Tin tứcBộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về vận tải hàng không, trong đó quy định cụ thể trách nhiệm của người vận chuyển khi chuyến bay bị chậm. Dự thảo tập trung vào nghĩa vụ thông báo, phục vụ và bồi thường cho hành khách trong các trường hợp chậm chuyến với những mốc thời gian khác nhau.
Theo dự thảo, khi dự kiến chuyến bay bị chậm, hãng hàng không phải kịp thời thông tin, xin lỗi hành khách và nêu rõ nguyên nhân. Thời gian khởi hành mới cần được cập nhật trên màn hình thông tin tại cảng hàng không với tần suất ít nhất 30 phút một lần.
Với các chuyến bay chậm từ 2 giờ trở lên, hãng có trách nhiệm phục vụ ăn uống hoặc cung cấp phiếu có giá trị tương đương cho hành khách. Trong phạm vi dịch vụ của mình, hãng phải tạo điều kiện chuyển đổi hành trình, điều chỉnh thời gian khởi hành phù hợp hoặc bố trí hành khách sang chuyến bay khác.
Trường hợp chuyến bay chậm từ 3 giờ trở lên, ngoài các nghĩa vụ nêu trên, hãng phải hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng nếu hành khách không đồng ý với phương án chuyển đổi hành trình, thời gian khởi hành hoặc chuyến bay khác theo quy định.
Đối với chuyến bay bị chậm trên 4 giờ, hãng hàng không còn phải thực hiện bồi thường ứng trước không hoàn lại cho hành khách đã có vé và xác nhận chỗ. Các quy định này áp dụng đối với hành khách có mặt tại cảng hàng không và đáp ứng điều kiện về vé theo quy định.
Trao đổi với phóng viên Báo NLĐ chiều 10/2, chuyên gia kinh tế, TS Lê Bá Chí Nhân nhận định dự thảo nghị định theo Luật Hàng không dân dụng 2025 là bước tiến trong việc chuẩn hóa trách nhiệm của hãng bay và nâng mức bảo vệ quyền lợi hành khách. Theo ông, quy định mới sẽ tạo áp lực kinh tế và uy tín, buộc các hãng phải hạn chế tình trạng chậm, hủy chuyến.
"Việc bổ sung nghĩa vụ phục vụ ăn uống, hoàn tiền linh hoạt, miễn phí chuyển đổi hành trình… làm gia tăng chi phí vận hành khi xảy ra chậm, hủy chuyến. Trong kinh tế hàng không, mỗi phút chậm chuyến đều kéo theo chi phí dây chuyền (chi phí khai thác máy bay, nhân sự, dịch vụ mặt đất, bồi hoàn khách hàng). Khi trách nhiệm tài chính tăng lên, các hãng sẽ có động lực mạnh hơn để tối ưu lịch bay, tăng dự phòng máy bay, nâng chất lượng điều hành khai thác và bảo trì kỹ thuật. Đây là yếu tố có thể giúp giảm chậm chuyến mang tính chủ quan từ phía hãng" – TS Lê Bá Chí Nhân nói.
Bên cạnh đó, yêu cầu cập nhật thông tin định kỳ và minh bạch nguyên nhân chậm chuyến cũng tạo áp lực về uy tín thương hiệu. Trong bối cảnh thị trường hàng không cạnh tranh ngày càng cao, trải nghiệm khách hàng được xem là yếu tố có thể tác động trực tiếp đến thị phần, từ đó thúc đẩy các hãng cải thiện năng lực quản trị vận hành.
Tuy vậy, theo TS Lê Bá Chí Nhân, quy định mới khó có thể loại bỏ hoàn toàn tình trạng chậm, hủy chuyến do các yếu tố khách quan. Thực tế tại Việt Nam cho thấy nguyên nhân chậm chuyến không chỉ đến từ hãng hàng không mà còn chịu ảnh hưởng bởi hạ tầng sân bay còn hạn chế, đặc biệt tại Tân Sơn Nhất và Nội Bài, cùng tình trạng quá tải slot cất hạ cánh vào giờ cao điểm.
Ngoài ra, điều kiện thời tiết, yêu cầu an toàn bay, công tác điều hành không lưu và sự phụ thuộc dây chuyền của lịch khai thác máy bay cũng là những yếu tố tác động. Một chuyến bay bị chậm có thể kéo theo nhiều chuyến tiếp theo, trong khi các nguyên nhân này nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của hãng.
Theo TS Lê Bá Chí Nhân, quy định mới chủ yếu giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đối với hành khách hơn là loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân chậm chuyến. "Quy định tăng trách nhiệm hãng bay chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi song hành với các giải pháp khác như nâng cấp hạ tầng hàng không, cải thiện điều hành bay, phân bổ slot (lượt cất hạ cánh) hợp lý và ứng dụng công nghệ quản lý khai thác" – ông nhấn mạnh.