(VOH) - Vào những ngày đầu tháng 7, khi nông dân thu hoạch rộ lúa hè thu, giá xuống thấp, ứ đọng đến mức Chính phủ phải chỉ đạo cho các doanh nghiệp thu mua tạm trữ. Hiệp hội lương thực Việt Nam cho rằng thị trường tiêu thụ khó khăn, một số quốc gia ngưng nhập khẩu lương thực, lượng gạo tồn trữ cao, gây áp lực không nhỏ với các doanh nghiệp.
Thế nhưng, khi giá lúa nhích lên, thương nhân Trung Quốc cùng
với doanh nghiệp Việt Nam mua vét lúa thì để xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung
Quốc thì nông dân hầu như đã bán hết lúa từ lâu. Theo tìm hiểu của chúng tôi,
hiện nay, không chỉ riêng Trung Quốc mà nhu cầu gạo thế giới đặc biệt là các
nước Banglades, Pakistan, Ấn Độ,… đang rất cần, khiến thị trường gạo trở nên sôi
động. Bởi những quốc gia này vừa bị thiên tai, mất mùa và bắt đầu đẩy mạnh nhập
gạo. Vậy thì sự dự báo, điều hành xuất khẩu gạo của Bộ công thương, của tổ điều
hành cho thấy đã có vấn đề. Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện Trưởng Viện lúa Đồng bằng
sông Cửu Long cho rằng, ngành công thương, Hiệp hội lương thực Việt Nam và các
doanh nghiệp cần phải thấy được bức xúc của dân từ đầu để có biện pháp điều hành
xuất khẩu và cân đối gạo tiêu dùng trong nước một cách hiệu quả hơn. Tiến sĩ Lê
Văn Bảnh nhấn mạnh:
Trở lại vấn đề lúa gạo thời gian qua lên xuống thất thường là
do sự điều hành thiếu đồng bộ của các ngành chức năng. Sự tham mưu chưa rõ ràng
và muốn có lợi cho bản thân các doanh nghiệp và một số cá nhân là chính. Vậy thì
việc Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công thương và các bộ ngành phối hợp các địa
phương vừa phải đảm bảo lợi nhuận cho nông dân trên 30%, nhưng vẫn giữ vững an
ninh lương thực liệu có khả thi. Bởi hiện nay, khi mà người dân bán gần hết lúa
thì mới tăng giá. Vậy, coi như người nông dân bị thiệt thòi. Vấn đề đang đặt ra
là xuất khẩu bao nhiêu, dự trữ bao nhiêu để chủ động được nguồn gạo, tránh những
diễn biến tiêu cực từ thị trường khi xảy ra thiên tai. Đồng thời, rủi ro sẽ luôn
rình rập khi những đơn vị xuất gạo sang Trung Quốc theo con đường tiểu ngạch.
Ông Nguyễn Trí Ngọc - Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và phát triển
nông thôn nhận định về việc Trung Quốc đang ồ ạt vào mua gạo là "bài" của Trung
Quốc; ban đầu mua vào với số lượng lớn nhưng khi các đơn vị kinh doanh trong
nước ồ ạt đem hàng lên cửa khẩu, các đối tác bên ấy lại không mua nữa, hàng bị
dồn ứ. Lúc đó, doanh nghiệp và bà con chúng ta sẽ chịu thiệt, giống hệt như
chuyện dưa hấu, cao su, vải thiều… bị ứ đọng, ép giá đã diễn ra liên tục trong
thời gian vừa qua. Ông Nguyễn Trí Ngọc khuyến cáo: Có thể nói, giá gạo tăng
nhanh nhưng có được giữ vững, tốc độ xuất khẩu có ổn định, không để xáo trộn về
nguồn cung, đảm bảo an ninh lương thực trong nước và không ảnh hưởng quá nhiều
đến tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo và bà con
nông dân đang là vấn đề đáng quan tâm. Và một minh chứng là sau nhiều ngày tăng
giá, hôm qua, giá lúa đã bắt đầu sụt giảm trở lại càng khiến cho nông dân và
lãnh đạo nhiều địa phương lo lắng. Ông Dương Quốc Xuân, Chủ tịch UBND tỉnh Long
An đề nghị:
Từ nay đến cuối năm, giá gạo thế giới có nhiều biến động, nếu
doanh nghiệp vẫn mua lúa gạo theo giá thị trường thì liệu nông dân có bán được
lúa giá cao khi các doanh nghiệp cứ làm ăn chụp giật như hiện nay. Thiết nghĩ,
các ngành chức năng hãy vào cuộc, các doanh nghiệp hãy rút kinh nghiệm và có cái
tâm hơn trong việc thúc đẩy thu mua lúa cho nông dân với giá cả có lợi như qui
định của Chính phủ. Có như vậy thì người trồng lúa mới an tâm sản xuất./.
Tin tức