phòng chống tham nhũng, vai trò của người đứng đầu và cấp ủy các cấp rất quan trọng. Một số cấp ủy Đảng, chính quyền và người đứng đầu chưa quyết tâm lãnh đạo và gương mẫu trong đấu tranh phòng chống tham nhũng. Tại các doanh nghiệp, tổng công ty, đơn vị, địa phương có liên quan đến tiền bạc, đất đai…khi phát hiện có tham nhũng thì hầu như bộ máy lãnh đạo của Đảng cho đến từng Chi bộ, Đảng viên đều thiếu thông tin, không mạnh dạn đấu tranh với tiêu cực. Các đoàn thể, ban thanh tra nhân dân thì không đủ điều kiện và sức mạnh để đấu tranh với tham nhũng. Qua kiểm tra có đến 1.704 cơ quan, đơn vị lạm dụng các quy định về bí mật nhà nước rồi không công khai, minh bạch trong hoạt động tạo điều kiện thuận lợi cho Tham nhũng xuất hiện.
Xây đi liền với chống, công tác phòng chống tham nhũng lần nầy được gắn với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần của Nghị quyết trung ương 4: ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống. Thực tế đã chỉ ra một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, thiếu tu dưỡng, rèn luyện, cá nhân, ích kỷ, ham mê vật chất… sự suy thoái nầy là môi trường tốt cho tiêu cực, tham nhũng phát sinh. Trong đó, vai trò của người đứng đầu có ý nghĩa quyết định trong công tác PCTN.
Từ trước đến nay, các Nghị quyết của chúng ta đều là kết tinh trí tuệ của tập thể, của Đảng, phản ánh đúng tình hình thực tiễn đặt ra và đề ra được phương hướng, giải pháp cho các vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Nhưng khi triển khai nghị quyết vào cuộc sống thì khâu tổ chức thực hiện vẫn chưa làm thật tốt. Nay với sự thống nhất cao trong TƯ Đảng và Bộ Chính trị. Cơ quan đầu não phòng chống tham nhũng được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị sẽ tạo điều kiện cho công tác phòng chống tham nhũng được tập trung thống nhất trong điều hành, chỉ đạo. Chúng ta cũng đã bắt đầu triển khai thực hiện NQ TƯ 4 theo cách làm mới: làm từ trên xuống dưới, Trung ương, Bộ ngành làm trước, địa phương làm sau, cho thấy Đảng ta đã đặt ra vấn đề phải triển khai NQ TƯ 4 sao cho đạt hiệu quả, thực chất. Qua công tác triển khai nghị quyết trung ương 4 đã cho thấy quyết tâm chính trị của Đảng và nhà nước ta trong công tác phòng chống tham nhũng
Đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí là cuộc đấu tranh vô cùng khó khăn, phức tạp, gian khổ, lâu dài, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của toàn Đảng, toàn dân, của các cấp, các ngành, của cả hệ thống chính trị mới có thể đạt được hiệu quả thật sự. Để công tác PCTN đạt hiệu quả thì phải xây dựng cơ chế để mọi người đều “ không muốn- không thể và không dám tham nhũng !” Việc điều chỉnh tiền lương thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức đủ sống để không ai muốn tham nhũng, xây dựng các cơ chế giám sát, công khai minh bạch để không ai có thể tham nhũng và có biện pháp chế tài xử lý nghiêm minh để không ai dám tham nhũng. Có như thế thì công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng mới có thể đạt hiệu quả.
Bên cạnh đó, công tác phòng chống tham nhũng cần gắn với việc tự phê bình và phê bình sao cho thực chất, phải có biện pháp cụ thể buộc người có khuyết điểm, bị phê bình phải sửa chữa khuyết điểm. Cũng như cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý nghiêm những tổ chức Đảng, những đảng viên vi phạm. Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 và Trung ương 5 lần này sẽ đem lại những chuyển biến tích cực trong công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng cũng như trong công tác phòng chống tham nhũng. Đó là những chuyển biến quan trọng. Tuy nhiên, chúng ta không thể thực hiện nóng vội mà phải thực hiện theo từng bước một. Cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng không đơn giản vì nó đụng đến quyền lợi, vật chất, đụng đến “chiếc ghế” của các đối tượng tham nhũng và cả sự an toàn cho người chống tham nhũng, nếu như không có các biện pháp bảo vệ hữu hiệu người chống tham nhũng. Phải có dũng khí và quyết tâm, phải nhìn thẳng vào sự thật về hiểm họa tham nhũng thì mới có thể thành công trong công cuộc đấu tranh PCTN.
Ngọc Sĩ