VĐHN: Xử phạt xe không chính chủ- cần giải quyết tốt các vấn đề phát sinh

Ảnh minh họa: Dantri

Quy định này khiến nhiều người không đồng tình bởi việc đi xe không đúng tên chủ sở hữu diễn ra rất phổ biến ở nước ta hiện nay. Nguyên nhân thì trước hết có thể nói đến việc quản lý Nhà nước không nghiêm minh, chặt chẽ ngay từ đầu. Quy định buộc phải chuyển quyền sở hữu xe khi mua bán tặng cho xe đã có từ lâu nhưng chẳng mấy người thực hiện do chi phí chuyển nhượng cao và phải đi tới đi lui làm thủ tục nhiều lần. Không ít trường hợp người dân có hộ khẩu ở tỉnh nhưng sống ở thành phố Hồ Chí Minh, vì muốn xe mang biển số thành phố nên cũng “vô tư” nhờ người đứng tên giùm, hoặc như các sinh viên, người có thu nhập thấp nhiều khi cả gia đình mới có một chiếc xe để sử dụng luân phiên, bạn bè cho nhau mượn xe khi có việc đột xuất…là rất phổ biến. Thực tế thì hiện nay có không ít trường hợp xe đã qua nhiều đời chủ mà không được sang tên, bây giờ người chủ sau cùng phải đi tìm người chủ đầu tiên để làm thủ tục quả là điều không dễ do nhiều trường hợp chuyển nơi cư trú hoặc đã qua đời.

Một trong những hình thức xử phạt vi phạm giao thông có biện pháp ghi hình phạt nguội, nghĩa là camera ghi lại hành vi vi phạm của người điều khiển phương tiện giao thông rồi sau đó cơ quan chức năng gửi giấy phạt về chủ đăng ký chiếc xe, kết quả là chỉ có không quá 30% số người bị phạt nguội chấp hành vì chiếc xe đúng với tên của mình. Như vậy có thể thấy 10 người đi xe thì hết 7 người là đi xe không chính chủ.

Từ trước đến nay người dân khi vi phạm giao thông cũng chỉ cần xuất trình giấy đăng ký xe là được, chứ Cảnh sát giao thông cũng chẳng mấy quan tâm đến việc chiếc xe có phải là của chính người đang lưu thông hay không. Chỉ những trường hợp có lỗi vi phạm nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu của tội phạm hình sự thì cơ quan chức năng mới truy nguyên nguồn gốc chủ chiếc xe. Thế nhưng, đùng một cái, việc xử phạt đối với việc sử dụng xe không chính chủ với mức phạt cao đã khiến người dân bất bình lẫn hoang mang. Với quy định này, theo cách hiểu của nhiều người thì để chứng minh quan hệ với chủ sở hữu xe thì có lẽ khi thì vợ chồng đi xe của nhau thì phải đem theo giấy đăng ký kết hôn, còn cha mẹ anh em khi sử dụng chung thì đi đường phải đem theo sổ hộ khẩu, và có lẽ bà con họ hàng thì chắc phải cầm theo…gia phả để chứng minh. Còn trong mối quan hệ bạn bè thì chẳng có giấy tờ nào chứng nhận mối quan hệ nên có thể hiểu là bạn bè thì không được mượn xe của nhau!

Đành rằng xe không chính chủ gây khó khăn cho việc quản lý cũng như trở ngại cho cảnh sát giao thông khi tuần tra xử lý vi phạm, nhưng vấn đề đặt ra ở đây là quy định như vậy có khả thi hay không? Trong khi vấn đề ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn đang tới hồi nan giải, thì quy định này nếu làm không khéo có thể khuyến khích mỗi người dân sở hữu một chiếc xe, như vậy là đi ngược lại với chủ trương giảm phương tiện giao thông cá nhân để chống ùn tắc giao thông. Bản thân một quy định trước đây đã không được thực hiện nghiêm để cho hành vi đó diễn biến đại trà trong xã hội, bây giờ lại ra một chế tài nặng đối với các hành vi ấy, thì nhiều khả năng quy định này cũng khó đi vào cuộc sống. Đó là chưa kể đến nhân lực thực thi. Cảnh sát giao thông chỉ có nhiệm vụ xử phạt vi phạm hành chính chứ không có chức năng đi xác minh thân nhân lai lịch của người vi phạm giao thông để xác định xem họ đi xe mượn hay xe mua mà không sang tên. Còn nói về tâm lý người sử dụng phương tiện thì có lẽ ai cũng muốn chiếc xe là của chính mình. Chỉ những kẻ cướp giật, những thành phần bất hảo dùng xe để gây án mới thực sự không muốn chiếc xe mang tên mình. Phải chăng nguyên nhân gốc rễ của xe không chính chủ tràn lan là do thủ tục chuyển nhượng còn bất lợi cho người dân?

Thiết nghĩ, việc chế tài đối với những người mua bán xe mà không làm thủ tục sang tên đổi chủ là cần thiết. Nhưng trước hết phải tạo điều kiện cho người dân “sửa sai”. Nên chăng thay vì xử phạt thì trước tiên là phải tuyên truyền vận động người dân đi sang tên đổi chủ, rồi phải đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí cho người dân- là những yếu tố chính khiến người dân “ngán” đi làm thủ tục sang tên bấy lâu nay.

Xử phạt đối với người sử dụng xe không chính chủ như Nghị định 71, chung quy có thể thấy đây là một quy định ra đời nhưng đã làm nảy sinh hàng loạt những vấn đề khác phải giải quyết thì mới đảm bảo được tính khả thi, hợp lý để người dân chấp thuận và làm theo.