Quỹ phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Bước đầu gỡ khó cho doanh nghiệp

(VOH) - Doanh nghiệp nhỏ và vừa có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập, tạo ra hơn 50% cơ hội việc làm trong cả nước. Song, trong bối cảnh khó khăn hiện nay thì những giải pháp hỗ trợ đồng bộ từ chính sách vĩ mô đến từng hoạt động cụ thể phù hợp với từng doanh nghiệp là điều cần thiết nhất tại thời điểm này để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể trụ vững và phát triển.

Đề án thành lập Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, quỹ sẽ có vốn điều lệ là 2000 tỷ đồng.ảnh minh họa: VNN

Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương đối với 2.449 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại 10 tỉnh, thành phố lớn trên cả nước trong năm nay cho thấy, hiện gần 39% doanh nghiệp có thể được xem là gặp khó khăn về tín dụng. Trong 9 tháng đầu năm 2012, đã có trên 42.000 doanh nghiệp phải dừng hoạt động và giải thể. Nhu cầu tín dụng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn rất cao, trong khi các rào cản tín dụng đối với khối doanh nghiệp này vẫn chưa được cải thiện nhiều. Thời gian qua, đã có nhiều chính sách từ các Bộ, ngành nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia thì công tác hỗ trợ này vẫn còn phân tán, thiếu sự phối hợp giữa các bộ ngành từ trung ương đến địa phương, gây lãng phí nguồn lực lớn trong khi hiệu quả lại chưa cao. Ông Vũ Tiến Lộc, chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá: “Chúng ta đã có một hệ thống các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng nó vẫn còn tản mạn, nằm ở nhiều Bộ ngành, địa phương, cơ quan khác nhau. Nếu có một quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ ở tầm quốc gia và quỹ hỗ trợ này có thể thực hiện sự liên kết hợp tác với hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện có thì đây là cơ chế tốt để có thể tạo ra tác động lan tỏa đối với việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ”.

Theo số liệu điều tra của VCCI thì có đến 70% các doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa vào kênh huy động vốn là các ngân hàng thương mại. Để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang trình Chính phủ đề án thành lập Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là một trong những giải pháp trọng tâm được Bộ Kế hoạch và Đầu tư ưu tiên thực hiện trong thời gian tới để hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa có các dự án, phương án sản xuất- kinh doanh khả thi thuộc lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích của Nhà nước. Nói về vai trò cấp thiết của việc thành lập Quỹ, Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, cho biết: “Tỷ lệ vay mượn chiếm tới hơn 70% trong tổng số vốn hoạt động của các doanh nghiệp. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ gặp nhiều khó khăn hơn bởi họ không có những công cụ để thế chấp cho ngân hàng. Trong khi đó, những khoản tiền cho vay cho một doanh nghiệp lớn thì có thể giúp cho hàng trăm doanh nghiệp nhỏ và vừa có được khoản vốn cần thiết để hoạt động. Do đó, việc thành lập một quỹ riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là điều cần thiết để tách khỏi những vấn đề mà lâu nay chúng ta hướng chủ yếu cho các doanh nghiệp lớn”.

Theo Đề án thành lập Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thì quỹ sẽ có vốn điều lệ là 2000 tỷ đồng. Nguồn vốn của quỹ sẽ có đóng góp từ một phần ngân sách nhà nước, phần còn lại là từ đóng góp của các tổ chức tài chính trong nước và các nguồn vốn hợp pháp khác. Mục đích của quỹ là hỗ trợ tài chính hoặc ủy thác cho các tổ chức tín dụng để cho vay ưu đãi đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có các dự án, phương án sản xuất, kinh doanh khả thi. Theo đó, với doanh nghiệp, điều kiện quan trọng nhất là phải có nguồn vốn chủ sở hữu trong dự án sản xuất tối thiểu là 20% trên tổng vốn cần và có khả năng trả nợ trong thời hạn quy định tại hợp đồng tín dụng. Mức vốn vay không quá 30 tỉ đồng và thời gian vay tối đa là 7 năm. Riêng đối với dự án chu kỳ sản xuất dài thì Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ xem xét nhưng không quá 10 năm.

Theo các chuyên gia kinh tế thì quỹ nên hoạt động phi lợi nhuận, điều hành quỹ theo nguyên tắc thị trường nhằm bảo toàn và phát triển vốn. Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho rằng: "Quá tốt khi có Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, trong hệ thống doanh nghiệp của chúng ta hiện nay là 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa với lượng vốn hàng năm rất lớn, do đó với lượng vốn chỉ với 2000 tỷ thì đây chỉ là bước đầu để chúng ta tập dượt, thí điểm để tạo một kênh hỗ trợ cho doanh nghiệp. Chúng ta không nên hy vọng ảo tưởng là quỹ này ra đời là sẽ giải quyết tất cả vốn khó khăn cho doanh nghiệp. Đồng thời, chúng ta phải có chỉ đạo quyết liệt và thực hiện có hiệu quả, nghiêm túc thì mới đưa quỹ này vào cuộc sống và có kết quả, có đóng góp”.

Theo kế hoạch phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2011-2015, cả nước sẽ có 600.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp 25% kim ngạch xuất khẩu, khoảng 40% GDP và 30% thu ngân sách nhà nước. Việc thành lập Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhiều hơn cho doanh nghiệp về vốn, công nghệ, mở rộng thị trường, pháp lý… để doanh nghiệp phát triển toàn diện hơn./.