Kinh nghiệm vận động quần chúng thực hiện chủ trương di dời khỏi chung cư xuống cấp ở quận 10
(VOH) - Thực hiện chỉ đạo của UBND TP về việc tháo dỡ khẩn cấp các khu chung cư bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sụp đổ, tháng 7/2009, UBND Quận 10 đã nhanh chóng lên phương án tiến hành giải tỏa 3 lô K, N, O của chung cư Nguyễn Kim, phường 7, quận 10, đồng thời bố trí tái định cư cho các hộ dân nói trên. Có thể thấy, chỉ trong vòng 2 tháng mà phải di dời và ổn định chỗ ở cho 356 hộ dân là một việc không hề đơn giản. Bài “Kinh nghiệm vận động quần chúng thực hiện chủ trương di dời khỏi chung cư xuống cấp ở quận 10” của cộng tác viên Thanh Hà sẽ phản ánh về những kinh nghiệm và giải pháp mà UBND Quận 10 đã và đang áp dụng.
Theo kết quả khảo sát đánh giá hiện trạng các lô chung cư Nguyễn Kim quận 10 vào tháng 3/2009 của Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn thì tỉ lệ chất lượng còn lại của các cấu kiện trong 3 lô K, N, O chưa đến 50%. Kết quả này cho thấy kiến trúc lẫn kết cấu của 3 lô nói trên đã xuống cấp nghiêm trọng và có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào. Thật vậy, có đến tận nơi và tận mắt chứng kiến sự xuống cấp của 3 lô K, N, O chung cư Nguyễn Kim thì mới cảm nhận được hết những hiểm nguy mà bà con nơi đây đang phải đối mặt. Hầu hết các hàng rào lan can sắt của 3 lô này đều đã bị rỉ sét, trần nhà bong tróc, tường ngấm nước, nhiều chỗ chỉ cần gỡ nhẹ là bong cả mảng vữa… Rõ ràng, nỗi lo lắng về một sự sụp đổ là hoàn toàn có cơ sở và nỗi lo ấy vẫn đè nặng từng ngày lên những hộ dân đang sinh sống tại đây. Do vậy, phần lớn những người dân ở lô K, N, O khi tiếp xúc với chúng tôi đều đồng tình với chủ trương cải tạo chung cư xuống cấp của TP.
Tuy nhiên, việc tạo sự đồng thuận của hàng trăm hộ dân về chính sách đền bù, tái định cư, về công tác bồi thường, hỗ trợ thiệt hại kinh doanh… là một vấn đề vô cùng hóc búa đối với chủ đầu tư cũng như UBND Quận. Nói về bước đầu thực hiện công tác vận động quần chúng di dời khẩn cấp, ông Lâm Đình Chiến – Bí thư Quận Uỷ Quận 10 cho biết:
Bên cạnh đó, lãnh đạo UBND phường 7 quận 10 cùng một số đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc cũng thường xuyên cử các Tổ công tác tuyên truyền vận động đến từng nhà để thuyết phục người dân nhanh chóng thực hiện di dời nhằm bảo đảm tính mạng và tài sản. Để có nơi di dời và giúp người dân sớm ổn định đời sống, UBND Quận 10 đã phối hợp cùng Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn và UBND Quận Tân Bình khẩn trương thực hiện các thủ tục chuyển hộ khẩu, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, đất ở và các thủ tục pháp lý liên quan cho người dân được tái định cư tại lô B chung cư Bàu Cát 2, phường 10, quận Tân Bình. Còn đối với những hộ gia đình chỉ muốn tạm định cư tại chung cư Bàu Cát 2 hoặc nhận tiền tạm định cư ở một nơi khác theo ý mình thì sau này sẽ được quay trở lại khi chung cư mới xây dựng xong. Trong trường hợp chủ hộ chọn phương thức bồi thường bằng tiền và tự mua căn hộ mới để định cư thì tùy theo tình trạng pháp lý nhà, các hộ dân sẽ được bồi thường, hỗ trợ từ 60 đến 100% giá trị nhà – đất theo đơn giá bồi thường nhà ở, đất ở của dự án. Với những nhà có hệ thống điện thoại, đồng hồ điện, đồng hồ nước, cáp truyền hình, internet cũng sẽ được bồi thường theo mức giá lắp đặt mới. Đối với các hộ sản xuất kinh doanh, Quận cũng hỗ trợ một lần bằng tiền từ 2 đến 10 triệu/hộ.
Ngoài ra, các hộ dân cũng được nhận tiền hỗ trợ di chuyển với mức từ 3 đến 6 triệu đồng/căn hộ tuỳ đối tượng và tiền hỗ trợ ổn định đời sống là 1 triệu/nhân khẩu. Đặc biệt, Quận 10 cũng đề nghị Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn tăng chế độ thưởng di chuyển đúng kế hoạch. Theo đó, những chủ hộ chấp hành tốt chủ trương, chính sách và kế hoạch bồi thường, di chuyển và bàn giao mặt bằng đúng thời hạn đều được hưởng chế độ ưu tiên trong chính sách tái định cư của dự án và được thưởng bằng tiền với mức từ 5 đến 10 triệu/căn hộ. Theo quy định, mức hỗ trợ chi phí thuê nhà tạm cư đối với hộ có 4 nhân khẩu trở xuống là 1,2 triệu đồng/căn hộ/tháng. Tuy nhiên, UBND Quận đã và đang cố gắng vận động chủ đầu tư hỗ trợ thêm 1,6 triệu đồng để bà con dễ dàng ổn định đời sống.
Không chỉ công bố công khai và rộng rãi cho người dân biết về chính sách bồi thường, hỗ trợ di dời, định cư của các hộ dân ở 3 lô K, N, O chung cư Nguyễn Kim, ở đây Quận 10 còn có kinh nghiệm tổ chức cho đại diện các hộ dân được tham gia giám sát thực hiện các chính sách nói trên. Song song đó, UBND Quận 10 cũng thành lập “Tổ hỗ trợ di dời khẩn cấp 3 lô K, N, O” đặt tại phường 7 để kịp thời giải thích và tư vấn về công tác di dời, tái định cư mà bà con đang quan tâm, qua đó tiếp nhận các ý kiến kiến nghị của bà con để tập hợp phản ánh cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết. Nhận định về chính sách và giải pháp của UBND Quận 10, ông Nguyễn Văn Toàn, ngụ tại lô K chung cư Nguyễn Kim chia sẻ:
Có thể thấy rằng, Quận 10 và các cơ quan chức năng đều đã làm hết sức mình để di dời khẩn cấp các hộ dân 3 lô K, N, O chung cư Nguyễn Kim ra khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân được ổn định đời sống. Ngoài việc đến từng nhà để thăm hỏi, giải quyết các vướng mắc cho dân, nắm bắt tư tưởng của dân để tuyên truyền vận động, UBND Quận 10 còn thường xuyên thảo luận với chủ đầu tư về việc ủng hộ số tiền lớn hơn để giúp đỡ bà con. Đáp lại những cố gắng và tinh thần kiên trì vận động của UBND Quận 10, các hộ dân tại 3 lô K, N, O của chung cư Nguyễn Kim đã thể hiện thiện chí bằng việc tự giác thực hiện chủ trương di dời đúng thời gian quy định.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, hiện nay trên địa bàn thành phố có 445 chung cư cũ, hầu hết đều được xây từ năm 1975, đã hết hạn sử dụng và cần được cải tạo. Thế nhưng, việc di dời người dân khỏi các chung cư này luôn gặp phải rất nhiều khó khăn, trở ngại. Chúng tôi cho rằng những giải pháp mà UBND Quận 10 đang áp dụng sẽ giúp cho một số quận khác có thêm kinh nghiệm trong quá trình vận động quần chúng di dời để xây dựng, cải tạo các chung cư xuống cấp trong thành phố.
Trần Thanh Hà
