Tiêu điểm thế giới tuần qua

Tiêu điểm thế giới tuần qua

(VOH) - Tuần qua, tại hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Bảo An Liện Hiệp quốc dưới sự chủ trì của Tổng thống Mỹ Barack Obama, Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua một nghị quyết kêu gọi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân hủy bỏ loại vũ khí này.

Chủ trì cuộc họp lần này, tổng thống Mỹ Barrack Obama đã kêu gọi các quốc gia thành viên tập trung ở mức cao nhất đối với mối đe dọa an ninh cơ bản của tất cả các dân tộc và tất cả các quốc gia – đó là sự phổ biến vũ khí hạt nhân. Ông nói mặc dù đã đẩy lui được cơn ác mộng hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh nhưng hiện nay, thế giới đang phải đối mặt với sự phổ biến của vũ khí hạt nhân. Điều đó đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới và những chiến lược mới. Tổng thống Mỹ cho rằng, năm 2010 là thời điểm có tính chất “then chốt” quyết định liệu các nỗ lực ngăn chặn phổ biến và sử dụng vũ khí hạt nhân có thành công hay không.

Dự thảo nghị quyết của Liên Hợp Quốc do Mỹ soạn thảo kêu gọi “nỗ lực hơn nữa trong hoạt động giải giáp hạt nhân” và thúc giục các quốc gia chưa phê chuẩn Hiệp ước Cấm phổ biến hạt nhân nhanh chóng ký kết văn bản này.

Nghị quyết cũng kêu gọi chấm dứt việc phổ biến vũ khí hạt nhân và yêu cầu các nước đã phê chuẩn NPT giữ đúng cam kết không phát triển các đầu đạn hạt nhân.

Hiện nay, cả năm thành viên thường trực của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc – bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Anh – đều sở hữu bom và đầu đạn hạt nhân.

Nghị quyết mới cũng kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc phê chuẩn hiệp ước cấm thử hạt nhân và ủng hộ các nỗ lực đàm phán về một văn bản cấm sản xuất vật liệu có thể chiết tách làm vũ khí hạt nhân.

Lãnh đạo tất cả 15 nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết kêu gọi các nước nỗ lực hơn nữa để ngăn chặn việc phổ biến vũ khí hạt nhân, thúc đẩy giải trừ quân bị nhằm giảm nguy cơ “chủ nghĩa khủng bố hạt nhân”.

Tham dự cuộc họp cấp cao lần này, Chủ tịch nước ta Nguyễn Minh Triết đưa ra đề xuất cần sớm triệu tập hội nghị quốc tế về giải trừ vũ khí hạt nhân.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nêu rõ: Muốn giải trừ quân bị thực sự phải chấm dứt ngay chính sách giành ưu thế quân sự, chính sách áp đặt, chạy đua vũ trang, phải tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế nhằm đảm bảo hoà bình, an ninh quốc tế, đặc biệt là giải quyết hoà bình các tranh chấp quốc tế, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: “Các nước có vũ khí hạt nhân, các liên minh quân sự và các nước có tiềm lực quân sự lớn có trách nhiệm hàng đầu trong việc giải trừ quân bị hạt nhân và ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, tiến tới loại bỏ vũ khí hạt nhân”.

Chủ tịch nước ta cũng khẳng định, quan điểm của Việt Nam là đẩy mạnh sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hoà bình cần thực sự là một trụ cột bền vững cho hệ thống chống phổ biến vũ khí hạt nhân.

Cuối tuần này, một vụ nổ lớn đã xảy ra tại một nhà hàng ở khu vực buôn bán Xinjiekou, phía tây bắc quảng trường Thiên An Môn ở thủ đô Bắc Kinh. Vụ nổ làm một số người bị thương. Một nhân chứng khẳng định nhà hàng đã đổ sập ngay sau vụ nổ, chôn vùi nhiều người trong đống đổ nát.

Theo các nhà chức trách thành phố Bắc Kinh, nguyên nhân ban đầu được xác định có thể là do nổ khí gas.

Bên lề cuộc họp cấp cao Hội đồng Bảo an Liên Hiệp quốc, tổng thống Mỹ Barack Obama cũng đã có cuộc gặp mặt với người đồng nhiệm nước Nga, tổng thống Dmitry Medvedev, ông Medvedev tuyên bố, Moscow sẵn sàng tiếp tục hợp tác với Mỹ và châu Âu về hệ thống phòng thủ tên lửa. Nhà lãnh đạo Nga cũng lên tiếng đánh giá cao tính đúng đắn trong quyết định của Mỹ về việc ngừng triển khai kế hoạch lá chắn tên lửa ở CH Czech và Ba Lan.

“Quyết định từ bỏ hệ thống phòng thủ tên lửa tại CH Czech và Ba Lan của Mỹ là một bước đi có tính xây dựng, tính định hướng, xứng đáng nhận được sự hưởng ứng tích cực từ cộng đồng quốc tế”, ông Medvedev khẳng định.

Trước đó, báo chí Nga hôm 21/9 dẫn lời của Tướng Viktor Yesin - cựu Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga – cho rằng, Moscow và Washington có thể cùng hướng tới mục tiêu xây dựng lá chắn tên lửa chung trong tương lai, trong trường hợp Iran phát triển thành công hệ thống tên lửa đạn đạo tầm xa.

Cũng trong cuộc hội đàm với ông chủ Nhà Trắng ngày hôm qua, Tổng thống Medvedev lạc quan cho rằng, khả năng Nga và Mỹ có thể xây dựng được một hiệp ước cắt giảm vũ khí mới thay thế Hiệp ước START I ngay trong năm nay là điều hoàn toàn có thể nghĩ tới.

Trước đó, tổng thống Mỹ cũng tham dự cuộc họp ba bên Mỹ - Israel – Palestine , ông Barack Obama đã kêu gọi những hành động mang tính cấp bách để thúc đẩy tiến trình hoà bình Trung Đông.

Tổng thống Obama nhấn mạnh, hoà bình Trung Đông là ưu tiên hàng đầu trong đường lối ngoại giao của chính quyền Washington.

Cũng trong cuộc tiếp xúc chung đầu tiên giữa ba nhà lãnh đạo kể từ khi ông Netanyahu nhậm chức hồi tháng Ba, Tổng thống Mỹ Obama bày tỏ quan điểm cho rằng Israel và Palestine chưa hành động thực sự tích cực để thúc đẩy tiến trình hoà bình Trung Đông, vốn lâu nay bị ngừng trệ.

Phát biểu trước giới phóng viên sau cuộc hội đàm, Thủ tướng Israel Netanyahu cho biết: “Chúng tôi sẽ nỗ lực nối lại tiến trình hoà bình càng sớm càng tốt, nhưng không có điều kiện tiên quyết”.

Như vậy, hiện vẫn chưa thể rõ khi nào và bằng cách nào tiến trình hoà bình Trung Đông mới vượt qua được giai đoạn “tạm dừng” này. Ông Netanyahu tuyên bố trên kênh truyền hình ABC của Mỹ rằng, ông có thể sẽ xem xét việc cho dừng xây dựng những khu định cư Do Thái mới ở Bờ Tây, song ông kiên quyết không khống chế sự phát triển của những khu đã được thiết lập.

Hương Nhu