Xây dựng khu phố không rác: Dễ mà khó!?

Xây dựng khu phố không rác: Dễ mà khó!?

(VOH) - "Sạch từ nhà ra ngõ - từ ngõ ra đường" là phương châm thực hiện nên khu phố không rác của khu phố 8 -phường Tân Định - quận 1, một trong 26 khu phố được chọn làm khu phố không rác điểm cấp TP trong năm 2009. Với thành tích 9 năm liền giữ vững danh hiệu là khu phố văn hóa nên thực hiện đường phố sạch đẹp - không rác luôn là điều mà mọi người dân trong khu phố mong muốn. Vì thế, 856 hộ dân của khu phố thống nhất “mỗi tuần dành 15 phút vì thành phố văn minh sạch đẹp” để cùng vệ sinh các ngỏ hẻm, lối đi, chỉnh trang cảnh quan khu phố, bỏ rác đúng nơi, giờ quy định. Nhờ tăng cường công tác tuyên truyền , vận động và nêu cao tinh thần tự giác nên việc giữ gìn khu phố sạch đẹp không rác có một bước tiến nhất định. Song một trong những trở ngại lớn mà trong quá trình thực hiện khu phố không rác của khu phố 8 chính là không thể quản lý và kiểm soát được rác “vãng lai” như súc vật phóng uế, hàng rong , vận chuyển xà bần , vật liệu vương rãi ra đường, rác ở các khu chung cư cao tầng vứt xuống đất. Hay nói theo ông Nguyễn Xuân Đán- trưởng ban điều hành khu phố 8 đó là “rác từ trên trời rơi xuống”. Ông bức xúc nói:

Còn ở khu phố 5 phường 9 quận 3, được xem là khu phố nhộn nhịp nhất bởi địa bàn phường có ga Sài Gòn, hành khách thường xuyên ra vào tấp nập . Vì thế , gánh nặng về việc giữ gìn vệ sinh sạch đẹp khu phố càng tăng gấp bội. Do đó, công tác tuyên truyền với hình thức “ mưa dầm thấm lâu” được UBND phường và ban điều hành khu phố ra sức thực hiện. Các hình thức phối hợp như Hội liên hiệp phụ nữ phường vận động chị em tiểu thương , hộ buôn bán kinh doanh trang bị giỏ đựng rác , chị em nội trợ tăng cường quyét dọn trước nhà , ngỏ hẻm , không thả chó chạy rong. Đặc biệt là lắp đặt thêm các thùng rác công cộng để khách vãng lai tiện bỏ rác đúng nơi quy định. Trao tận tay từng hộ dân tài liệu tuyên truyền, thường xuyên họp tổ dân phố để kịp thời giải quyết những bức xúc của người dân xung quanh thực hiện khu phố không rác gắn với thực hiện cuộc vận động xây dựng nếp sống văn minh đô thị theo kiểu “lạt mềm buộc chặt”. Nhờ vậy mà bộ mặt của khu phố đã được nâng lên , ngày càng khang trang . Mô hình này tiếp tục được nhân rộng ra thêm 4 khu phố khác của phường 9. Song ban điều hành khu phố không rác cũng còn nhiều nổi băng khoăn . Đó là tình trạng gây mất vệ sinh khu phố thỉnh thoảng cũng còn xảy ra ở một vài điểm do nhiều nguyên nhân , trong đó phải kể đến là tình trạng khạt nhổ bừa bãi vẫn còn ở một ít khách vãng lai , rồi tình trạng dán quảng báo bẩn trên tường, phát quảng cáo bán hàng tràn lan ở nơi công cộng , rất khó kiểm soát . Đây cũng được cho là một loại rác khó dọn và khó xử lý vì họ đến nhanh, rút lẹ, hậu quả để lại là cả một góc đường đầy rác. Ông Trần Văn Hưng -trưởng ban điều hành khu phố 5-phường 9 -quận 3 nói thêm về những khó khăn này:

Theo kết quả khảo sát của Chi cục bảo vệ môi trường tại 26 khu phố không rác điểm cấp TP ở các quận 1,quận 3, quận 4 , quận 5 và quận 10 đã cho thấy, phần lớn hộ dân ở các khu phố này đều biết rất rõ về chủ trương xây dựng nếp sống văn minh đô thị và biết rất rõ khu phố mình được chọn xây dựng khu phố không rác cấp thành phố . Do đó vấn đề về vệ sinh môi trường được người dân quan tâm thực hiện. Hầu hết đều nhận thức phải đăng ký đổ rác, bỏ rác đúng nơi quy định , không đổ nước bẩn ra đường , dọn vệ sinh nhà ở với tỷ lệ chắn chắn thực hiện cao trên 90%. Còn các nội dung khác như giao rác tận tay người thu gom, sử dụng nhà vệ sinh công cộng , dọn phân súc vật khi chúng phóng uế ra đường, trồng thêm cây xanh cũng ở mức khá tương đối trên 60%. Tuy nhiên, có một nghịch lý là , người dân trong khu phố thì ra sức giữ gìn khu phố sạch đẹp nhưng người đi đường và lực lượng bán hàng rong thì vứt rác bừa bãi làm ảnh hưởng đến sự nổ lực của cả khu phố. Khi phát hiện các hành vi xả rác bừa bãi , tiểu tiện , dán quảng cáo trái phép nơi công cộng ban điều hành khu phố chỉ có thể nhắc nhỡ chứ không thể xử phạt , vì vậy không đủ sức răn đe . Thêm vào đó, những người thu gom phế liệu thường làm rơi vãi rác thải ra đường phố gây mất vệ sinh và vẻ mỹ quan khu phố, rồi những người thu gom rác dân lập đôi khi giờ giấc thu gom rác chưa đúng quy định. Do đó, để thực hiện tốt khu phố không rác , theo ông Nguyễn Đức Phi , ở khu phố 1, phường 6 quận tư thì :

Rõ ràng, đề thực hiện khu phố không rác đi đôi với tuyên truyền thì còn phải có những biện pháp chế tài đủ mạnh và sự kiên quyết phối kết hợp của tất cả các ban ngành đoàn thể ở địa phương. Ông Nguyễn Minh Hoàng-phó chi cục trưởng chi cục bảo vệ môi trường TP cho rằng:

Nhìn nhận về hạn chế trên, ông Nguyễn Văn Phước - phó giám đốc sở TN và Môi trường TP cho rằng, để thực hiện thành công chương trình xây dựng khu phố không rác , cần nhất là sự đồng thuận từ tất cả người dân. Ông Phước nói:

Thật vậy, thực hiện năm văn minh đô thị cần lắm những khu phố không rác , do đó để cuộc vận động này có hiệu quả và không chỉ dừng lại ở 26 khu phố mà tất cả các khu phố khác trên địa bàn TP điều là khu phố không rác thì trước hết cần nâng cao ý thức từ cộng đồng.

Mỹ Trang