VĐHN: Ngăn chặn nạn té nước theo mưa

(VOH) - Việc nhà nước điều chỉnh tỉ giá và một số mặt hàng như điện, xăng, dầu là biện pháp chẳng đặng đừng trong bối cảnh nguy cơ tái lạm phát cao trở lại. Thị trường và xã hội chấp nhận mặt bằng giá mới. Nhưng như thế, không thể chấp nhận hiện tượng trục lợi té nước theo mưa ,khi mà nhiều mặt hàng, dịch vụ ít bị tác động của sự điều chỉnh tỉ giá và giá xăng dầu, điện.

Khi điều chỉnh tỉ giá thì chắc chắn những hàng hóa có liên quan đến nhập khẩu sẽ bị tác động. Nhưng sự tác động cũng ở chừng mực nhất định chứ không thể tăng cao quá đáng. Nhà nước điều chỉnh tỉ giá ngoại tệ tăng 9,3% nhưng lại có nhiều mặt hàng tăng đến 30% là không hợp lý. Rất tiếc, điều này lại rơi vào nhiều trường hợp các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất. Sữa ngoại nhập khẩu tăng gần 20% đã là bất hợp lý nhưng sữa nội tăng gần 30% quả là điều khó chấp nhận. Đành rằng nguyên liệu sữa chủ yếu phải nhập khẩu. Nhưng thực tế, các doanh nghiệp này hầu hết phải mua ngoại tệ giá gần với thị trường từ trước khi có sự điều chỉnh tỉ giá. Nghĩa là, việc điều chỉnh tỉ giá mới đây thực chất là sự chấp nhận tiếp cận với giá thị trường vì vậy chỉnh tỉ giá nhưng những doanh nghiệp phải mua hoặc vay ngoại tệ với giá sát thị trường thì sự điều chỉnh tỉ giá không tác động đến tăng giá. Cho nên, thực chất tăng giá các mặt hàng sữa hiện nay chỉ là mượn gió bẻ măng là chủ yếu.

Theo các chuyên gia kinh tế, đợt điều chỉnh tỉ giá ngoại tệ và giá một số mặt hàng như điện, xăng, dầu thì cũng chỉ tác động đến sự tăng giá của hàng hóa dịch vụ từ 10-15% tùy theo loại hàng hóa, dịch vụ. Và cũng chỉ tác động đến chỉ số lạm phát tăng thêm khoảng 2%. Nhưng sự tăng giá quá cao của hầu hết các hàng hóa dịch vụ thì đó là điều không bình thường. Dịch vụ sửa chữa xe, giữ xe thì sự tác động của điều chỉnh tỉ giá và giá điện, xăng, dầu rất ít bị tác động nhưng lại tăng giá đến 30-40%. Dịch vụ giữ xe gắn máy hầu hết đều có giá từ 3-4000đ/lượt trong khi giá in trên vé giữ xe vẫn là 2000đ. Người tiêu dùng vừa bị thiệt hại mà nhà nước cũng bị thất thu. Rõ ràng ở đây có yếu tố lợi dụng chủ trương đúng, phù hợp của nhà nước để thu lợi cho cá nhân và đơn vị của mình. Sự tăng giá không chỉ diễn ra ở các hộ tư nhân mà còn ở các doanh nghiệp nhà nước.

Đề ngăn chặn nạn té nước theo mưa, ngoài việc thực hiện đồng bộ các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, cần tăng cường công tác thanh tra giám sát việc thực hiện pháp lệnh về giá. Cụ thể là kiểm tra việc đăng ký, kê khai, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, không để tình trạng tăng giá vô tội vạ. Chế tài xử lý cả về hành chính và kinh tế. Cần thiết có thể tạm đình chỉ kinh doanh có thời hạn.