Tin tứcTheo VCCI, nhiều nội dung trong dự thảo có dấu hiệu “hành chính hóa” các quan hệ dân sự, chồng chéo với luật hiện hành và mức phạt chưa phù hợp với tính chất hành vi.
VCCI cho rằng việc rà soát, hoàn thiện khung pháp lý xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng là cần thiết. Tuy nhiên, để bảo đảm minh bạch và khả thi, cơ quan soạn thảo cần điều chỉnh một số quy định chưa phù hợp.
Không nên xử phạt hành chính đối với quan hệ dân sự
Theo góp ý, dự thảo đang đề xuất xử phạt hành chính đối với các hành vi mang bản chất giao dịch dân sự. Các hành vi như không thực hiện đúng hợp đồng liên danh; vi phạm hợp đồng xây dựng; vi phạm thanh quyết toán vốn; hoặc vi phạm hợp đồng trong kinh doanh bất động sản… đều là quan hệ dân sự giữa các bên.
VCCI phân tích, nếu một bên vi phạm hợp đồng gây thiệt hại, tranh chấp thuộc thẩm quyền của tòa án. Việc Nhà nước áp dụng chế tài hành chính trong những trường hợp này là không phù hợp. Vì vậy, VCCI đề nghị rà soát và bỏ các quy định xử phạt đối với các hành vi có tính chất giao dịch dân sự, như tại Điều 13, 32, 33 và 75 của dự thảo.
VCCI cũng chỉ ra bất hợp lý tại Khoản 1 Điều 73 – quy định xử phạt bên chuyển nhượng đất nền (đã có hạ tầng) nếu không giám sát bên mua xây nhà đúng tiến độ. Theo VCCI, người bán rất khó ép người mua thực hiện đúng thời hạn khi bên mua thiếu vốn hoặc gặp lý do khách quan. Trách nhiệm xây dựng sai quy hoạch thuộc về người xây dựng, không nên xử phạt người bán.
Chồng chéo với Luật Đầu tư, Luật Đất đai
VCCI cho rằng dự thảo chưa làm rõ nguyên tắc xử phạt khi công trình vừa vi phạm pháp luật đất đai vừa vi phạm pháp luật xây dựng. Cách quy định hiện nay dễ dẫn đến vướng mắc về thẩm quyền xử phạt, đặc biệt với câu hỏi: công trình vi phạm quy định xây dựng nhưng xây trên đất đúng hay sai mục đích sử dụng?
Một số hành vi trong dự thảo bị cho là chồng chéo với pháp luật đầu tư. Ví dụ, hành vi “điều chỉnh dự án không đúng quy định” hoặc “cấp vốn không đúng tiến độ” tại Điều 15 và Điều 41 đã được điều chỉnh bởi Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Nếu tiếp tục quy định trùng lặp sẽ tạo ra hai khung phạt cho cùng hành vi, gây lúng túng khi áp dụng.
Đối với hành vi sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích (làm vũ trường, quán bar, nhà hàng không bảo đảm PCCC…), VCCI đề nghị xử phạt theo nghị định chuyên ngành về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy hoặc môi trường để bảo đảm thống nhất.
Mức phạt chưa tương xứng
Một số mức phạt trong dự thảo được nhận xét là bất hợp lý. VCCI dẫn chứng mức phạt từ 80 – 100 triệu đồng đối với hành vi “đặt tên hoặc điều chỉnh tên dự án đầu tư xây dựng nhà ở không đúng quy định” (Điều 60) là quá cao so với mức độ ảnh hưởng của hành vi. Trong khi các hành vi nghiêm trọng hơn, như vi phạm an toàn nguồn cấp nước, chỉ phạt đến 80 triệu đồng.
VCCI đề xuất giảm mức phạt đối với hành vi đặt tên dự án sai xuống dưới 10 triệu đồng hoặc chỉ áp dụng hình thức cảnh cáo.
Với các góp ý trên, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục chỉnh sửa để nghị định khi ban hành bảo đảm tính chính xác, thống nhất và tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh.
