Tin tứcRồi trận lũ cát xuất hiện kinh hoàng hôm 9-11 gần như vùi lấp cả thôn Xóm Cát, xã An Hải, huyện Tuy An - Phú Yên. Sẽ còn những hiện tượng thiên nhiên khốc liệt khác, trong đó có tác động không thể chối cãi của con người và thủy điện cũng là một tác nhân.
Khi ĐBSCL ngập trong lũ muộn, ai cũng thấy rõ nguyên nhân là những con đập thủy điện nơi đầu nguồn sông Mekong. Người dân hai huyện Đơn Dương và Đức trọng - Lâm Đồng bức xúc Thủy điện Đa Nhim xả lũ gây ngập úng diện rộng, mùa khô lại không điều tiết nước làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, khiến họ phải lên tiếng kiện ông thủy điện.
Biến đổi khí hậu gây mưa lũ thất thường đã thấy rất rõ, nhất là đợt lũ năm 2009. Khi đó, các hồ thủy lợi, thủy điện ở Phú Yên, Bình Định xả lũ làm nhiều huyện miền núi chìm trong biển nước. Năm nay, tình hình ở Phú Yên cũng tương tự khi hệ thống thủy điện trên sông Ba liên tục xả lũ.
32 dự án thủy điện vừa và lớn ở nước ta có tổng công suất lắp máy trên 7.300 MW và 86 nhà máy thủy điện nhỏ với trên 470 MW đã đóng góp cho hệ thống điện quốc gia khoảng 35% công suất.
 |
|
Đập Thuỷ điện A Vương (Ảnh minh hoạ: internet) |
Thủy điện đã góp phần rất lớn trong tiến trình điện khí hóa quốc gia. Tuy nhiên, vấn đề nào cũng có mặt trái của nó, với thủy điện là môi trường. Khi một dự án thủy điện hình thành, hàng ngàn hecta rừng bị tàn phá, các dòng sông bị chặn dòng chảy tự nhiên làm thay đổi môi trường, môi sinh...
Với những thay đổi nhanh chóng về tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu và sự đỏng đảnh của thời tiết, các hồ thủy điện (thường được xây dựng ở những địa hình luôn cao hơn nhiều so với mặt nước biển) là những “quả bom nước nổ chậm”.
Tại hội thảo “Công tác vận hành các hồ chứa nước thủy điện” do Bộ Công Thương tổ chức sáng qua, 13-11, các đơn vị quản lý những hồ thủy điện Hòa Bình, A Vương, Sêrêpok, Yaly đều cho rằng họ đã vận dụng tốt quy trình xả lũ hồ chứa, liên hồ, kết hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để xả lũ một cách minh bạch.
Tuy nhiên, ông Mai Văn Biểu, Công ty Thủy điện Hòa Bình, đã thừa nhận dù công ty chấp hành nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, nhưng nếu trong điều kiện bất khả kháng sẽ phải xả lũ ồ ạt; khi đó phải tính đến việc sơ tán toàn bộ dân ở TP Hòa Bình.
Đó chính là mặt trái của thủy điện mà hệ thống thủy điện trên các sông Ba, A Vương đã từng trải qua. Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Yaly Đoàn Tiến Cường thì đề nghị chủ các hồ thủy điện phải tham gia trồng rừng...
Tất cả cho thấy thủy điện là tài nguyên có giá trị cao nhưng để sử dụng an toàn tài nguyên này là một vấn đề lớn, cần sự đầu tư khoa học, có tính hệ thống, để vừa có nguồn năng lượng sạch, vừa bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân. Đó chính là mối quan hệ giữa con người và thủy điện.
Lưu Nhi Dũ (NLĐ)