Ngày 1/10, hội thảo “Từ di sản văn hóa đến tài sản trí tuệ” diễn ra nhằm thảo luận về giải pháp giúp khai thác, bảo tồn và nâng tầm các giá trị văn hóa Việt Nam thành tài sản sáng tạo và tài sản trí tuệ (IP).
Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa vô cùng phong phú, từ lịch sử, lễ hội, làng nghề, ẩm thực đến các đặc sản vùng miền. Tuy nhiên, tại chương trình, bà Hoàng Thị Thanh Hằng, Phó Viện trưởng Viện phát triển Khoa học Công nghệ và Giáo dục nhận định rằng dù Việt Nam nắm giữ những "mỏ quặng IP" rất lớn, chúng ta vẫn chưa thực sự nhìn nhận đúng mức các giá trị này dưới góc độ tài sản trí tuệ.
Theo bà Hằng, mỗi câu chuyện lịch sử, lễ hội hay sản vật địa phương đều có thể trở thành chất liệu sáng tạo. Để một di sản trở thành tài sản trí tuệ, cần thông qua quá trình chuyển hóa: từ chất liệu văn hóa ban đầu, qua khâu sáng tạo để hình thành tài sản trí tuệ, sau đó tiến hành đăng ký cấp phép và chính thức đưa ra thị trường.
Lấy ví dụ về cây dừa: nếu chỉ nhìn từ góc độ kinh tế thông thường, chúng ta chỉ thấy các sản phẩm như nước dừa, cơm dừa, dầu dừa hay hàng thủ công mỹ nghệ. Nhưng dưới góc nhìn sáng tạo, cây dừa còn gắn liền với vùng đất, con người, câu chuyện và những trải nghiệm văn hóa độc đáo – đây chính là những chất liệu cốt lõi có thể phát triển thành IP.
Bên cạnh đó, công nghệ đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng giúp số hóa di sản, kể lại các câu chuyện văn hóa bằng nhiều hình thức mới và đưa giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng. Từ góc độ bảo tàng, các chuyên gia khẳng định phía sau mỗi hiện vật không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử, mà còn chứa đựng một câu chuyện, nhân vật, biểu tượng hay hoa văn – những tiềm năng to lớn để phát triển thành các nội dung và sản phẩm sáng tạo.
Thông qua hội thảo, các diễn giả kỳ vọng sự kết nối chặt chẽ giữa văn hóa, công nghệ, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo sẽ mở ra hướng đi mới. Điều này không chỉ giúp Việt Nam khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, mà còn từng bước hình thành những tài sản trí tuệ mang đậm dấu ấn Việt. Văn hóa là những gì chúng ta được thừa hưởng, còn sáng tạo chính là phương thức để duy trì và làm cho các giá trị ấy tiếp tục sống cùng thời đại.
























