Vì sao chủ nhà trọ không "mặn mà" với vốn vay ưu đãi

(VOH) - Cuối tháng 3 vừa qua, thành phố có chủ trương hỗ trợ đối với hộ gia đình, cá nhân vay vốn để xây dựng mới hoặc sửa chữa nhà trọ cho công nhân thuê. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có trường hợp nào được vay.

Khu nhà trọ cho công nhân ở phường Linh Trung, quận Thủ Đức. Ảnh: VNE

Trong khi đó, nhà trọ cho công nhân thuê trong dân hiện chiếm trên 90% tổng số nhà cho thuê và hầu hết đều nhếch nhác, không đảm bảo quy định. Có nơi là căn gác được ngăn thành phòng bởi tấm màn mỏng, nơi là căn phòng cấp 4 xuống cấp, ẩm thấp… Thậm chí, ở khu vực vùng ven, công nhân thuê ở trong những căn nhà lá xập xệ.

Căn cứ vào quyết định 75 - Quy chế quản lý nhà cho công nhân, người lao động thuê để ở trên địa bàn TP.HCM, qua khảo sát của Sở Xây dựng TP.HCM,  thì chỉ có khoảng 20% số nhà trọ cho công nhân thuê trong dân đạt chuẩn nhưng cũng chỉ dừng ở mức đáp ứng về các yêu cầu cơ bản.

Hầu hết công nhân đều chấp nhận cảnh sống chen chúc, thiếu thốn, chật hẹp bởi đồng lương ít ỏi, chạy miếng ăn hàng ngày đã khó mong chi đến chỗ ở đàng hoàng. Chỉ có những nhà trọ kém chất lượng mới có giá thuê rẻ, vừa với túi tiền eo hẹp của họ. Trong khi đó, các khu nhà lưu trú dành riêng cho công nhân với giá cả phải chăng chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Chỉ tính riêng công nhân trong các khu chế xuất, khu công nghiệp có khoảng 260.000 người, nhu cầu về chỗ ở tối thiểu cũng phải trên 130.000 chỗ. Trong khi đó, theo số liệu thống kê tính đến cuối năm 2011 thì các nhà lưu trú chỉ mới đáp ứng 12.000 chỗ ở cho công nhân, số còn lại đều phải thuê nhà trong dân.

Với thực tế đó, nhằm mục đích góp phần cải thiện điều kiện sống cho người lao động, thành phố đã ban hành quyết định số 18 (ngày 28.3.2011) về Quy chế cho vay đối với hộ gia đình, cá nhân xây mới hoặc sửa chữa nhà trọ cho công nhân thuê với lãi suất ưu đãi. Tuy nhiên, tại cuộc họp với các đơn vị có liên quan diễn ra mới đây, ông Lê Văn Hòa - Giám đốc Quỹ Phát triển nhà ở TP.HCM thông tin: “Đến nay chưa có trường hợp nào được vay vốn”. Trở ngại lớn nhất, theo ông Hòa, đó là nếu áp quyết định 75 với những tiêu chí như: đảm bảo diện tích cây xanh, nhà vệ sinh riêng cho từng giới… thì không một chủ nhà trọ nào đủ điều kiện về cơ sở hạ tầng để được giải quyết vay.          

Bên cạnh quy định chặt về thủ tục, điều kiện thì lãi suất cũng là trở ngại. Đại diện Hepza hay Quỹ Phát triển nhà ở TP.HCM cũng thừa nhận: Mặc dù lãi suất vay 16,2% năm như hiện nay là thấp song nếu tính toán thiệt hơn thì chủ nhà trọ sẽ không vay vốn vì thời gian thu hồi vốn chậm. Không những thế, đang tồn tại một bất hợp lý khác là, các đơn vị hay xí nghiệp vay vốn xây nhà lưu trú cho người lao động thì được hỗ trợ 100% lãi suất trong khi cá nhân, hộ gia đình thì lại không.

Vậy nên, để chính sách thực sự đi vào đời sống, có hiệu quả như mong muốn, cần thiết phải có sự điều chỉnh kịp thời. Theo kiến nghị của đại diện nhiều ban ngành thì nên giãn quy định cho vay, tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượng có nhu cầu. Kèm theo đó, thành phố phải có biện pháp tác động đến những hộ kinh doanh nhà trọ cho thuê quá nhếch nhác thì buộc phải sửa chữa. Còn đối với trường hợp vay xây mới thì tuyệt đối đảm bảo các tiêu chí của quyết định 75.