Tin tứcTheo Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, TPHCM có diện tích 6.772,59 km², dân số trên 14 triệu người; khoảng 12,78 triệu phương tiện giao thông đăng ký lưu hành (gồm hơn 1,28 triệu xe ô tô và gần 11,5 triệu xe mô tô); 58 khu chế xuất, khu công nghiệp và 01 khu công nghệ cao, 16 cụm công nghiệp và 04 làng nghề truyền thống.
Trong thời gian qua, Thành phố đã triển khai nhiều chương trình, giải pháp để giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách, ngăn chặn xu hướng gia tăng ô nhiễm.
Giai đoạn 2011-2025, TPHCM đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Qua 15 năm thực hiện Chương trình Giảm ô nhiễm môi trường, công tác bảo vệ môi trường đã đạt nhiều chuyến biến tích cực, giúp nâng cao nhận thức cộng đồng và xóa số nhiều điểm nóng về rác thải.
Trong tổng số 20 chỉ tiêu đề ra, Thành phố đã hoàn thành 08 chỉ tiêu, đạt tiến độ trên 90% đối với 05 chỉ tiêu và còn 07 chỉ tiêu chưa hoản thành.
Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn phát sinh đạt 100%; 100% lực lượng thu gom rác dân lập được chuyển đổi sang mô hình hoạt động có tư cách pháp nhân và 100% hồ sơ hành chính lĩnh vực môi trường được giải quyết đúng hạn.
Đồng hành cùng chính quyền, các doanh nghiệp đã nâng cao tinh thần trách nhiệm thông qua việc tự giác đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn và thực hiện quan trắc định kỳ. Nhiều đơn vị cũng đã chủ động nghiên cứu, đề xuất và bước đầu ứng dụng hiệu quả các giải pháp tuần hoàn, tái sử dụng nước thải tại nguồn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố đánh giá, hiện trạng chất lượng môi trường cho thấy ô nhiễm không khí chủ yếu liên quan đến nồng độ bụi tổng (TSP) và bụi mịn (PM10, PM2.5) vượt quy chuẩn tại các nút giao thông trọng điểm, cùng với 100% nút giao thông có tiếng ồn vượt quy chuẩn do sức ép đô thị hóa và giao thông quá tải.
Tuy nhiên, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tự động ghi nhận 81,1% - 90% số ngày ở mức tốt, 5,6% - 16,7% ở mức trung bình, 4,4% - 7,8% ở mức kém, không ghi nhận ngày xấu hoặc nguy hại. Đối với nguồn nước mặt, chỉ số WQI sông Sài Gòn đạt 57-93, sông Đồng Nai đạt 74-98, sông Thị Tính đạt 70-85, sông Thị Vải đạt 63-80, các hồ sinh hoạt đạt rất tốt từ 91-100, nằm trong mức trung bình cho đến rất tốt. Tuy nhiên, chất lượng nước có xu hướng giảm dần từ thượng nguồn xuống hạ lưu và xuất hiện ô nhiễm hữu cơ, chất dinh dưỡng cục bộ tại khu vực đô thị hóa cao.
Dự báo áp lực môi trường đến năm 2030 sẽ tiếp tục gia tăng nhanh chóng do quy mô dân số và tốc độ phát triển công nghiệp. Lưu lượng nước thải sinh hoạt dự báo tăng từ 1,97 triệu m³/ngày (năm 2025) lên 3 triệu m³/ngày (năm 2030), trong khi tỷ lệ thu gom, xử lý thực tế hiện nay mới đạt 17% (khoảng 0,34 triệu m³/ngày đêm qua 10 nhà máy), dẫn đến nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt hạ lưu.
Đồng thời, đến năm 2030, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt dự báo tăng lên khoảng 21.931 tấn/ngày; chất thải công nghiệp và nguy hại đạt khoảng 13.865 tấn/ngày; và chất thải y tế nguy hại đạt khoảng 54,18 tấn/ngày.
Về giải pháp kiểm soát chất lượng môi trường, để phù hợp với tình hình mới, Thành phố đã xây dựng Chương trình Bảo vệ môi trường trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu chủ động phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm để chất lượng môi trường đô thị được cải thiện liên tục năm sau cao hơn năm trước từ sau năm 2026.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố tập trung thực hiện 03 nhóm nhiệm vụ chính, 05 nhóm giải pháp, phấn đấu đạt 19 chỉ tiêu cụ thể và triển khai 26 chương trình, dự án trọng điểm.
Trong đó, các giải pháp nổi bật gồm: Kiểm soát nguồn thải thông qua yêu cầu 100% cơ sở thuộc đối tượng quy định lắp đặt quan trắc tự động truyền dữ liệu về cơ quan quản lý; kiểm soát chặt chẽ và lộ trình giảm phát thải cho các ngành ô nhiễm cao (xi măng, nhiệt điện, thép...); giao thông xanh: chuyển đổi toàn bộ xe buýt và taxi sang sử dụng năng lượng sạch đến năm 2030; xử lý chất thải đạt tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải đô thị tập trung 80% và trên 90% rác thải sinh hoạt được tái chế hoặc ứng dụng công nghệ mới; đạt 15-18% năng lượng tái tạo trong cơ cấu điện (hướng tới 25% tiêu thụ) và duy trì tỷ lệ che phủ rừng ở mức 11% được xác định là các nhiệm vụ trọng tâm.