![]() |
| Ảnh minh họa. Nguồn:internet. |
Chống bán phá giá tôm được Mỹ tiến hành với Việt Nam và 11 nước khác từ năm 2003 với lý do là VN chưa phải là nền kinh tế thị trường, Mỹ không chấp nhận các mức giá do các doanh nghiệp Việt Nam cung cấp, mà sử dụng giá tham khảo tại một nền kinh tế thị trường có mức độ tương đương với Việt Nam, để đánh thuế các nhà sản xuất tôm VN từ 4,13 đến 25,76%. Sau nhiều năm chịu án bán phá giá với nhiều lần thuế được điều chỉnh, tháng 2/2010 nước ta chính thức để đơn kiện Mỹ lên WTO.
Khởi kiện là quyền được qui định trong WTO, bất kỳ thành viên nào cũng có thể đưa vấn đề tranh chấp ra WTO nhờ giải quyết. VN khởi kiện Mỹ dựa trên căn cứ pháp lý và thực tiễn nhất định. Thực tiễn đó là gì- Một số nước như Thái Lan- Ấn Độ đã thành công khi kiện Mỹ ra WTO về việc sử dụng phương pháp tính thuế không phù hợp. Quả đúng như vậy: WTO cho rằng Mỹ đã hành động thiếu nhất quán với những điều khoản của thỏa thuận chống phá giá và hiệp định chung về thuế quan và mậu dịch gọi tắt là GATT và cam kết sẽ xem xét vấn đề dựa trên 2 bản thỏa thuận nầy- Trong phán quyết của mình, cơ quan thương mại quyền lực nhất hành tinh đã ủng hộ 2/3 nội dung khiếu kiện cơ bản của Việt Nam: trong đó Ban hội thẩm WTO cho rằng Mỹ áp giá phương pháp qui về 0 (Zeroing) để tính thuế chống phá giá là vi phạm qui định của WTO, vì như thế sẽ tạo ra biên độ phá giá lớn cho sản phẩm, làm mức thuế bị đội lên, gây thiệt hại cho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam. Để đạt được phán quyết nầy của WTO, chúng ta phải chịu đựng với bao sóng gió, khó khăn suốt 8 năm để chứng minh cho một sự thật- Năm 2003 khi ủy ban Thương mại Quốc hội Mỹ gọi tắt là USITC áp thuế chống phá giá tôm với VN- người tiêu dùng Mỹ, dư luận nước Mỹ đã cho rằng đây là quyết định phi lý, bất công để triệt hạ con tôm VN bảo vệ lợi ích những người nuôi tôm miền Nam nước Mỹ. Theo Luật WTO thì có 60 ngày sau phán quyết cho các bên kháng cáo- song với phán quyết của WTO đã làm cho các đơn vị, doanh nghiệp VN vững tin hơn trong cuộc chơi toàn cầu nầy- Bởi khi càng hội nhập cũng có nghĩa là chúng ta phải đối mặt nhiều hơn với các tranh chấp thương mại quốc tế- sẽ không có vụ nào giống vụ nào- Những vụ kiện- như vụ kiện Mỹ lên WTO sẽ giúp cho chúng ta thêm nhiều kinh nghiệm. Cao hơn hết là chân lý đã được khẳng định người nông dân VN với tinh thần sáng tạo cần cù, tuân thủ quy trình khoa học công nghệ hợp lý, nên chúng ta bán giá rẻ vì giá thành tôm hạ. Với phán quyết nầy của WTO sẽ tạo thêm tâm lý ổn định hơn cho các nhà nhập khẩu của Mỹ. Họ sẽ yên tâm hơn mua tôm của VN- khả năng giá tăng lượng mua hàng của họ từ VN, tạo ra khả năng cạnh tranh tốt hơn. Vấn đề mang ý nghĩa tích cực nhất là từ sau phán quyết nầy của WTO, tôm VN xuất sang Mỹ cũng như thị trường thế giới đều dựa trên cơ sở cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và sòng phẳng theo luật thương mại quốc tế./.


