Tạo nền phát triển nghề cá tra - Bài 1: Vì sao thiếu cá tra nguyên liệu?

(VOH) - Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu của sản phẩm cá tra đạt trên 1,5 tỷ USD nhưng trong nội bộ ngành cá tra không vui, bởi những dấu hiệu chậm phát triển, lộ rõ nguy cơ khủng hoảng thiếu cá tra nguyên liệu cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu.

Diện tích nuôi giảm do nông dân thua lỗ từ năm 2008, hết vốn đầu tư hoặc không dám phiêu lưu với nghề cá tra mà chuyển sang nuôi một số vật nuôi khác như cá rô đồng, rô đầu vuông, cá lóc... Hậu quả đến nay, sản lượng cá tra giảm mạnh đã rõ ràng. Sản lượng dự báo chỉ bằng 50% so với năm 2008. Mặc dù hiện nay giá cá tra nguyên liệu tăng trên 24.000 đồng/kg nhưng người nuôi cá tra vẫn còn e ngại đầu tư, chỉ những hộ còn khả năng về vốn và kinh nghiệm nhưng cũng chỉ thả nuôi cầm chừng, với mật độ giảm còn 50%, ông Phan Văn Nẫm, chủ hầm cá ở Tp Long Xuyên, An Giang vừa xuất bán một hầm cá 200 tấn, cho biết:

Người nuôi cá không dám đầu tư còn có phần do ngân hàng thắt chặt tín dụng, hạn chế cho vay vốn nuôi cá tra, ông Nguyễn Minh Nhị, một cựu cán bộ lãnh đạo tỉnh An Giang, hiện đang nuôi cá tra ở Tp Long Xuyên, cho biết:

Trong khi đó, doanh nghiệp nếu tự đầu tư nuôi, thuê mướn lao động, giá thành sản xuất cá tra nguyên liệu của một số đơn vị thường cao hơn so với người nuôi khác. Điều này buộc phải có sự gắn bó giữa doanh nghiệp thu mua cá tra với người nuôi bên ngoài, ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hội nghề cá Việt Nam cho biết:

Tuy nhiên, hiện nay, một số doanh nghiệp ngoài phần tự tổ chức nuôi cá có nhu cầu hợp đồng nuôi cá tra với nông dân nhưng không pảhi dễ vì do giá cả thị trường thay đổi tác động, ông Enric, Giám đốc Công ty QVD cá tra tỉnh Đồng Tháp nói:

Một thực tế nữa là giá thức ăn phục vụ nuôi thủy sản cũng tăng cao, một phần do nguyên liệu thức ăn thủy sản phải nhập khẩu. Giá 1kg thức ăn nuôi tra 14.000 đồng/kg, cứ 1,8 kg thức ăn được 1 kg cá thì riêng tiền thức ăn đã 21.000 đồng, chưa kể tiền cá giống 1.000 đồng/con, công chăm sóc, bơm, thoát và xử lý nước ao.v.v. như vậy nếu nuôi tỷ lệ sống 70%, giá thành cá tra hiện bằng giá thu mua cá tra nguyên liệu. Do vậy, nông dân không dám đầu tư là tất nhiên. Ông Phan Văn Danh, Phó Chủ tịch Hội nghề cá An Giang cho biết:

Nguyên nhân của nghề cá tra giảm phát triển bắt nguồn từ sự rối loạn cung cầu thị trường từ 3 năm trước, bên cạnh đó, doanh nghiệp và người nuôi cá chưa điều hòa được lợi ích.