VĐHN: Mặt trái của tốc độ giảm sinh nhanh

Việt Nam từ lâu luôn được xem là đất nước có thế mạnh với nguồn lao động dồi dào, đóng góp rất lớn trong sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tuy nhiên, sự phát triển dân số nhanh cũng tạo ra thách thức lớn về việc làm và chất lượng lao động cũng như đời sống dân sinh. Sau hơn 50 năm thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về dân số kế hoạch hóa gia đình, tình hình gia tăng dân số ở nước ta đã có những thay đổi rõ rệt. Theo số liệu về các cuộc điều tra dân số cho thấy, mức sinh đã giảm một cách liên tục và đã xuống dưới mức thay thế: 2,1 năm 2005; 2,03 năm 2009; 2,0 năm 2012 và 1,99 năm 2011. Đây là một thành tựu đáng kể của Việt Nam trong nhiều thập kỉ qua. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của các nhà khoa học thì nước ta không nên giảm mức sinh xuống quá thấp . Tổng cục Thống kê cho biết, dân số Việt Nam có xu hướng già đi thấy rõ với tỉ lệ dân số trẻ giảm và số người già ngày càng tăng. Số người dưới 15 tuổi của Việt Nam năm 1999 còn ở mức 33,1% thì năm 2012 chỉ còn 23,9% (giảm tới hơn 10%). Có những đô thị như TP.Hồ Chí Minh, các gia đình có một con chiếm đa số, trung bình mỗi gia đình chỉ có 1,3 con. Điều này đã đặt nước ta đứng trước những thách thức về nguồn lực cho phát triển kinh tế . Mức sinh giảm nhanh không chỉ là vấn đề đối với riêng Việt Nam mà còn của nhiều nước trên thế giới. Tại khu vực các nước phát triển như châu Âu, mức sinh ngày càng giảm và đến năm 2011 vẫn ở mức 1,6 con. Các thế hệ mới được sinh ra không đủ thay thế các thế hệ trước đã làm cho quy mô dân số của châu Âu ngày càng suy giảm. Chính phủ các nước này cũng đang tìm biện pháp để nâng mức sinh nhằm ổn định tình hình dân số. Đối với những nước đang phát triển như Việt Nam thì có lẽ đã đến lúc chúng ta cần chuẩn bị cho mình những biện pháp đối phó với sự suy giảm mức sinh nhanh như hiện nay. Mức sinh giảm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy như: thiếu hụt nguồn nhân lực vốn là thế mạnh của Việt Nam, trong tương lai ngắn hạn thì ảnh hưởng rất lớn đến hệ thống giáo dục của chúng ta khi 10 năm qua nước ta đã giảm trên 3 triệu học sinh phổ thông và tỉ lệ người cao tuổi ngày càng tăng thì chi phí an sinh xã hội sẽ cao hơn cho nhóm tuổi này.

Có thể thấy rất rõ rằng, dân số có tác động rất lớn đến phát triển kinh tế, xã hội Vì vậy để dân số Việt Nam có sự cân bằng và ổn định, nhất là giữ cho được cơ cấu dân số vàng để đảm bảo các mục tiêu tăng trưởng kinh tế thì các cơ quan chức năng cần có các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm tập trung đảm bảo sự phát triển kinh tế xã hội, song song với việc nâng cao chất lượng đời sống cho nhân dân./.