Để du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn: Đầu tư yếu tố con người

(VOH) - Ngành Du lịch Việt Nam vừa kỉ niệm 50 năm ngày thành lập ( 09/07/1960 - 09/07/2010). Những thành tựu đạt được trong nửa thế kỉ của ngành Du lịch là niềm tự hào. Vì vậy, mục tiêu biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của ngành Du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới chính là đầu tư cho yếu tố con người.

Hiện nay, cả nước có khoảng 789 doanh nghiệp lữ hành quốc tế và hơn 10.000 doanh nghiệp lữ hành nội địa. Ngoài ra còn có hàng ngàn hộ tư nhân kinh doanh du lịch hoạt động ở hầu hết địa phương cả nước.
Thu nhập xã hội từ du lịch năm 2009 đạt 70.000 tỷ đồng. Đóng góp của ngành du lịch cho GDP chiếm khoảng 5%. Trong 6 tháng đầu năm 2010, ngành du lịch đạt 3,26% tăng trưởng GDP. Tuy nhiên, theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn nhận định, thực tế đóng góp của hoạt động du lịch đối với xã hội lớn hơn rất nhiều. Ở đâu du lịch phát triển, ở đó diện mạo đô thị, nông thôn được chỉnh trang sạch đẹp hơn, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Ước hiện nay, du lịch đã tạo ra việc làm cho trên 400.000 lao động trực tiếp và khoảng 700.000 lao động gián tiếp cho nhiều tầng lớp dân cư.
Từ một ngành Du lịch ban đầu chỉ biết khai thác các tài nguyên thiên nhiên sẵn có, các sản phẩm giá trị văn hóa vật chất và tinh thần dần đưa vào khai thác. Thông qua các lễ hội lớn của dân tộc, ngành du lịch đã biết kết hợp phát huy giữa văn hóa và kinh doanh. Du khách quốc tế ngày càng biết đến Việt Nam phần nào nhờ sự quảng bá của ngành Du lịch. Năm 2009, du lịch Việt Nam thu hút 3,7 triệu lượt khách quốc tế và dự kiến sẽ thu hút 4,2 triệu lượt khách quốc tế trong năm nay.
Với những thành tựu đó, ngành Du lịch Việt Nam từ hàng thấp nhất trong khu vực, vươn lên và đứng thứ 5 trong khối Asean, sau Malaysia, Thái Lan, Singapore và Indonesia.
Điển hình cho sự phát triển hiệu quả của ngành Du lịch, phải kể đến du lịch Thành phố Hồ Chí Minh. Du lịch thành phố được hình thành cách đây 35 năm nhưng có tốc độ tăng trưởng cao, đóng góp có hiệu quả vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành phố: khách du lịch quốc tế đến thành phố chiếm 60% khách quốc tế đến Việt Nam, dự kiến năm 2010 đón 3 triệu lượt. Tỉ lệ tăng trưởng của du lịch thành phố bình quân 20%/năm. Doanh thu du lịch tăng khá với tỷ lệ bình quân 18% năm, dự kiến năm nay, doanh thu sẽ vượt 40.000 tỉ đồng, chiếm 45 % doanh thu du lịch cả nước, đóng góp 5% GDP thành phố.
Sự năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm là nét nổi bật trong quảng bá xúc tiến du lịch tại thành phố Hồ Chí Minh.Thành phố đã biết tận dụng lợi thế của các phương tiện truyền thông trong và ngoài nước, các hãng hàng không, ngoại giao đoàn…và đa dạng hóa các loại hình tuyên truyền như ấn phẩm, màn hình chạm. Thành phố đã xây dựng được một chuỗi sự kiện du lịch có tính định kỳ với các sự kiện như: Lễ đón khách đầu năm mới, Lễ hội đường hoa Nguyễn Huệ , Ngày hội Du lịch, Lễ hội Trái cây Nam bộ, Triển lãm Du lịch quốc tế ITE, Liên hoan ẩm thực Món ngon các nước…
Nhận thức thế mạnh của điểm đến thành phố là du lịch mua sắm, du lịch hội nghị, du lịch văn hóa-lịch sử và du lịch sinh thái, ngành Du lịch thành phố đã đầu tư, khai thác các lợi thế trên thành những sản phẩm du lịch hấp dẫn của thành phố. Du lịch thành phố còn có sáng kiến lập ra những mô hình du lịch chuẩn khi thành lập nên 50 điểm mua sắm và 32 điểm ăn uống trên địa bàn thành phố. Bên cạnh đó, còn là các chương trình Thành phố Hồ Chí Minh-100 điều thú vị nhằm giới thiệu đến du khách những giá trị văn hóa-lịch sử-ẩm thực độc đáo của thành phố, chương trình du lịch đường sông, chương trình biễu diện nghệ thuật phục vụ du khách…với mục tiêu làm phong phú sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú, nâng mức chi tiêu của khách du lịch.
Thành phố cũng là địa phương đầu tiên trong cả nước thành lập lực lượng bảo vệ du khách, đã nhận được sự ủng hộ của cộng đồng xã hội, góp phần làm môi trường du lịch ngày càng tốt hơn. Sự nghiệp phát triển du lịch thành phố còn ghi nhận những đóng góp to lớn của các doanh nghiệp du lịch như: saigon Tourist, Bến Thành Tourist, Vietravel, Du lịch Hòa Bình; các khách sạn Rex, Majestic, Grand, Đệ Nhất…Để tạo lập được một giá trị như vậy, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố nỗ lực rất nhiều trong việc không ngừng đổi mới phương thức kinh doanh, liên kết doanh nghiệp trong ngành để cộng hưởng sức mạnh, phát huy lợi thế cạnh tranh đang phát triển mạnh không chỉ giữa các doanh nghiệp lớn mà còn khá phổ biến ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ.Thành phố Hồ Chí Minh cũng tự hào là địa phương đi đầu trong công tác xã hội hóa, huy động các nguồn lực xã hội trong đó doanh nghiệp chiếm phần quan trọng để tổ chức các hoạt động, sự kiện du lịch.
Thay mặt UBND thành phố, phó chủ tịch Nguyễn Thị Hồng cho biết sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để ngành du lịch thành phố ngày càng phát triển:

Tuy có những bước phát triển ngoạn mục, nhưng du lịch Việt Nam vẫn còn nhiều tồn tại. Đó là việc nhận thức chưa đầy đủ của nhiều cấp, nhiều ngành và địa phương, kể cả người dân địa phương về vị trí vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội; việc quy hoạch và quản lý quy hoạch du lịch không thống nhất, không có tính kế thừa; hạ tầng cơ sở còn lạc hậu, nhất là việc không có cảng biển phục vụ cho du lịch.
Nhiều tài nguyên du lịch của Việt Nam chưa khai thác hết và khai thác một cách lãng phí, thậm chí còn tận dụng tài nguyên một cách cạn kiệt. Phó tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường cho rằng kinh tế Việt Nam còn khó khăn nên việc phát triển du lịch cần dựa vào các yếu tố văn hóa truyền thống của dân tộc, ông nói:

Ông Cường nêu thêm muốn du khách hài lòng thì việc tạo dựng chất lượng dịch vụ đóng vai trò quan trọng. Sự thành công của ngành du lịch không thể đo điếm bằng số lượng. Điều cốt lõi là doanh nghiệp thu được bao nhiêu lợi nhuận, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, giải quyết vấn đề việc làm, nâng cao chất lượng đời sống ra sao?
Chất lượng dịch vụ ngành Du lịch lại đến từ yếu tố con người. Theo Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ Tổng cục Du lịch Đặng Vinh Nhậm cho biết du lịch là ngành mang tính chất xã hội hóa cao nhưng lao động du lịch trực tiếp chưa đầy 1% lao động của cả nước. Ước đến năm 2015 lao động trực tiếp ngành Du lịch đạt khoảng trên 500.000 lao động, chiếm khoảng gần 1% lao động toàn quốc. Số lượng này vẫn chưa tương ứng với một ngành kinh tế dịch vụ đang có tiềm năng phấn đấu để trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Trong số 400.000 lao động trực tiếp trong ngành Du lịch, chỉ có 43% được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ về các ngành nghề du lịch, 57% còn lại chưa qua đào tạo chuyên môn du lịch. Ngành Du lịch lại có quá trình phát triển không ổn định, cơ cấu tổ chức của bộ máy, đội ngũ cán bộ nhiều lần thay đổi, gây xáo trộn, thiếu tính kế thừa trong hoạt động của ngành. Bên cạnh đó, công tác quản lý đào tạo nguồn nhân lực thiếu sự tập trung thống nhất. Nhiều nơi đào tạo ngành du lịch nhưng cũng chỉ là một ngành nhỏ lẻ, chưa được đầu tư xứng tầm.
Chính vì vậy mà nhiệm vụ trọng tâm của ngành Du lịch trong giai đoạn mới theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh đánh giá, du lịch Việt Nam có nhiều điều kiện để phát triển nhưng phát triển du lịch cần chú ý đến đầu tư yếu tố con người. Hướng đến năm 2015, ngành Du lịch phải đạt 7,5 triệu lượt khách, thu nhập từ 7 - 8 tỉ đô la, GDP đạt từ 6 -6,5%. Đạt được kết quả đó, Du lịch mới thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước.