Tin tứcVấn đề hôm nay: Biến đổi khí hậu và vấn đề an ninh lương thực
(VOH) - Tuần rồi, Tổ chức Nông lương thế giới (FAO) đã đưa ra cảnh báo đến năm 2050, khoảng 370 triệu người trên thế giới sẽ rơi vào tình trạng đói nếu như diện tích đất canh tác nông nghiệp không được mở rộng. Là nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng không? khi mà từ năm 2000 đến nay diện tích đất trồng lúa đã giảm trên 361.935 hécta, bình quân giảm gần 52.000 hécta/năm.
Thu hồi đất thi công Khu công nghiệp Hiệp Phước.
Nhưng đó là tương lai, còn hiện nay, ĐBSCL- Vựa lúa lớn thứ hai nước ta, đang đối mặt với nguy cơ xâm mặn. Những năm trước đây, người dân ở khu vực này mong lũ về để mưu sinh, dù rằng đời sống sinh hoạt bị xáo trộn. Tuy nhiên, hiện nay, dòng chảy thượng nguồn sông Mêkông không còn bình thường như xưa nữa, nên lũ ngọt không về phong phú như mọi năm mà thay vào đó là lũ mặn, gây thiệt hại cho nông dân trồng lúa. Báo cáo mới đây cho hay, từ năm 2000 đến nay mực nước đỉnh lũ đầu nguồn sông Tiền tại Tân Châu đã giảm khoảng 1m, trong khi đó mực nước đo được tại Cần Thơ tăng khoảng 20cm. Mực nước đầu nguồn giảm khiến mặn ngày càng lấn sâu hơn vào đất liền trong mùa khô. Kết quả đo đạc gần đây cho thấy nước mặn xâm nhập và chỉ còn cách Cần Thơ khoảng 12km.
Cùng với biển đổi khí hậu là quá trình đô thị hoá và quy hoạch các khu công nghiệp làm "teo" dần diện tích đất nông nghiệp màu mỡ. Từ năm 2001 đến năm 2008 đã có khoảng 300.000 hécta đất trồng lúa được chuyển mục đích phục vụ công nghiệp. Những khu công nghiệp mọc lên trên đất nông nghiệp, nhiều người phấn phởi vì có công ăn việc làm, song cũng khiến nhiều người bị mất đất bó gối không biết làm gì, trong khi môi trường sống có thể bị đe doạ nghiêm trọng. Đây là vấn đề rất đáng lo ngại.
Bên cạnh đó là việc giao đất nông nghiệp làm sân golf- mỗi sân trung bình "ngốn" 300 hécta, trong đó có cả sân golf trên giấy. Dù thời gian gần đây Chính phủ đã nỗ lực trong việc hạn chế cấp phép sân golf nhưng tính đến thời điểm này, số dự án sân golf được cấp phép ở nước ta vẫn cao hơn mức trung mình của thế giới: 17 sân/quốc gia.
Ngoài ra, việc hội nhập kinh tế toàn cầu cũng tác động đến sản xuất nông nghiệp. Theo nghiên cứu của Viện Chính sách và Nghiên cứu Chiến lược Phát triển nông nghiệp nông thôn (IPSARD) - Bộ NN&PTNT cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm từ năm rồi đã khiến trên 60% nông dân bị ảnh hưởng mạnh. Còn gần đây, người dân "khổ sở" vì thiên tai, bão lũ và dịch bệnh ập đến.
Trái đất đang ấm dần lên, băng ở Bắc cực đang tan dần; thiên tai, dịch bệnh diễn biến khó lường; trong khi dân số lại tăng nhanh, đất đai ngày càng bị thu hẹp, năng suất lúa lại tăng có giới hạn và đến một lúc nào đó sẽ không tăng được nữa. Vì thế, nhiều quốc gia trên thế giới đã sớm lập phương án ứng phó. Nhiều nước tăng diện tích đất nông nghiệp, mở rộng canh tác ra bên ngoài biên giới. Trong khi những quốc gia được dự báo sẽ chìm trong nước khi nước biển dâng cũng bắt đầu tìm kiếm đường "thoát". Như quốc đảo Maldives, cuối tuần rồi, Tổng thống nước này tổ chức cuộc họp nội các dưới nước để kêu gọi sự chú ý của thế giới đối với tình trạng nước biển dâng cao, mà chủ điểm là cuộc họp biến đổi khí hậu ở Copenhagen- Đan Mạch vào cuối năm nay. Tuy nước ta không chịu tác động ngay tức thì, nhưng việc phòng xa thiết nghĩ rất cần thiết vào lúc này.
Biến đổi khí hậu đang âm thầm diễn ra hằng giờ, hằng ngày. Nó tác động đến từng quốc gia. Do đó, ngay từ bây giờ, Việt Nam phải lên phương án và có hành động cụ thể đối phó với những tác động trên, để trong tương lai, nước ta vẫn đảm bảo được an ninh lương thực cho người dân và vẫn giữ được vị trí xuất khẩu gạo nhất- nhì thế giới.
Thảo Ngọc