Không chỉ nỗ lực lưu giữ những trang sử hào hùng, nơi đây đang lan tỏa lối sống xanh bền vững đến từng người dân và du khách.
Hiện nay, Bảo tàng Côn Đảo, ở địa chỉ Số 10 Đường Nguyễn Huệ, Đặc khu Côn Đảo, TP HCM đang lưu giữ và trưng bày gần 2.000 tư liệu, hiện vật quý giá, tái hiện sinh động những trang sử đấu tranh kiên cường của các thế hệ cha anh cũng như hành trình phát triển của vùng đất này. Là điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình tham quan 5 điểm di tích lịch sử trọng điểm trên đảo, nơi đây đón hàng trăm lượt khách trong và ngoài nước mỗi ngày. Đứng trước lưu lượng du khách lớn, Ban Quản lý Di tích xác định đây không chỉ là nơi tôn vinh quá khứ mà còn là "trạm giao thoa" lý tưởng để truyền đi thông điệp bảo vệ môi trường biển đảo.
Thực hiện Đề án Kinh tế tuần hoàn của địa phương, đơn vị đã chủ động lồng ghép công tác bảo vệ môi trường vào quy trình đón tiếp. Ngay tại khu vực sảnh ngoài, các kệ gửi đồ ăn, thức uống và "Ngôi nhà xanh" tiếp nhận rác tái chế đã được bố trí bài bản. Đội ngũ thuyết minh viên không chỉ làm nhiệm vụ truyền tải lịch sử mà còn tích cực vận động du khách hưởng ứng phong trào "nói không với nhựa dùng một lần".
"Đơn vị đã tuyên truyền cho nhân viên và du khách khi tham quan bảo tàng cùng các điểm di tích không sử dụng túi nilon, rác thải nhựa trong di tích. Đặc biệt tại bảo tàng, đơn vị bố trí nơi để du khách gửi đồ ăn, thức uống trước khi vào tham quan. Ngoài ra đơn vị cũng đã tìm những vật dụng tái chế để trang trí những tiểu cảnh trong bảo tàng...", chị Trần Thị Vịnh, Thuyết minh viên Bảo tàng, Thư viện cho biết.
Không dừng lại ở những lời nhắc nhở hay biển bảng quy định, thông điệp bảo vệ môi trường tại Bảo tàng Côn Đảo còn được chuyển hóa bằng những hành động sáng tạo, "Biến tấu" lốp xe phế thải thành điểm check-in nghệ thuật. Vào các ngày nghỉ cuối tuần hay giờ rảnh rỗi, những cán bộ, nhân viên bảo vệ di tích đã chủ động đến các xưởng sửa xe ô tô trên đảo để xin lốp xe cũ. Qua bàn tay khéo léo cùng sự tỉ mỉ cắt tỉa, sơn sửa, những chiếc lốp xe tưởng chừng bỏ đi đã trở thành mô hình trang trí sinh động, điểm tô cho cảnh quan di tích. Đặc biệt, tuyến đường hành lang nối từ Bảo tàng Côn Đảo sang khu di tích Chuồng cọp Pháp nay đã khoác lên mình diện mạo mới. Những dãy lốp xe tái chế được sắp xếp tinh tế thành thảm hoa tươi tắn và đường dạo cảnh quan, biến nơi đây thành một điểm dừng chân chụp ảnh vừa đẹp mắt, vừa giàu giá trị giáo dục môi trường.
"Thời gian rảnh thứ 7, Chủ nhật hoặc lúc ngoài giờ, bọn tôi đi xin những cái lốp này ở các xưởng sửa xe ô tô rồi chở về. Sau đó tận dụng những thời gian rảnh bọn tôi làm...", anh Nguyễn Văn Hải, nhân viên Trung tâm Bảo tồn Di tích Quốc gia Côn Đảo cho biết.
Ý tưởng độc đáo này đã nhanh chóng nhận được phản hồi tích cực từ cộng đồng và khách du lịch. Nhiều người tỏ ra bất ngờ khi thấy vật liệu phế thải lại có thể hóa thân thành một nét chấm phá cảnh quan hòa hợp với không gian trầm mặc của di tích lịch sử. Chị Phạm Thị Minh Anh, Du khách đến từ Hà Nội chia sẻ cảm xúc khi đến với bảo tàng "Chúng tôi rất là ấn tượng lối đi từ bảo tàng sang Chuồng cọp Pháp. Những cái lốp nó tạo cảnh quan trên lối đi đẹp hơn... Mặc dù là rác thải nhưng để hạn chế đồ rác thải thì tạo thành những vật dụng trang trí tái chế rất là đẹp. Chúng tôi thực sự rất ấn tượng...".
Trải nghiệm tại Bảo tàng Côn Đảo mang đến một góc nhìn mới: Bảo tồn di sản không chỉ là giữ gìn những hiện vật, mảng tường của quá khứ, mà còn là bảo vệ môi trường sống xung quanh di sản đó. Những hành động nhỏ như gửi lại chai nhựa trước cổng bảo tàng hay nhặt một mảng rác trên lối đi di tích đang ngày ngày tích tụ thành làn sóng thay đổi nhận thức lớn hơn. Sự phối hợp ăn ý giữa Ban quản lý, lực lượng nhân viên và ý thức hưởng ứng của du khách đang góp phần cùng Côn Đảo hiện thực hóa mục tiêu trở thành huyện đảo xanh - sạch - đẹp và phát triển bền vững.
























