Tin tức
Bình luận: Hai mặt của gói kích cầu
(VOH) - Bước vào năm 2009, do nhận định và phân tích đúng tình hình kinh tế trong nước và Thế giới, Chính phủ đặt mục tiêu là ngăn chặn suy giảm kinh tế ,giữ mức tăng trưởng hợp lý và bảo đảm an sinh xã hội.
Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ đã triển khai 5 nhóm giải pháp, trong đó đưa ra hai gói kích cầu, đó là bù lãi suất 4% và cho vay đầu tư trung và dài hạn. Qua 9 tháng triển khai hai gói kích cầu này, đã đạt được kết quả và cũng phát sinh nhiều vấn đề từ thực tế cuộc sống đòi hỏi có sự tháo gỡ khó khăn để hai gói kích cầu đạt kết quả mỹ mãn hơn.
Nhận định chung về gói kích cầu bù lãi suất 4% đi kèm với miễn giảm thuế được cho là đã tạo điều kiện giúp doanh nghiệp, hộ sản xuất giảm chi phí vay vốn, giảm giá thành sản phẩm, tạo được việc làm. Đáng chú ý là khu vực kinh tế dân doanh đã có những vận động uyển chuyển. Khu vực kinh tế năng động này đã nhanh chóng đón ngay cơ hội phát triển như quay về thị trường nội địa, khi xuất khẩu gặp khó khăn, tiếp cận thị trường nông thôn, không đợi đến khi được giải cứu. Hay nói một cách khác là với sự năng động vốn có, khối doanh nghiệp dân doanh rất nhạy bén với tình hình và xoay xở nhanh để tự cứu mình. Thống kê của ngân hàng nhà nước cho thấy, 67% số tiền bù lại suất được rót về khu vực kinh tế dân doanh, 15% cho doanh nghiệp nhà nước, 18% là cho các hợp tác xã và hộ gia đình. Những tín hiệu tích cực từ gói kích cầu đã được khẳng định. Mối lo về kích cầu sẽ làm tăng tổng phương tiện thanh toán, dễ gây ra lạm phát đã không diễn ra và chúng ta vẫn kiểm soát chỉ số tăng giá và dự báo năm 2009 này chỉ số lạm phát sẽ dưới hai con số. Một mối lo khác là khi hỗ trợ 4% lãi suất sẽ làm tăng trưởng nóng tín dụng cũng không xảy ra và hiện nay vẫn ở dưới mức 30%, không nóng như năm 2009 là tín dụng tăng trưởng đến 50%. Khi gói kích cầu được triển khai, cũng có mối lo là dòng vốn sẽ chảy vào thị trường bất động sản và chứng khoán thì điều này cũng không xảy ra. Thống kê của ngân hàng nhà nước cho thấy, số vốn cho vay bất động sản chưa đến 10% và cho vay chứng khoán là 0,6% tổng doanh số cho vay bù lãi suất. Tín hiệu tích cực từ gói kích cầu bù lãi suất đã rõ ràng. Nhưng gói kích cầu đầu tư trung hạn cho nền kinh tế thì xem ra đã không đạt như ý muốn. Thực chất của gói kích cầu này là để doanh nghiệp tranh thủ cơ hội khủng hoảng kinh tế toàn cầu, các nước có nền công nghiệp tiên tiến sẽ bị tác động mạnh nên sẽ hạ giá thành sản phẩm máy móc thiết bị, kể cả chuyển giao công nghệ, thì các doanh nghiệp trong nước sẽ có dịp đổi mới máy móc thiết bị công nghệ vói giá rẻ. Và cũng từ gói kích cầu này, nhà nước sẽ có điều kiện tái cấu trúc nền kinh tế, các ngành cũng tái cấu trúc lại ngành của mình. Vốn kích cầu đầu tư trung và dài hạn chỉ cho vay đối với những ngành mang tính chất xương sống của nền kinh tế, là thế mạnh của từng ngành, từng vùng kinh tế. Chính vì những yêu cầu này tuy rất đúng, rất trúng nhưng khi đi vào cuộc sống thì quả là phức tạp. Đơn cử như việc cho vay nông dân để mua máy móc thiết bị nhưng lại qui định máy móc thiết bị đó do trong nước sản xuất hoặc 70% được nội địa hóa. Quả thực, rất nhiều máy móc thiết bị trong nước sản xuất được nhưng xưa nay chỉ để xuất khẩu như máy bơm nước chẳng hạn, nhưng có thiết bị như máy cày thì làm sao nội địa hóa 70% được, trong khi nông dân rất cần có máy cày, máy bơm nước. Đã thế, người nông dân một nắng hai sương đâu có rành những thủ tục về dự án, kế hoạch trả nợ và nhiều qui định khác của ngành ngân hàng, nếu muốc được vay vốn. Từ thực tế này, nên chăng chỉ cần qui định hai loại giấy: Giấy đề nghị vay vốn, sử dụng vốn đúng mục đích, cam kết trả vay đúng hạn và Giấy xác nhận cư trú của chính quyền địa phương là đủ yêu cầu vay vốn kích cầu để đầu tư trung và dài hạn.
Kích cầu đã đem lại hiệu quả tích cực cho nền kinh tế, chúng ta đã ngăn chặn được suy giảm kinh tế và khả năng đạt mục tiêu đề ra. Tuy vậy, cần tháo gỡ khó khăn về thủ tục để đồng vốn kích cầu nhanh đến với người sử dụng thì kích cầu càng đem lại hiệu quả cao hơn.
Nguyễn Khánh