Cần thanh kiểm tra việc điều hành ký kết xuất khẩu gạo
(VOH) - Nếu điểm lại khoảng hơn 10 năm qua thì chúng ta đã lỡ nhịp xuất khẩu gạo khi giá cao nhưng lại xuất khẩu khi giá thấp đã xảy ra ba lần.
![]() |
|
Do cách điều hành xuất khẩu gạo một cách máy móc thiếu thực tế và thiếu sự phân tích thị trường nên đã gây thiệt thòi lớn cho doanh nghiệp và nông dân. (Ảnh: argo) |
Lần thứ nhất xảy ra vào năm 1998 do hiện tượng El nino, nhiều nước như Philippin, Indonesia, Trung Quốc, mất mùa gây nên cơn sốt gạo, nhưng chúng ta lại ngưng xuất khẩu gạo. Khi dỡ bỏ lệnh ngừng thì giá gạo thị trường thế giới đã xuống. Lần thứ 2 là xảy ra vào năm 2008, khi giá gạo trên thị trường thế giới trên 1000 USD/ tấn thì lấy lý do bảo đảm an ninh lương thực nên chúng ta cũng ngưng xuất khẩu gạo, nhưng sau khi kiểm tra thực tế, chúng ta có dư số lượng gạo dự trữ thì tiếp tục cho xuất khẩu gạo, giá gạo thị trường thế giới đã xuống trên dưới 600 USD/tấn. và lần thứ 3 xảy ra vào tháng 2-2009, chúng ta cũng ngưng xuất khẩu gạo với lý do đã ký hợp đồng xuất khẩu 3,6 triệu tấn trong 6 tháng đầu năm nên để bảo đảm an ninh lương thực, tạm dừng việc đăng ký các hợp đồng mới xuất khẩu gạo. Và, đến nay, sang tháng 5, chúng ta lại tiếp tục cho xuất khẩu gạo khi mà giá gạo trên thị trường Thế Giới đã giảm từ 20-40 USD/ tấn so với tháng 2. Lý do giảm giá là do Ấn Độ và Thái Lan đã đẩy lượng gạo tồn kho 4,8 triệu tấn ra thị trường để thu mua lúa mới cho kịp thời vụ. Do cách điều hành xuất khẩu gạo một cách máy móc thiếu thực tế và thiếu sự phân tích thị trường nên đã gây thiệt thòi lớn cho doanh nghiệp và nông dân.
Thật oái ăm, đúng thời điểm các nước tháo kho, giá gạo tụt xuống, khách hàng o ép giá thì chúng ta mới cho xuất khẩu gạo. Theo phản ánh của các doanh nghiệp, sở dĩ lượng gạo còn tồn trong kho khá cao là do khi được giá, các doanh nghiệp đẩy mạnh việc thu mua hết lúa trong dân nhưng lại không được xuất khẩu còn với giá thấp như hiện nay thì chắc chắn doanh nghiệp hạn chế thu mua lúa trong dân. Do vậy, giá lúa, gạo nguyên liệu trong nước đã tụt giảm trung bình từ 500-600 đ/kg. Do cung cách điều hành xuất khẩu gạo như vậy đã khiến hàng loạt doanh nghiệp cung ứng, chế biến và xuất khẩu gạo bức xúc.
Việc điều hành thị trường lúa gạo có tổ điều hành của chính phủ chứ không phải hiệp hội lương thực quyết định. Việc ngừng hay ký hợp đồng xuất khẩu gạo còn phụ thuộc vào dự báo sản lượng của bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn. Dĩ nhiên Hiệp hội lương thực là người đề xuất với tổ điều hành của Chính Phủ để từ đó có chủ trương ngưng hay xuất khẩu gạo. Trong dư luận của giới doanh nghiệp cung ứng, chế biến và xuất khẩu gạo đã đặt câu hỏi nghi vần về tính khách quan của người điều hành ký kết xuất khẩu gạo của Hiệp hội lương thực. Do vậy, cần thanh kiểm tra việc điều hành ký kết hợp đồng xuất khẩu gạo của Hiệp hội lương thực để làm rõ cho dư luận tạo, niềm tin cho doanh nghiệp.
Nguyễn Khánh

