Tin tứcTuy nhiên, điều khiến giới khảo cổ bối rối không chỉ là quy mô vượt xa giới hạn công nghệ của người cổ đại thời kỳ đó, mà còn ở một ẩn số chưa có lời giải: Thế lực hay mối đe dọa bí ẩn nào đã ép họ phải dồn toàn bộ sức lực để xây dựng nên "siêu pháo đài" này?
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Libyan Studies, công trình cổ đại này bao gồm mạng lưới hào rãnh phức tạp và một bức tường thành được gia cố cực kỳ vững chắc bằng hỗn hợp đất sét, tro, bùn và đá.
Để dựng nên một đại công trình như vậy vào khoảng 3.500 đến 4.000 năm trước, người xưa đã phải có trình độ quy hoạch địa hình vượt bậc cùng khả năng huy động, điều phối lực lượng lao động khổng lồ trong một thời gian dài - điều từng bị coi là "nhiệm vụ bất khả thi" đối với các cộng đồng sơ khai tại khu vực này.
Kết quả khai quật cho thấy, pháo đài này được dựng lên để bảo vệ một "kho báu" thực sự của thời cổ đại: một trung tâm nông nghiệp sầm uất với vô số hố chứa lương thực hình chuông được khoét sâu dưới lòng đất.
Dung tích chứa của hệ thống kho này lớn đến mức vượt xa nhu cầu của cư dân nội khu, biến nơi đây thành đầu mối dự trữ và phân phối thực phẩm cho cả một vùng lãnh thổ rộng lớn.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất khiến các nhà khoa học trăn trở chính là mục đích phòng thủ của công trình. Ai hay điều gì là kẻ thù mà họ muốn ngăn chặn?
Trưởng nhóm nghiên cứu, nhà khảo cổ Giulio Lucarini, thừa nhận hiện vẫn chưa thể xác định chính xác đối tượng mà cổ nhân muốn chống lại. Đây có thể là dấu vết của những cuộc tranh giành tài nguyên khốc liệt, hoặc là sự xuất hiện của một thế lực thống trị mới trong vùng.
Ngoài ra, phát hiện kỳ lạ tại Oued Beht cũng đã đập tan quan niệm kéo dài suốt một thế kỷ qua cho rằng khu vực này là một "vùng trắng" lạc hậu thời tiền sử. Công trình này chứng minh người cổ đại Bắc Phi đã sớm sở hữu tư duy quân sự, khả năng quản lý xã hội và kỹ thuật xây dựng vượt xa những gì lịch sử từng ghi nhận.
