Bình luận: Ngành điện dễ làm khó bỏ

Bình luận: Ngành điện dễ làm khó bỏ

(VOH) - Tập đoàn điện lực Việt Nam được nhà nước giao nhiệm vụ là chủ lực trong việc bảo đảm cung cấp điện cho cả nước. Cùng với nhiệm vụ được giao và trong thế độc quyền , nhà nước đã có nhiều ưu đãi để ngành điện hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Mới đây, tập đoàn điện lực Việt Nam đã báo cáo đề nghị chính phủ giao 13 dự án phát triển nguồn điện với tổng công suất 13.800 Megaoat cho nhà đầu tư khác với lý do tập đoàn điện lực Việt Nam không thể thu xếp được nguồn vốn. Theo giải thích của ngành điện thì hoạt động ngành lợi nhuận không cao nên không thu hút được nguồn vốn khi cổ phần hóa. Các ngân hàng thấy dự án lỗ nên không cho vay. Giá điện bán thấp hơn giá thành .v.v. Đó là cách giải thích của ngành điện. Khoan chưa nói đến sự từ chối nhiệm vụ của ngành điện mà hãy đề cập đến cách giải thích của ngành điện.

Ngay khi được tin tập đoàn điện lực Việt Nam từ chối 13 dự án điện thì tập đoàn dầu khí Việt Nam đã có ngay công văn đề nghị chính phủ cho tiếp nhận đầu tư 13 dự án này. Và theo cách giải thích của tập đoàn dầu khí thì khó khăn về vốn là khó khăn chung của doanh nghiệp , trong tình thế hiện nay cần có sự chia sẻ chung. Còn nếu đầu tư dự án điện mà thua lỗ thì chẳng lẽ các tập đoàn kinh tế khác lại không biết điều này , lại nhắm mắt đầu tư vào dự án thua lỗ. Tập đoàn Tân Tạo với dự án điện Kiên Lương 1, Kiên Lương 2 có tổng công suất 3200 Megaoat và đang muốn là chủ đầu tư thêm 2000 Megaoat nữa. Còn dự án nhiệt điện Nghi Sơn 2 theo hình thức BOT có tới hơn 30 nhà đầu tư quan tâm mua hồ sơ dự tuyển. Trong thực tế , tập đoàn dầu khí Việt Nam hiện là chủ đầu tư các dự án điện Cà Mau 1 và Cà Mau 2 và Nhơn Trạch 1 đã hoạt động với tổng công suất thiết kế 1950 Megaoat và đang tiếp tục đầu tư 5 dự án với tổng công suất 5000 Megaoat .

Chắc chắn nếu đầu tư dự án điện mà thua lỗ thì tập đoàn dầu khí đã không đầu tư và tiếp tục đầu tư. Và tập đoàn Tân Tạo , một tập đoàn cổ phần cũng không dại gì đổ vốn vào nơi không sinh lời. Ở đây, rõ ràng có vấn đề quản lý , điều hành. Tập đoàn điện lực là anh cả đỏ của ngành điện vốn được sống trong nhung lụa của sự bao cấp xưa nay với những đặc quyền đặc lợi của một ngành độc quyền nên đã không đủ sức cạnh tranh trong điều kiện mới . Bài học về mở cửa thị trường di động cho Vinaphone , Mobiphone , Viettel .v.v. cùng cạnh tranh , mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và toàn xã hội . Chính phủ cũng đã nhiều lần chỉ đạo cần có thị trường điện cạnh tranh nhưng đến nay chủ trương này vẫn chỉ là chủ trương . sự độc quyền đã làm triệt tiêu cạnh tranh lành mạnh và làm cho thiếu điện càng trầm trọng . Ngay cả những tháng trong mùa mưa , nguồn nước cung cấp cho thủy điện dồi dào thì vẫn diễn ra cảnh cắt điện luân phiên.

Khi chưa xã hội hóa và bình đẳng trong sản xuất kinh doanh điện thì vẫn còn thiếu điện hàng chục năm nữa . Sự trả lại 13 dự án đầu tư của tập đoàn điện lực Việt Nam là sự từ chối nhiệm vụ nhà nước giao và cũng thể hiện sự yếu kém trong quản lý , điều hành. Nếu nhà nước tiếp tục giao đầu tư các dự án khác cho ngành điện để độc quyền e rằng sẽ khó đem lại hiệu quả. Việc đa dạng hóa trong đầu tư ngành điện, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng sẽ góp phần giải quyết tình trạng thiếu điện . Nhu cầu điện tăng trung bình 15% /năm . Đây là thị trường điện rất tiềm năng. Các dự án điện chắc chắn sẽ hiệu quả nếu quản lý điều hành tốt . Hãy ưu tiên các dự án này cho các doanh nghiệp trong nước và cần thông qua đấu thầu để hạn chế những tiêu cực có thể phát sinh . Điện sẽ không thiếu nếu chúng ta có môi trường cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng.

Nguyễn Khánh