
Túi nilông thân thiện với môi trường chỉ được sử dụng hạn chế ở một số siêu thị - Ảnh: T.Thắng
Một trong các mặt hàng có sức ảnh hưởng rộng rãi nhất đến người tiêu dùng trong nhóm các mặt hàng phải chịu thuế bảo vệ môi trường là túi nilông. Sau gần 2 tháng thực hiện, khoảng thời gian không dài nhưng cũng đủ để thấy ảnh hưởng của nó đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất túi nilông. Nhiều doanh nghiệp còn lúng túng, gặp khó khăn khi thực hiện Luật này.
Theo Luật Thuế Bảo vệ Môi trường, túi nilông không thân thiện với môi trường phải đóng thuế 40.000 đồng/kg. Vấn đề đặt ra ở đây là mặc dù Luật đã được áp dụng, nhưng vẫn chưa có tiêu chí, quy định cụ thể nào để xác định là túi nilông thân thiện với môi trường nên nhiều doanh nghiệp sản xuất túi nilông đã gặp khó trong việc thực hiện Luật thuế này.
Công ty Cổ phần Bao bì Vafaco - đơn vị sản xuất bao bì nhựa tự phân hủy sinh học với chất tự hủy Reverte của Anh quốc đã thử nghiệm đạt kết quả từ tháng 4 năm 2010 và đi vào sản xuất cung cấp cho Saigon Coop từ đầu năm 2011, nhưng Luật chưa có tiêu chí đánh giá để được công nhận là sản phẩm thân thiện môi trường nên công ty phải chịu áp thuế bảo vệ môi trường đối với sản phẩm của mình. Theo phân tích của công ty, để sản xuất bao bì nhựa tự phân hủy sinh học công ty phải sử dụng hạt Reverte nhập khẩu từ Anh quốc là phụ gia phân hủy sinh học với tỷ lệ 1% tính vào giá thành là 3.500đ/kg. Trong tháng 1/2012 công ty sản xuất 120 tấn, nghĩa là đã mất chi phí 420 triệu đồng vào giá thành cho sản phẩm bao bì tự phân hủy sinh học nhưng vẫn bị đánh thuế môi trường như các bao bì khác. Và, khi tiêu thụ hết sản phẩm trong tháng 1, công ty phải chịu thuế môi trường là 4,8 tỷ đồng.
Theo các nhà khoa học, túi nilông được làm từ những chất khó phân hủy, khi thải ra môi trường phải mất từ hàng chục năm cho tới hàng trăm năm mới được phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên. Sự tồn tại của nó trong môi trường sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới cảnh quan chung, làm tắc nghẽn các hệ thống thoát nước dẫn tới ngập úng khi mưa, … Theo một khảo sát của cơ quan môi trường: trung bình, một người Việt Nam trong 1 năm sử dụng ít nhất 30 kg các sản phẩm có nguồn gốc từ nhựa. Từ năm 2005 đến nay, con số này là 35 kg/người/năm. Năm 2000, trung bình một ngày, Việt Nam xả khoảng 800 tấn rác nhựa ra môi trường. Đến nay, con số đó là 2.500 tấn/ngày và có thể còn nhiều hơn.
Do đó, việc các cơ quan quản lý sử dụng thuế để làm một trong những công cụ bảo vệ môi trường là cần thiết. Có thể nói, mục đích của việc đánh thuế đối với các sản phẩm túi nilông là nhằm mục đích hạn chế sử dụng các sản phẩm này, nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen của người dân nhằm giảm thiểu những tác hại xấu đối với môi trường. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta vẫn chưa đưa ra tiêu chí, những quy định cụ thể về túi nhựa thân thiện với môi trường đã làm thiệt hại không nhỏ đối với các doanh nghiệp sản xuất bao bì nhựa tự phân hủy sinh học. Chính gì vậy, cần phải bổ sung kịp thời và có tiêu chí, quy định cụ thể hơn. Có như vậy, Luật mới đi vào cuộc sống./.
