Vấn đề hôm nay: Tạm trữ lúa và công tác dự báo thị trường

(VOH) - Trong cuộc họp mới đây của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) về thu mua lúa gạo vùng ĐBSCL diễn ra tại thành phố Cần Thơ, như thường lệ, vấn đề tạm trữ lúa lại được nhắc đến. Đó là vì một lần nữa việc tạm trữ được xem như là giải pháp thích hợp cho cả người sản xuất và doanh nghiệp trong bối cảnh vụ lúa Hè Thu bước vào thu hoạch nhưng đầu ra gặp trở ngại.

Tất nhiên việc làm trên là hoàn toàn đúng đắn và có cái lý của nó khi để giúp giảm áp lực về tiêu thụ lúa cho người nông dân trong một thời điểm nhất định. Nhưng liệu rằng nó đã hoàn toàn khả thi trong chiến lược dài hơi để phát triển ngành hàng lúa gạo Việt Nam. Bởi có một điều chúng ta cần thấy rằng, tạm trữ hay không chỉ là giải pháp tình thế, còn công tác dự báo mới là yêu cầu quan trọng đầu tiên để định hướng thị trường theo hướng có lợi cho mình.

Thật vậy, nếu như cách đây 5 năm, chúng ta có nhận định đúng về những chuyển biến sắp tới của thị trường lúa gạo quốc tế thì có lẽ hôm nay đây không phải loay hoay để tìm ra một phương án hợp lý cho vấn đề thu mua tạm trữ. Còn nhớ, sau cuộc khủng hoảng lương thực năm 2008, giá gạo tăng rất cao, nhiều quốc gia đã phải nhìn nhận lại và đánh giá cao vai trò quan trọng của lương thực. Thế nên, họ đã bắt đầu có chủ trương tự chủ về lương thực.

Để rồi xuất phát từ quan điểm ấy, đến nay, lần lượt các quốc gia như Indonesia, Myanma, Philippin dần tự chủ mặt hàng lúa gạo, trong đó, Myanma đã bắt đầu tham gia xuất khẩu. Theo số liệu thống kê của Bộ Thương mại Myanmar, xuất khẩu gạo của nước này trong năm tài khóa 2012 - 2013, tính từ tháng 4/2012 đến tháng 3/2013 đạt 2,1 triệu tấn, vượt 40% so với mục tiêu đề ra vào đầu tài khóa.

Như vậy, ở thời điểm đó, chúng ta đã hơi xem nhẹ trước thay đổi trong cách nghĩ của các nước về tự chủ lương thực để rồi bây giờ cứ đến mùa thu hoạch lúa lại ngồi bàn cho phương án mua tạm trữ. Trong khi nếu dự báo tốt, có giải pháp cụ thể cho vựa lúa ĐBSCL về giống để sản xuất, về sản lượng thị trường cần và những sai số cho phép từ biến động thị trường theo từng năm thì hôm nay chúng ta sẽ không lâm vào thế khó như vậy. Vẫn biết để có được những con số ấy sẽ không dễ nhưng nó không phải là không làm được nếu chúng ta chủ động và quyết liệt. Vì thế, yêu cầu sắp tới đối với ngành hàng lúa gạo Việt Nam là cần tăng cường hơn nữa công tác dự báo thị trường và những dự báo này phải thể hiện được tính dài hơi chứ không chỉ theo từng năm như hiện nay.