Bình luận: Đánh thức tiềm năng đồng bằng

(VOH) - Đồng bằng Sông Cửu Long là khu vực đang có quá nhiều tiềm năng to lớn và thuận lợi, song rõ ràng là những tiềm năng đó chưa được khơi gợi và khai thác đúng mức… khu vực này phải được đầu tư nhanh chóng và đồng bộ để có thể phát triển đúng tầm của nó. Đây là những nhận định cơ bản và xuyên suốt tại Hội nghị “Đầu tư và phát triển vùng ĐBSCL” do Bộ Kế hoạch Đầu tư, Ban chỉ đạo Tây Nam bộ và UBND TP Cần Thơ tổ chức trong 2 ngày 5 và 6/9 vừa qua.
ĐBSCL gồm 13 Tỉnh, TP, có diện tích tự nhiên hơn 4 triệu Ha, dân số khoảng 17 triệu người, có trên 700 km bờ biển với 360 ngàn m2 vùng biển chủ quyền. Hàng năm đóng góp khoảng 18% GDP của cả nước qua việc xuất khẩu gạo, thủy hải sản và các loại cây ăn trái. Có lẽ không có khu vực nào trên cả nước lại hội đủ các điều kiện thiên thời và địa lợi như ở vùng này. Phần lớn diện tích đất nông nghiệp hàng năm được vun bồi khoảng 200 triệu tấn phù sa của dòng Mê công, giúp cho việc canh tác nông nghiệp thuận lợi. Ngoài ra, ĐBSCL đã và đang hình thành hệ thống giao thông thủy, bộ, hệ thống cầu, phà bến cảng, sân bay, các nhà máy nhiệt điện, điện đạm…rất thuận lợi tạo đà cho chiến lược phát triển cả vùng. Vậy nên gần đây, thu nhập bình quân đầu người của nơi này cả năm đã đạt 711 USD. Tăng trưởng GDP năm 2009 là 10,1% và kim ngạch xuất khẩu đạt 4,9 tỷ USD. Những con số đó là khá ấn tượng so với nhiều năm trước đây. Tuy nhiên Hội nghị đánh giá là vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có của cả vùng. Bức tranh KTXH ĐBSCL vẫn còn chưa thực sự sáng sủa. Đời sống của người nông dân vẫn còn quá vất vả và thiếu thốn. Được mùa mất giá và khi được giá thì mất mùa là chuyện thường xảy ra. Thương hiệu lúa hàng hóa cũng như các loại thủy sản và cây trái nổi tiếng của nhiều địa phương nơi đây vẫn còn bấp bênh và hầu như chưa được khẳng định trên thương trường, mà lẽ ra đã phải có từ lâu…Chính vì vậy mà tại Hội nghị, nhiều ý kiến đã chỉ ra việc phải kết nối và phát huy hiệu quả của toàn bộ hệ thống giao thông trên bộ , trên thủy và đường hàng không. Gỉai quyết được bài toán giao thông có nghĩa là đã giải quyết về cơ bản những vướng mắc bấy lâu nay, bởi hàng hóa có tốt bao nhiêu nhưng không được bảo quản và vận chuyển kịp thời thì cũng không còn giá trị. Vấn đề phát triển giáo dục, nhanh chóng đưa KHKT về với nông dân và dạy chữ và dạy nghề là những việc cần làm ngay. Hiện nay có tới 85,67% lao động chưa qua đào tạo tay nghề là con số quá thấp. Điều đó đòi hỏi cần xây dựng khẩn trương mạng lưới các trường nghề chất lượng theo qui hoạch kinh tế vùng. Thêm vào đó là những biện pháp thu hút người tài và nguồn nhân lực được đào tạo từ các nơi- nhất là con em tại chỗ, sau khi thành tài trở về quê hương phục vụ. Tránh tình trạng vùng đồng bằng quá thiếu, trong khi tại các TP lớn thì lại quá dư thừa. Và cuối cùng là muốn vực dậy kinh tế của toàn vùng ĐBSCL rất cần vai trò của một nhạc trưởng để chỉ huy và cầm chịch toàn bộ chương trình theo một định hướng phát triển hài hòa, hợp lý và hiệu quả. Người nhạc trưởng đó cần có một tầm nhìn bao quát, năng động và đầy bản lĩnh mới hy vọng khơi gợi và đánh thức đúng nơi, đúng chỗ tiềm năng và thế mạnh của từng địa phương.

Vì sao nhiều năm trước đây, các Quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản và cả Israel- những đất nước không mấy thuận lợi về thổ nhưỡng và khí hậu như vùng ĐBSCL của ta, vậy mà nhờ những chính sách hợp lý cấp thiết và sát thực, họ đã có một nền nông nghiệp đủ mạnh, sản xuất ra hàng loạt mặt hàng nông thủy sản và cây trái phục vụ xuất khẩu và tiêu dùng trong nước có giá trị cao? Câu trả lời nằm ngay ở những tính toán chiến lược và hệ thống của họ. Bài học không mới, nhưng xem ra bây giờ sau hàng chục năm loay hoay tính toán, chúng ta mới áp dụng cho một vùng được xem là vựa lúa, vựa cá và vựa cây trái của cả nước là quá trễ . Hy vọng là với những chỉ đạo sát sao và cụ thể của Chính phủ nhằm tháo gỡ những khó khăn thông qua qui hoạch phát triển KT-XH ĐBSCL đến năm 2015 và tầm nhìn 2025; qui hoạch xây dựng toàn vùng đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050; xây dựng và phê duyệt đề án thành lập vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL thành trung tâm lúa gạo, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, trung tâm năng lượng của cả nước, nhất định KT-XH của vùng đất này sẽ có cơ hội vượt lên.