Tin tức
Năm 2011, hai ông lớn doanh nghiệp Nhà nước là Tổng công ty xăng dầu
Petrolimex và Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN ) đều bị lỗ. Ảnh: GDVN
Điều đáng lưu ý là mặc dù kinh doanh lỗ lã, nhưng cả 2 ông lớn đều vung tay quá trán đầu tư vào những ngành tay trái với số vốn lớn. Cụ thể, năm 2010, Petrolimex đầu tư ra ngoài gần 3.800 tỷ đồng, chiếm 35,7% vốn điều lệ, riêng lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán là 1.237 tỷ đồng, chiếm 12,5% vốn điều lệ. Đầu tư nhiều nhưng cổ tức và lợi nhuận được chia năm 2010 chỉ có 117 tỷ đồng, bằng 9,2% vốn đầu tư, chưa bằng lãi suất gửi tiết kiệm. Đầu tư cổ phiếu hơn 95 tỷ đồng, thu lợi nhuận chỉ có 150 triệu đồng.
Còn ông nhà đèn cũng không thua kém, năm 2010 lỗ trên 8.400 tỷ đồng. Năm 2011, nợ nần lên đến gần 240.000 tỷ đồng. Trong đó, đầu tư tài chính dài hạn gần 50.000 tỷ đồng, lĩnh vực viễn thông trên 2.400 tỷ đồng và vào bất động sản, bảo hiểm, ngân hàng hơn 2.100 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận từ các khoản đầu tư rất thấp, chỉ đạt hơn 1% với số lợi nhuận, hơn 540 tỷ đồng. Trong khi đó có những lĩnh vực đầu tư, khoản lỗ lên cả nghìn tỷ đồng như viễn thông. Cụ thể, EVN đầu tư vào Công ty Thông tin viễn thông điện lực (EVN Telecom) đến 4,88% vốn đầu tư, trong đó chưa tính khoản đầu tư vào lĩnh vực viễn thông tại các tổng công ty điện lực. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của EVN Telecom năm 2010 lỗ hơn 1.057 tỷ đồng.
Dân gian ta thường nói vui "Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” còn “bá nghệ, bá tri vị chi bá láp” quả không sai. Xăng dầu và điện năng là hai ngành xương sống của nền kinh tế, thiết thân đối với đời sống nhân dân, lẽ ra doanh nghiệp Nhà nước phải mang tính chủ đạo cho ngành kinh tế phát triển, bảo đảm đời sống ổn định cho nhân dân, thế nhưng năm nào hai ông lớn cũng lớn tiếng than lỗ để đòi tăng giá, để nhân dân gánh chịu khoản lỗ, nợ nần của hai ông do sự quản lý yếu kém làm tổn thất nguồn vốn. Như điện lực tính khoản thất thoát điện tới 10,15%, tỷ lệ tổn thất điện năng này cao hơn các nước trong khu vực và trên thế giới, nếu giảm tỉ lệ này sẽ giảm được giá thành điện. Cũng như Petrolimex nếu không mạnh tay chi huê hồng cho các đại lý, giảm tỷ lệ hao hụt thất thoát thì cũng sẽ không lỗ lã đến như vậy.
Không phải đương nhiên mà Bộ kế hoạch đầu tư đề nghị Chính phủ ngưng không cho phát triển Tập đoàn trong 2 - 3 năm tới, vì cái kiểu thành lập Tập đoàn theo phương thức hành chính lâu nay, là gom hết các công ty cùng ngành lại, rồi bắt đầu dàn trải đầu tư ra nhiều ngành cho người ta thấy mình mạnh, người ta đầu tư vào địa ốc mình cũng làm địa ốc, rồi ngân hàng, chứng khoán, ai có cái gì mình có cái nấy, cứ thấy "người ta ăn khoai rồi vác mai chạy bậy", vậy hỏi sao không lỗ lã thất thoát nguồn vốn. Vốn chỉ có một mà đầu tư tới ba - bốn, chủ yếu là vốn vay Ngân hàng và chiếm dụng vốn lẫn nhau. Như điện lực sở dĩ nợ chiếm đến 240.000 tỷ đồng do vay nợ dài hạn là chủ yếu, tỷ lệ nợ phải trả cao gấp 4,22 lần vốn chủ sở hữu, vượt quá mức giới hạn theo quy định của Chính phủ (không quá 3 lần).
Vì vậy, tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước cũng có nghĩa là doanh nghiệp Nhà nước chỉ tập trung vào một số ngành nghề then chốt để mạnh thực sự, hơn là thùng rỗng mà kêu to, rốt cuộc ai sẽ gánh lấy khoản nợ mà các doanh nghiệp này để lại. Không phải người ta thường nói "nợ riêng dễ trả, mà nợ công khó đòi" hay sao?