Nghề cá tra: Bảo đảm giá sàn mua và giá xuất

(VOH) - Những tin vui gần đây được người nuôi cá tra đón nhận là giá thu mua cá tra nguyên liệu đang trên đà tăng giá, hiện 18.500 đồng/kg.

Cá tra nguyên liệu đang trên đà tăng giá.

Và theo một số doanh nghiệp chế biến cá tra xuất khẩu, giá thu mua cá tra nguyên liệu còn có thể tăng lên đến 20.000 đồng/kg. Nguyên nhân giúp giá thu mua cá tra tăng, một phần do thiếu nguyên liệu chế biến nhưng mới đây, Hiệp hội Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam VASEP cùng 20 doanh nghiệp xuất khẩu cá tra hàng đầu đã họp bàn và thống nhất đề xuất các giải pháp cho xuất khẩu cá tra năm 2011. Đây sẽ là cơ hội để xuất khẩu cá tra nói riêng và nghề nuôi cá tra ở đồng bằng sông Cửu Long có bước chuyển mình.  

Nhiều đại diện doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam VASEP, cũng như lãnh đạo ngành nông nghiệp thừa nhận những tồn tại, khó khăn của con cá tra, cả trong nuôi và chế biến xuất khẩu, từ năm 2008 đến nay, đều có nguyên nhân. Đó là việc phát triển quá nóng, không theo quy họach, sản lựơng cá tra nguyên liệu đã tăng đột biến đến 1,5 triệu tấn, tạo nên áp lực tiêu thụ. Các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản và thương mại cùng chào bán giá cá tra thấp, cạnh tranh lẫn nhau không lành mạnh. Đây cũng chính là nguyên nhân làm cho các quốc gia như Mỹ, EU... nhập khẩu cá tra Việt Nam phải áp dụng các biện pháp rào cản nhập khẩu như hàng rào kỹ thuật, hàng rào thuế chống phá giá.v.v. Bên cạnh đó, nhìêu doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đồng ý bán hàng trả chậm kéo dài quá lâu, có khi đến 3-4 tháng, càng làm cho sản phẩm cá tra Việt Nam rơi vào thế yếu ở thị trừơng nước ngòai. Trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, ngừơi nuôi cá tra gặp khó khăn thì nhiều nhà nhập khẩu sản phẩm cá tra Việt Nam ung dung kiếm lợi nhuận kếch xù.  

Thừa nhận những tồn tại, thiếu sót này, hiện nay, ngành nông nghiệp, các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam VASEP và Ủy ban cá nước ngọt đã đề xuất 4 nhóm giải pháp lớn nhằm gây dựng lại hình ảnh cá tar và sản phẩm cá tra Việt Nam trong tương lai. Trứơc tiên là các doanh nghiệp sẽ tăng giá xuất khẩu trung bình của cá tra Việt Nam. Một số doanh nghiệp xuất khẩu cá tra khẳng định, khách hàng ở nhiều thị trừơng quốc tế đã khuyến cáo giá cá tra cần thiết phải tăng lên, thấp nhất cũng 0,4 USD/kg. Tiếp đến là các địa phương và các doanh nghiệp cân đối, quy họach vùng nuôi, phải có điều kiện trong nuôi cá tra và việc xây dựng mới các nhà máy chế biến cá tra, mục tiêu để khai thác hết công suất các nhà máy chế biến cá tra hiện có và khống chế sản lựơng cá tra nguyên liệu ở mức 1 triệu đến 1,2 triệu tấn/năm, nhằm bảo đảm ổn định cung cầu. Thực hiện phương châm, nuôi ít, bán ít nhưng có lợi nhiều hơn cho các thành viên tham gia chuỗi gía trị cá tra. Một giải pháp không kém phần quan trọng là định hứơng giá sàn thu mua cá tra nguyên liệu và giá sàn cho sản phẩm cá tra xuất khẩu, Vasep hoặc Ủy ban cá nước ngọt thành lập một tổ giúp việc để khảo sát, đánh gía và xác định gía cả, các chi phí đầu vào trong nuôi trồng để tính tóan giá thành và đề xuất giá thu mua cá tra nguyên liệu hợp lý và giá sản xuất khẩu cá tra cũng được tính tóan theo phương thức tương tự. Cúôi cùng là vấn đề tăng cừơng quản lý chất lựơng theo tiêu chuẩn sản phẩm, không mạ băng quá tỷ lệ 20% cho phép. Các doanh nghiệp tự tổ chức nuôi để bảo đảm sản lựơng ít nhất 50% công suất chế biến của doanh nghiệp. Các vùng nuôi thực hiện theo định hứơng nuôi theo tiêu chuẩn GlobalGap, bảo đảm chất lựơng, truy suất ngùôn gốc. Để đẩy mạnh quảng bá ,xúc tiến thương mại và xây dựng hình ảnh mới cho cá tra Việt Nam ra thị trừơng thế giới, các doanh nghiệp cá tra sẽ trích 2 USD/tấn cá xuất khẩu để làm "Quỹ phát triển xuất khẩu cá tra Việt Nam”. Về phía cơ quan chức năng của ngành nông nghiệp, sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp bằng cách giảm tần suất kiểm tra nếu doanh nghiệp bảo đảm chất lựơng sản phẩm cá tra liên tục trong các đợt lấy mẫu kiểm tra và ngược lại...      

Năm 2010, dự kiến xuất khẩu cá tra khoảng 600.000 tấn, đạt giá trị kim ngạch 1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, bài toán cần giải quyết cho nuôi và chế biến xuất khẩu cá tra trong thời gian tới đang được đặt ra. Bởi vì hiện có 50-60% ngừơi nuôi cá bỏ ao, do vậy dự kiến ngùôn cá tra nguyên liệu trong 6 tháng đầu năm 2011 có thể thiếu hụt 30%. Các nhóm giải pháp đã có và đang cần triển khai thực hiện./.