Phòng cháy chữa cháy - Cần thay đổi từ nhận thức

Ngày 4/10/1961, Bác Hồ đã ký ban hành Pháp lệnh quy định việc quản lý Nhà nước về PCCC. Đây là một trong những Pháp lệnh được ban hành sớm nhất của Nhà nước ta đã nói lên tầm quan trọng của công tác PCCC. Từ đó đã làm dấy lên các phong trào PCCC mà kết quả đã góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và của xã hội.

Chỉ trong 9 tháng đầu của năm nay, cả nước đã có hàng trăm vụ cháy lớn nhỏ liên tiếp xảy ra làm hàng chục người tử vong và thiệt hại rất lớn về tài sản. Trong đó phải kể đến vụ cháy lớn tại công ty may Hà Phong - Bắc Giang, thiêu trụị phân xưởng sản xuất cùng hàng ngàn xe gắn máy của công nhân. Vụ cháy trung tâm thương mại Hải Dương phút chốc biến hàng trăm tỷ đồng của tiểu thương thành tro bụi. Hàng chục vụ cháy nhà cao tầng, khu dân cư, gây hoảng loạn trong dân chúng do thiệt hại quá lớn về người và của…Có thể nói là trong bối cảnh đất nước không ngừng xây dựng và phát triển như hôm nay thì công tác PCCC càng chiếm giữ một vai trò quan trọng. Ít có tai nạn nào mà cùng lúc có thể gây thiệt hại lớn về tính mạng và tài sản của con người như trong các vụ hỏa hoạn.

Hậu quả của cháy nổ là khôn lường, bởi nguyên nhân gây cháy đôi khi chỉ bắt đầu từ một đốm lửa nhỏ, một sự cố chập điện hoặc do những bất cẩn từ con người… nhưng khi đã bùng phát thành đám cháy lại rất dữ dội. Trước cơn thịnh nộ của "Bà Hỏa", con người chỉ có thể bất lực đứng nhìn ngọn lửa thiêu rụi những gì tích cóp trong cả đời người. Rõ ràng là trong bao nhiêu hiểm nguy, tiềm ẩn và rủi ro mang lại từ nhiều phía, thì những sự cố đáng tiếc được cho là do nhân tai gây ra, là không thể xem thường. Từ trước tới nay đã có quá nhiều bài học đau đớn và thương tâm do cháy nổ gây ra như vụ cháy Trung tâm thương mại ITC TPHCM tháng 10/2002 làm thiệt mạng 60 người, hay những vụ cháy trong đêm làm chết oan cả gia đình và hàng xóm do chứa chất dễ cháy, chất nổ tạo hiệu ứng cho phim trường… Thông thường, nguyên nhân của các tai nạn đau lòng này đều bắt nguồn từ sự khinh xuất của con người.

Hiện nay, tại các đô thị lớn, sự xuất hiện ngày càng nhiều các công trình nhà cao tầng, công trình ngầm, các trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học. các khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các trạm xăng dầu trong nội đô… nguy cơ cháy nổ được cảnh báo là rất lớn và hậu quả khôn lường nếu hỏa hoạn xảy ra, do trong hoạt động thường ngày tồn tại khối lượng lớn các chất dễ cháy như xăng dầu, chất đốt, điện, hóa chất… Vậy nhưng trên thực tế, nhiều cơ quan đơn vị và không ít người vẫn còn xa lạ và thờ ơ với công tác PCCC. Vừa qua có 14.500 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất được kiểm tra PCCC thì có tới 1.300 doanh nghiệp không tuân thủ quy định an toàn cháy nổ, Việc đảm bảo các trang thiết bị, điều kiện nhân lực, vật lực về an toàn PCCC chỉ làm chiếu lệ, qua loa, mang tính đối phó vẫn còn diễn ra. Ở nhiều công sở, cơ quan, đơn vị, khu dân cư đều có niêm yết Tiêu lệnh PCCC nhưng lại thường xuyên bị quên lãng vì chẳng mấy ai quan tâm, chứ đừng nói gì đến thực hiện. Không ít doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh chỉ chú trọng đến lợi nhuận mà quên đi biện pháp bảo vệ an toàn cho tính mạng người lao động và tài sản của mình. Chỉ khi nào cháy đã xảy ra, hoặc tận mắt chứng kiến hậu quả, người ta mới giật mình thức tỉnh. Sẽ là quá muộn nếu mang trong đầu ý thức PCCC theo kiểu

Năm 2001, sau 40 năm Pháp lệnh PCCC được ban hành thì Luật PCCC đã ra đời, trong đó quy định rất rõ Phòng cháy và chữa cháy là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam. Luật cũng quy định lấy ngày 4/10 hằng năm là “Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy”. Xã hội hóa công tác PCCC là tinh thần xuyên suốt trong phong trào toàn dân PCCC với phương châm 4 tại chỗ “chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, vật tư hậu cần tại chỗ”. Trên tinh thần đó hàng chục ngàn đội dân phòng chữa cháy đã được thành lập trên cả nước. Và không thể phủ nhận là mỗi năm lực lượng này cứu được khối lượng tài sản trị giá hàng ngàn tỷ đồng và ước tính có đến 60% các vụ cháy được lực lượng ở cơ sở dập tắt kịp thời… Những kết quả đó là minh chứng sống động cho một chủ trương đúng đắn, thiết thực và sức lan tỏa của phong trào toàn dân PCCC. Song, thực tế đã cho thấy có những điển hình làm tốt về công tác PCCC, nhưng chỉ vì chủ quan, lơ là mà về sau lại trở thành điểm phức tạp về cháy. Vì vậy, đảm bảo an toàn PCCC là việc phải được làm thường xuyên, liên tục, đồng đều, rộng khắp ở các địa phương. Ở các đô thị lớn đông dân cư thì cháy rất dễ trở thành thảm họa, việc phòng cháy vì thế cần phải trở thành một nguyên tắc sống, ăn sâu bám rễ vào ý thức của từng người dân.

Lực lượng tại chỗ đóng vai trò quan trọng trong công tác PCCC - Ảnh minh họa.

Cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu và không ngoại trừ một ai. PCCC tốt chính là hành động thiết thực nhất để bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và những người xung quanh và góp phần bảo vệ thành quả to lớn của xã hội. Đó là việc rất nên làm và cần làm . Việc này chỉ thành công nếu có sự đồng tình và góp sức của toàn xã hội.